274. වැරදි වැටහීම
- විඤ්ඤාණ ධාතුව බොහෝ කල් පැවැති පුරුදු අනුව වෙනස් ලක්ෂණ දරයි. නමුත් හේතු ඵල ලෙස ක්රියාත්මක වීම, පැවැත්ම, නිරෝධය, කර්මය ආදී සියලු ධර්මතාවයන් විඤ්ඤාණය තුළ නොනැසී පවතින්නේය
- ගෙවීමට ඉතිරි වූ කර්මයන් මිස නිරෝධ කළ නොහැකි ලෙස පැනවෙන විඤ්ඤාණ ලෝක ධාතුව තුළ නොමැත
- ලෝක ධර්මය තුළ හේතු ඵල ක්රියාවලියක්ම මිස වැරදි නිවැරදි ලෙස, දුක සැප, හොඳ නරක, කරුණාව දයාව ආදී කිසිවක් පැනවෙන්නේ නැත
- ඒවා පැනවෙන්නේ සත්ව පුද්ගල දෘෂ්ටියට සාපේක්ෂවය
- ආයතන හරහා ඇතුල්වන තොරතුරු හඳුනා ගැනීම ඒ හරහා කර්මය ආදී ධර්මයන්ද උපයෝගී කරගනිමින් පැවැත්ම සකස් කර ගැනීම විඤ්ඤාණයේ ස්වභාවයයි
- නමුත් ගැටළුව වන්නේ මෙම ධර්මතාවය හරහා හේතුඵල ලෙස සකස් වූ දුක් විඳින සත්වයකු සසර තුළ සිරවීමයි. බුදු කෙනෙක් මැදිහත් වන්නේ මෙම ප්රශ්නය විසඳීමටයි
- මෙම සත්ත්වයා සසරෙන් ගැලවීම යන කාරණයට සාපේක්ෂව හොඳ නරක, වැරදි නිවැරදි හඳුනා ගැනීම, සැප දුක ආදී ධර්මතාවයන් ගොඩනැගේ
- මේවා හුදෙක් මම නැමති දෘෂ්ටියට සාපේක්ෂව පවතින ධර්මතා පමණි. ඒවා පරම සත්ය නොවන සාපේක්ෂක ධර්මතාවයන්ය
- එනම් සත්වයා සසරට පමුණුවන නැවත ඉපදීමකට හේතුවෙන පැවැත්ම ඇති කරන සියලු වැටහීම්, වැරදි වැටහීම් වේ. ඒ අනුව නැවත ඉපදීමක් ඇති නොවන පරිදි යම් වැටහීමක් ඇත්නම් එය නිවැරදි වැටහීමකි
