Report Menu
All Cards
236. බලවේගය
- විඤ්ඤාණයට බලපෑම් කළ හැකි බොහෝ බලවේග ලෝකය තුළ ක්රියාත්මක වේ
- එදිනෙදා බහුලව පරිහරණය කරන දේවල් මෙන්ම මව, පියා, හිතවතුන් ආදී බාහිර විඤ්ඤාණයන්ද යාන වාහන ඉඩකඩම් ආදියෙන්ද මෙම බලවේගයන් සකස්වීම සිදුවේ
- මෙම බලවේගයන්ගේ ග්රහණයට හසුවීමට විඤ්ඤාණය තුළ සංවේදීතාවය නම් දුර්වලතාවය පැවතිය යුතුය
- බෝනික්කෙක් දැකපු පොඩි ළමයෙකු එයට බොහෝ සංවේදී වන අතර සාපේක්ෂව වැඩිමහල් අයෙකුගේ එයට සංවේදී භාවය අඩුය
- මානසික පරීක්ෂණය: කුඩා තරුණ මහලු ආදී විශාල පිරිසක් මැද නවීන වාහනයක් ඇතැයි සලකන්න
- ඒ මගින් එක් එක් විඤ්ඤාණයන්ට විවිධ ප්රමාණ වලින් ඇලීම ගැටීම උපේක්ෂාව ලෙස එයට සංවේදී වන අතර එමගින් විඤ්ඤාණයන් තුළ එය මිලදී ගැනීම, වින්දනය කිරීම, ගැටීම ආදී ලෙස බලපෑම් එල්ල වේ
- නමුත් යම් විඤ්ඤාණයන් තුළ කිසිදු ප්රතිචාරයක් නැත. සංවේදී භාවය නැත
- සංවේදී නොවීම යනු අන් ආකාරයෙන් අටලෝ දහමින් කම්පා නොවීමයි
- විඤ්ඤාණය තුළ නොයෙක් අරමුණු වලින් බලපෑම් ඇතිවන ආකාරය සියුම්ව විදර්ශනා කළ යුතුය
235. අවස්ථිතිය
- විඥානයක් තුළ හුරුවීම, අනුවර්තනය වීම, ඇබ්බැහිවීම වීම, අවස්ථිතිය ආදී ස්වභාවයන් ඇත
- යමක් නැවත නැවත සිදුකරන විට සිත තුළද, එහි දිගුවක් ලෙස කය තුළද, එයට හැඩගැසීමක් හුරුවීමක් සිදුවේ
- මේ හුරුවීම ප්රකාරව ඒ සඳහා කැමැත්තක් ඇතිවීම නිරායාසයෙන් සිදුවේ. මෙය අපගේ වසඟයේ හෝ අපට අයිති හෝ දෙයක් නොවේ. නැවත නැවත දීර්ඝ කාලයක් සිදුවීම නිසා සිදු වූවකි
- එම කැමැත්තේ ප්රමාණය ඉක්මවා ගිය විට ඇබ්බැහි වීම උපාදානය වීම ආදිය සිදුවේ
- තවද එහි පැවැත්ම බිඳීමට නොහැකි වන සේ අවස්ථිතියක්ද සකස් වේ
- සසර ගත පුරුදු ඔස්සේ දැඩි උපාදාන පවතින අපට තම සිත තුළ මෙන්ම සමාජය සොබාදහම තුළද එය බිඳීමට නොහැකි දැඩි බලපෑමක්, අවස්ථිතියක් පවතී
- අතීතය සහ වර්තමානය දෙස බලන විට බොහෝ මිනිසුන්ට නිවන් දැකීමට ප්රධාන බාධාවක් වූයේ මෙම බලපෑම් බිඳ ගැනීමට නොහැකි වීමය
- කුණාටුවක් tornado තත්ත්වයක් වුවද වැඩිවෙලාවක් පවතින්නේ නැත. නමුත් එම අවදානම් කාලය තුළ නිවැරදි තීරණ ගනිමින් ජීවිතය රැක ගත කරගත යුතුය
- එවිට නිවන වෙනුවෙන් බොහෝ කාලයක් ලැබෙන අතර පහසුවෙන් ධර්මයන් පුරුදු කොට සසර ගත උපාදානයන් බිඳ දැමීම පහසුවෙන් සිදු කළ හැකිය
234. සෙවනැල්ල
- සෙවනැල්ලක් ඇතිවීමට ආලෝකය සහ වස්තුව ආදී බොහෝ හේතු කාරණා පැවතිය යුතුය
- ආලෝකයේ සාපේක්ෂතාවයක් මිස සෙවනැල්ල ලෙස අමුතු යමක් නැත
- වේලා ගැනීමේ අරමුණකින් රෙද්දක් අව්වට දැමූ විට කිසිදු දැනුම් දීමකින් තොරව සෙවනැල්ලක් ඇතිවීම සිදුවේ
- කැමති වුවත් අකමැති වුවත් කිසිදු අඬබෙර ගැසීමකින් තොරව එය සිදුවන්නේය
- එලෙසම මෝහයෙන් තෙත් වූ සිතකට නාම රූප ආදිය වැටෙන විට කිසිදු දැනුම් දීමකින් තොරව කර්මයන් සකස් වන්නේය
- අරමුණ පිනවීමක් වුවත් කර්මයක් සකස් නොවී පිනවීම සිදුවන්නේ නැත
- ආලෝකය වැටෙන ආකාරය අනුව සෙවනැල්ලේ ප්රමාණය අඩු වැඩි වනවා සේ නාම රූප දකින කෝණය අවබෝධය අනුව කර්මයේ ප්රමාණයද තීරණය වේ
- තවද සෙවනැල්ලක් විනාශ කිරීමට හැකි කිසිදු අවියක් නැත
- එලෙසම කර්මයක් විනාශ කිරීමට හැකි කිසිදු ක්රමයක් ද නැත. තමා විසින්ම ගෙවා අවසාන කළ යුතුය
233. භූතයෝ
- සසර ගමන තුළ බොහෝ හමුවීම් සහ වෙන්වීම් සිදුවී තිබේ
- කෙනෙක් වෙන්වන අතර ටික කාලයකට පසු ආගන්තුක ලෙස වෙනත් ස්වරූපයකින් නැවතත් අප අතරටම පැමිණේ
- වෙනත් ආකාරයකින් එක් තැනකින් අතුරුදහන්ව තව තැනකින් මතුවන භූත පිරිසක් වැනිය
- තවද සිතිවිලි යනු පොඩි පොඩි භූතයෝ වැනිය. හිටිහැටියේ හටගෙන හිටි හැටියේ නැතිව යන්නේය
- නමුත් චුතවීම හෝ පැමිණීම අපගේ පාලනයේ නැත
- එනම් යම් ස්වාමිත්වයකට, අණසකට යටත්ව එය සිදුවන්නේය
- අප එම ස්වාමීභාවයට යටත් බව වත් නොදත් වහල් භූතයන් පමණි
- අප භූතයන් බවට පත්වූයේ මුලාවෙන්ම සකස් වූ අභූත චෝදනාවලටය
- කර්මය අපේ ස්වාමියාය. අප කර්මයේ සෙල්ලම් බඩු වැනිය
232. පරිප්පුව
- පරිප්පු යනු මිනිසුන් අතර ජනප්රිය ව්යංජනයකි
- මෙහි රසය ඇත්තේ පරිප්පු ඇටවල හෝ ලුණු, සුදුලූණු, තෙල් අබ, තුනපහ ආදී කුළුබඩු හෝ අමුද්රව්යයන්හි නොවේ
- ගිනි දල්වා අමුද්රව්ය නියම කාලයට මැනවින් එක් කළ විට ප්රණීත රසයක් හට ගනී
- එපමණකින් පරිප්පු තනිව කෑමට ගැනීම අපහසුය
- එහි නියම රසය ඇතිවීමට නම් ඒ සමග බත්, පාන්, ඉදිආප්ප ආදියක් එකතු විය යුතුය
- ධර්ම මාර්ගයද එලෙසමය. පාරමිතා පිරීම, ධර්මය වටහා ගැනීම, භාවනාව, වත් පිළිවෙත් කිරීම අපහසුය
- තනි තනිව ගත් විට කිසිවක ප්රණීත ආදී ලක්ෂණ නැත
- මේවා නියම පදමට නියම කාලයෙහි විඤ්ඤාණයක් හා මිශ්ර විය යුතුය
- එවිට තනි තනිව නොතිබුණ ප්රණීත භාවයක්, සෑහීමට පත්වීමක්, පිරිනිවීමක් හටගනු ඇත
231. ආබාධිතයාගේ වත්කම
- දෙපයින් නැගිටීමට නොහැකි ආබාධිතයකු සිහින දකින්නේ කෙදිනෙක හෝ ඇවිදීම පිණිසය
- යම් ක්රමයකින් එම වත්කම ලබා ගැනීමට තම සේසතම වුවද වියදම් කිරීමට නොපැකිලෙන්නේය
- ඇස් නොපෙනෙන, කන් නොඇසෙන, නොයෙකුත් ආබාධයන් සහිත පිරිසගේ විශාලම සිහිනය ද එම වත්කම් ලබා ගැනීමයි
- නමුත් එම වත්කම් හිමි වුවද අපට ඒවායේ වටිනාකමක් නොදැනෙන්නේ එම වත්කම් උප්පත්තියෙන්ම හිමි නිසාය
- නමුත් එම වත්කම් ජීවත්ව සිටියදීම යම් ව්යාධියකින් නැති වන්නේ නම් එහි වේදනාව දරාගත නොහැකි වනු ඇත
- එලෙසම දුර්ලභ මනුස්ස භාවය නැමැති වටිනා වත්කම උත්පත්තියෙන්ම හිමි නිසාදෝ එහි වටිනාකමක් අප හට නොදැනෙන්නේය
- එහි වටිනාකම ද වැටහෙන්නේ නැති වූ විටය
- අතේ සතයක් නැතත්, යානවාහන ඉඩකඩම් නැතත්, අනිත් බොහෝ සත්වයන්ට නැති ධර්මයක් ඇසීමේ තේරුම් ගැනීමේ අවබෝධ කිරීමේ වත්කම අප සතුව ඇත
- හිත හිතා සතුටු විය යුතුය. එසේම එම අග්ර වූ වත්කමේ නියම ප්රයෝජනය ලබාගත යුතුය
230. විරුද්ධ යුගලය
- විඤ්ඤාණයට සැපයන් ලෙස හැඳින ගැනීමක් ඇත. එයට සාපේක්ෂව දුක්ඛයන් හැඳින ගැනීමක් ඇත
- එනම් මෙහි සැප දුක බෙදන රේඛාවක්, සහ එයට නිශ්චිත අර්ථ දැක්වීමක් පැවතිය යුතුය. නමුත් එම රේඛාවට නිශ්චිත අර්ථ දැක්වීමක් නැත
- උදාහරණයක් ලෙස එය නිශ්චිත නම් කිසි විටෙක සැප ලෙස පවසන යමක් පසුව දුක විය නොහැක
- මෙය ද්වයතාවය ආදී යුගල ලෙස සකස් වූ විඤ්ඤාණයේ පැවැත්ම ඇති කරන ධර්මතාවයයි
- අපට යමක් පිළිබඳ සැප සංඥාවක් පවතී නම්, එහි බොහෝ අනාවරණයන් ඇත
- එම කුලකයෙන් සැප කොටස ඉවත් කළ විට ඉතුරු කොටස දුක විය යුතුය
- එම සැප සංඥාව ඇති විට නිරායාසයෙන් එය ලබා ගැනීමට තණ්හාව ආදී ධර්මයන්, ඒ හා බැඳුණු කර්මයන් ක්රියාත්මක වනු ඇත
- නොලැබුණු විට ඉච්ඡාභංගත්වය ආදියද, ලැබුණු විට පැවැත්ම, ආරක්ෂාව, වැඩිදියුණුව යන ආකාරයන්ගෙන් දුක පැමිණීමද නිරායාසයෙන් සිදුවනු ඇත
- මෙසේ විරුද්ධ යුගලයන් ඇතිවීම එය බෙදන රේඛාව මෙම ධර්මතාවයන්ගේ දුකට ඇති සම්බන්ධය ආදිය පිළිබඳව තව තවත් සියුම්ව විදර්ශනා කළ යුතුය
229. තථාගත ධර්මය
- තථාගත ධර්මයක් බිහිවන්නේ අග්රම සැපය වූ පිරිනිවීම පිණිසය. අග්ර ඵලය නොවුනත් ලෞකික ලෝකෝත්තර ආදී සත්වයාගේ සැපය පිණිස මාර්ගයද ධර්මයයි
- සක්කාය දෘෂ්ටිය ආදී වූ මම පිළිබඳ සැඟවුණු වෘත්තාන්තය, දැනගැනීම, දැකගැනීම, අවබෝධ කිරීම හා ඒ බවටම පත්වීම ආදිය බොහෝ හේතූන් අනුව ක්රමානුකූලව සිදුවන්නකි
- එම නිසා මාර්ගය ලෙස තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත්තේ අනුපූර්ව ප්රතිපදාවකි
- වගාවකට පෙර පොළොව සකස් කරනවා මෙන් ධර්මය අවබෝධයට සුදුසු ලෙස සිත සකස් විය යුතුය. ගුණයන් වර්ධනය විය යුතුය
- මේ සඳහා දාන, සීල, භාවනා ආදිය, නිහතමානීකම, අටලෝ දහමින් කම්පා නොවීම ආදී ගුණයන් පුරුදු කළ යුතුය
- විශාල ගසක් එක්වර බිම හෙළීම අපහසුය. මුලින් ගස වටේ සුද්ද කොට ඉඩක් සාදාගත යුතුය
- පසුව කුඩා අතු, විශාල අතු ලෙස ගසේ අතු කැපීම සිදුකරයි. පසුව කඳේ කොටසින් කොටස කපා ඉවත් කිරීම හෝ නිවැරදි උපක්රමයක් ඇත්නම් ගස මුලින් කැපීම සිදුකරයි
- නැවත පැලවීම වැළැක්වීමට මුදුන් මුල ආදිය ද පැතිර ඇති මූල පද්ධතිය ද හාරා සහමුලින් ඉවත් කළ යුතුය. සියල්ලෙන්ම සිදුවන්නේ ගස ඉවත් කිරීමක්මය
- එලෙසම සක්කාය දිට්ඨිය ක්රමානුකූලව බිඳ හෙළිය යුතුය. මම මගේ ලෙස දෘෂ්ටිය පැවතුනත් එහි සැර බාල කිරීමට දරන උත්සාහයන් ආදිය ද සක්කාය දිට්ඨිය ඉවත්කිරීමේ කොටසක්මය
228. භාර ගැනීම
- භාර ගැනීම යනු කර්මයන් බලගන්වන ප්රබල කාරණයකි
- මම සිදු කළේ යැයි, මට සිදු වුණේ යැයි, මම යැයි, මගේ යැයි ආදී ලෙස භාර ගැනීම ඒ ඒ ඔස්සේ කර්ම සකස්වීම සිදුවේ
- අපට සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් ලෙස සංසාරගත සංඥාවක් ඇතත් ඇත්තෙන්ම එය දෘෂ්ටියක්, වැරදි වටහා ගැනීමක්ම පමණි
- නමුත් එය දෘෂ්ටියක් වුවද එම දෘෂ්ටිය අනුව සිදුවන ක්රියාකාරකම්වලට කර්මයන් සකස් වේ
- එදිනෙදා ජීවිතයේ නින්දා, අපහාස, බැනුම් ආදිය ඇතිවීම ස්වභාවයකි
- එවිට එම බැනීම තමන්ට නොව, තමන්ගේ වැරැද්දට සිදුවූ බැනීමක් ලෙස භාර ගැනීමෙන් යම් වෙනසක් කළ හැකිය
- එම බැනීම වැරැද්දට අයිති බවද, වැරැද්ද රෙදි ඔතාගෙන පිටව යායුතු බවද ආදී ලෙස සිහිපත් කළ විට වැරැද්දේ බල බිඳෙනු ඇත
- කාරණය සරල වුවද කර්මයන් බලගැන්වීම දුර්වල වේ. දිට්ඨධම්මවේදනීය ලෙස එම මොහොතේම මනසටද යම් සහනයක් සැලසේ
- තව තවත් මේ ඔස්සේ විදර්ශනා කරන විට බොහෝ සියුම් කරුණු වැටහෙනු ඇත
227. නිවන් මඟ කල් යැවීම
- නිවන සඳහා වීර්යය කළයුතු බව පිළිගැනුණද ස්වභාවය එය කල් යෑමයි
- බැඳීම්, දෙමාපියන්, අඹු දරුවන්, ලෞකික අරමුණු, අනාගතය පිළිබඳ බිය, සැකය, ආශාවන් යනාදියක් හේතු විය හැකිය
- නමුත් නිවනට ඇතිවන අවදානම සලකන විට මේවා ඉතා දුර්වල හේතූන් වන අතර සසර පැවැත්ම පිණිසම සැකසුණු ධර්මතාවය
- වැඩ රාජකාරී, වගකීම් ආදිය අවසන් කොට නිවන් දැකීමට අපේක්ෂා කළද බොහෝ විට සිදුවන්නේ තව තවත් නිවන කල් යාම පිණිස හේතු සකස් වීමයි
- වැඩ රාජකාරී, වගකීම් තිබියදීම නිවන් මඟ වැඩීම සඳහා උපක්රම යෙදිය යුතුය. අතීතයේ රජවරු පවා මාර්ගඵලවලට පත්වූ බව සඳහන්ය
- අනාගතය සුරක්ෂිත කිරීම, සැප විඳීම ලෙස සිතමින් ලෞකික අරමුණු ආදිය පසුපස හඹා ගියද සිදුවන්නේ කාලය නාස්තියක් පමණි. උපමාවක් ලෙස හිල්වුණු පනිට්ටුවක් පුරවනවා වැන්නකි
- අනිත්ය, දුක්ඛ, අනාත්ම වූ ලෝකය තුළ පවතින ලෞකික වූ සැපක් නැත. පවතින්නේ සම්ප්රයුක්ත දුකකි
- ලෞකික යම් සැපයක් ඇත්නම් ඒවා තණ අග පිනි බිඳු ලෙස නොබෝ කලකින් අතුරුදහන් වනු ඇත. නැවතත් සුපුරුදු දුකම හිමිවනු ඇත
- භාග්යවතුන් වහන්සේ දේශනා කරන ලද්දේ හිස ගිනිගත්තෙකු එම ගින්න නිවන්නා සේ නිවන් මඟ වඩන ලෙසයි. එසේ දේශනා කරන ලද්දේ උන්වහන්සේට තේරුණු නමුත් අපට නොතේරෙන තරම් සසර බියක් මෙහි ඇති නිසා විය යුතුය
226. මහ පොළොව- 3
- මහ පොළොව යනු එක්තරා ආකාරයකින් පරිගණකයක් වැනිය
- පොළොවට ඇතුල් කළ විට ශාක බීජයක ඇති තොරතුරු කියවීම උදාහරණයකි
- තවද මනුස්ස ආදී සත්වයන්ගේ විඤ්ඤාණ බීජයන් තුළ පවතින තොරතුරු ද කියවීම සිදුකරයි
- සමාධි අභිඥා ආදී ධර්මතාවයන් ඉක්මවා ගිය අසමසම කියවීමක් මහ පොළොව සතුය
- කර්මය ආදී ලෙස එක් එක් විඤ්ඤාණයන් සමඟ වෙන වෙනම ගනුදෙනු කරන මහපොළොවට කිසි දිනක වරදින්නේ නැත. අමතක වන්නේද නැත
- තවත් ආකාරයකින් මහ පොළොව යනු විශ්වය තුළ සැරිසරන අද්භූත යානාවක් වැනිය
- හේතුව ඵලය ආදී ලෙස පුනරාවර්තනය වෙමින් නැවත නැවත සකස් වන මේ මහ පොළොවේ ධර්මතාවයන් අප හට වැටහෙන්නේ නැත
- ලබු ගෙඩිය තුළ පෙරහැර ලෙස සසර ගත කල අපට නැවත නැවතත් රඟ දැක්වීමට ඇත්තේ පරණ පිටපතේම කොටස්ය
225. මහ පොළොව- 2
- අප යනු මහ පොළොවෙහිම කොටසකි. ගහකොළ, සතා සීපාව, සුළඟ ආදී සියල්ලද මහ පොළොවෙහිම කොටස්ය
- කිසිම හරයක් නොමැති සසර තුළ ඉපදෙමින් මැරෙමින් බොහෝ කාලයක් අප මහ පොළොව සමග පොර බදා ඇත
- මහපොළව මේ පිළිබඳ අපට වඩා හොඳින් දන්නේය. නමුත් යම් අන්ධකාරයකින් අපට ඒ කරුණු වැසී ඇත
- අපගේ කල්ප ගණනක මතකයන් මේ පොළොව තුළ රැඳී ඇත
- තථාගතයන් වහන්සේ බුදු වන රාත්රියේ පොළොවට අත තබා පාරමිතා ශක්තිය අවදි කළ අවස්ථාවක් අප අසා ඇත
- විවාහය, දරුවන්, යාන වාහන, ඉඩකඩම්, ජීවිතය, ලෙඩ රෝග ආදී සංඥාවලින් අප පොර බදා ඇත්තේ ඇත්තෙන්ම මහපොළොව සමඟමය
- දැන් බොහෝ වෙහෙසය. පොළොව තරමටම අපද ආයුෂය ගෙවා ඇත. නමුත් අපට කාරණා වැටහීමට බොහෝ කල් ගත වී ඇත
- අපගේ මව පියා ලෙස මහ පොළොවට ආමන්ත්රණය කළද එහි ඇති වරදක් නැත
- මහ පොළොවට සමුදීමට කාලය එළැඹ ඇත
224. මහපොළොව
- මහ පොළොව යනු අකම්පිත ධර්මතාවයකි
- කොපමණ කැලි කසල ආදිය බැහැර කළත්, දුසිල්වත් ක්රියාවන් සිදුකළත් සියලු දෙනාට එකසේ සලකමින් අටලෝ දහමේ පාඩම මැනවින් විදහා දක්වයි
- සියල්ල පෙනෙන්නේය. සියල්ල ඇසෙන්නේය. සියල්ල දැනෙන්නේය. නමුත් මහ පොළව අකම්පිතය
- තමා සිදුරු කළේ යැයි තමාට හානි කළේ යයි තාඩනයට පීඩනයට ලක් වූයේ යයි වැට මායිම් ගසා තමාව කොටු කළේ යැයි දොස් නඟන්නේ නැත
- බොහෝ අතීතයේ සිටම මහ පොළොව බෙදා ගැනීමට බොහෝ පිරිසක් පොරබැදුවේය. සංග්රාමයන් සිදු කළේය
- ඒ සියලු දෙනා මිය පරලොව ගියා මිස කිසිවෙකුට මහපොළව උරුම වූයේ නැත
- මහ පොළොව යනු මහ පොළොවය. කිසිවෙකුට අයිතියක් නැත
- කල්ප ගණනක අත්දැකීම් හිමි අනන්ත ගුණයන්ගෙන් සමන්විත මහ පොළොව, ඉවසීම ආදී ගාම්භීර නිහඬ බණක් ලෝකයාට දේශනා කරන්නේය
- බුදුවරුන්ට පවා බුදුවීමට මගපෙන්වූ තථාගත ශ්රාවකයාගේ කල්යාණ මිත්රයා වූ මහ පොළොව අපගේද ගුරුවරයෙකු කරගත යුතුය
223. හඳුනා නොගත් සතුරා
- සසරේ බොහෝ දුක් පීඩා වලට උරදුන් අප, එයට වගකිව යුතු සතුරන් නිසි ලෙස හඳුනාගෙන සිටියේ නැත. උපමාවක් ලෙස වැරදිකාරයා ලෙස අප හඳුනා ගත්තේ නඩු තීන්දුව ලබා දුන් නඩුකාරයාය
- නමුත් එහි මහ මොළකරු වන, කර්මයන් රැස් කරන, වරදට පොළඹවන සිත කිසිසේත් වැරදිකරුවෙක් ලෙස හඳුනා ගත්තේ නැත
- සිත තමන්ට අවශ්ය කරන වින්දනයන් සූක්ෂමව ලබා ගනිමින්, සීලයක් සමාධියක් මැද වුවද පහසුවෙන් අපව රවටා උපක්රමශීලීව පැවැත්ම සකසා ගනී
- සතුරා සතුරා ලෙස කීවත්, චරිතය දෙස බැලූ විට පෙනෙන්නට ඇත්තේ සිත තවමත් හොඳ අඹ යාළුවෙකු බවයි
- සසර පුරා බොහෝ කාලයක් අපාය වල දුක් විඳිමින් කුඩා, විශාල ආදී නොයෙකුත් ශරීරයන් පෝෂණය කරමින් දීර්ඝ ගමනක් පැමිණීමට සිදුවූයේ මේ සිත නැමැති සතුරා තේරුම් ගැනීමට නොහැකි වූ නිසාය
- වෙනත් ආකාරයකින් සිත යනු සියලු ප්රේතයන්, යක්ෂයන්, නිරපල්ලන් ඇතුළු සියලු සතුරන්ගේ සේනාධි නායකයාය
- කර්මයෙන් බලගැන්වෙන, කර්මයන් බල ගන්වන, මේ සිත බොහෝ බලවත්ය
- ආයුධ භාවිතයෙන් පරාජය කළ නොහැක. එකඟ වී හෝ විරුද්ධ වී ද පරාජය කළ නොහැක
- සිත සහ මම පමණක් සිටිනා පාළු හුදකලා භූමියකි. සිතිවිලි වලින් සිදුවන ද්වන්ධ සටනකි. දෙවැනි පාර්ශ්වයක සහයක් නැත. කළ හැක්කේ යම් ක්රමයක් අසා ගැනීමක් පමණි. තමා විසින්ම සටන සිදු කළ යුතුය. විකල්ප නැත. විදර්ශනාව පිණිසය...
222. උපකල්පන
- තත්පරයෙන් තත්පරය, පැයෙන් පැය, දවසින් දවස ජීවිතය ගෙවී යයි. මහපොළොවේ යථාර්ථයට ඔබ්බෙන් ගිය බොහෝ උපකල්පන මෙම ජීවත්වීම තුළ පවතී
- දූ දරුවන් සමග නැවත සතුටින් වාසය කිරීමට හැකි කාලයක් පැමිණේ යැයි උපකල්පනයක් පවතී
- වර්තමානයේ දුක් වින්දත් අනාගතයේ තමන්ට හොඳ ජීවිතයක් ලැබේ යැයි උපකල්පනයක් පවතී
- තමන් වැරදි කාරයෙක් වුවත් මේ මේ ආකාරයෙන් තමන් නිවැරදි යැයි උපකල්පන පවතී. බොහෝ වැරැදිකාරයන් තමන් නිවැරදි යයි නිදහසට කරුණු ඉදිරිපත් කරයි
- බිරිඳ, ස්වාමිපුරුෂයා හා හිතවතුන් ආදීන් තමන්ට අවංක යැයි උපකල්පනයක් පවතී
- පිළිකාවක් ආදියක් නොවැළඳේය යන උපකල්පනය පවතී. පිළිකාවක් හැදුන පසු තමයි වැටහෙන්නේ තමන්ටත් පිළිකා හැදෙන බව
- අපායේ යන එකක් නැත ලෙස උපකල්පනයක් පවතී. නමුත් අතීතයේ බොහෝ පිරිසක් අපාගත වූයේ අපායට යන බව නොදැනය
- නොමැරේ යැයි උපකල්පනයක් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස ඉගෙනීම සිදු කරන්නේ අනාගතයේ තමා ජීවත් වේය යන උපකල්පනය උඩය
- තවත් බොහෝය. මම ලෙස කෙනෙක් පවතින බවද හුදෙක් උපකල්පනයක්ම පමණි
221. දුර්වල ඇස
- ඇස යනු දුර්වල ඉන්ද්රියකි. වැරදි තොරතුරු වාර්තා කරයි
- දුර්වල කැමරාවකින් ලබා ගන්නා ලද ඡායාරූපයක් මෙන් වර්ණ රටාවක් පමණක් පෙන්නුම් කරයි
- එහි බාහිර වස්තූන්ගේ පවතින අංශු භාවය නැත, ඒවා ඔබ මොබ චලනය වන තොරතුරු නැත
- ගඳ සුවඳ සීතල උණුසුම ආදිය ද නැත. ඒවා එකිනෙක ඝට්ටනය වීමෙන් ඇතිවන ශබ්දය පිළිබඳ තොරතුරක් ද එහි නැත
- ඒ වෙනුවට පෙනෙන්නට ඇත්තේ නොයෙක් පුද්ගලයන් සහ වස්තූන් ආදී ලෙසය
- මානසික පරීක්ෂණය: උප්පත්තියේ සිටම ඇසට අධි තාක්ෂණික අන්වීක්ෂ යුගලක් සවිකර ඇතැයි සිතන්න. එය උප්පත්ති ඇස ලෙසම සිතන්න
- එවිට ඇසට ගහකොළ පුද්ගල ගොඩනැගිලි ආදියක් හමු වන්නේ නැත. හමුවන්නේ හුදෙක් අංශුවල ඔබ මොබ චලිතයක් පමණි
- එවිට අමුතුවෙන් විදර්ශනා කළ යුතු නැත. සත්ව පුද්ගල සංඥා නිරායාසයෙන් බිඳී යනු ඇත
- මෝහයට පොළඹවන සසරට බැඳ තබන ඇස ආදී දුර්වල ඉන්ද්රියන් පවතින්නේ සත්වයාගේ දුක කඳුළ වේදනාව ආදී සසර පැවැත්ම සඳහාමය
220. ජිම්නාස්ටික්
- ජිම්නාස්ටික් යනු බොහෝ ජනප්රිය ක්රීඩාවකි
- එහි ශිල්පයන් කායික ලෙස සිදුකළ යුතු අතර කටපාඩම් කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් ශිල්පයේ ප්රවීණත්වයක් ලබාගත නොහැක
- නමුත් පිරිසකට ශිල්පය ඉගැන්වීම ද කළ හැකි වුවත් එහි තරම දන්නේ කායිකව ප්රගුණ කළ අයෙක් පමණි
- තථාගත දහම ද එවැනි ශිල්පයකි. දැනගත් පමණකින් ප්රායෝගිකව සිදුකළ නොහැක
- දැනගත් බොහෝ පිරිසකට ද නිර්වාණය අහිමි වී ඇත්තේ ඒ හේතුවෙනි
- ආශාවන් යට කොට වීරිය ආදිය උපදවා ජීවිත පරිත්යාගයෙන් කෙලෙස් දුරු කිරීම සිදුකළ යුතුය
- නමුත් බොහෝ පිරිසක් තැත් කරන්නේ ආශාවන් වලට හානියක් නොකර නිවන් අවබෝධ කිරීමටයි
- එය උපමාවක් ලෙස තුවාලය තබාගෙන වේදනාව දුරු කිරීමට දරන උත්සාහයකි
- තවමත් ප්රමාද නැත. නමුත් ඉක්මන් විය යුතුය. සංසාරගත ශක්තිය අවශ්යම මොහොත මෙයයි
219. ජරාවක පවතින ජරාව
- කය යනු ජරාවකි. ඒ තුළ බැසගෙන ඇති සිතද ජරාවකි
- ජීවත්ව සිටින කාලයේ කයේ පවතින ජරා ස්වභාවය ඉස්මතු නොවන්නේ එය වැසීමට නොයෙකුත් උපක්රම යොදන නිසාය
- නමුත් ප්රාණය ඉවත් වී ගිය පසු මනාව කයේ ජරා ස්වභාවය පිටතට ඉස්මතුව පෙනෙන්නේය
- සම දුර්වර්ණව ගොස් උසුලා ගත නොහැකි ලෙස දුර්ගන්ධය පිටවන්නේය
- ආවරණය කළ අසූචි කළයක් වැනි මේ කය පරිහරණය තුළින් ජීවිතය විඳීමක් හෝ වෙනත් සතුටක් ලබන්නේ නම් උන්මත්තක ස්වභාවයක්, වහල් භාවයක් හෝ යම් මොළේ අමාරුවක් තිබිය යුතුය
- තවද ඉර හඳ මගේ යයි පවසන මෝඩකමක් ඇත්නම් එයටත් වඩා මෝඩ බවක් සිත මගේ යැයි පැවසීම යන්නෙහි පවතී
- සිතිවිලි හඳුනනවා නොවේ, හැඳිනෙනවා. සිතනවා නොවේ සිතෙනවා. කර්ම රැස් කරනවා නොවේ, කර්ම රැස් වෙනවා
- ඉපදෙනවා නොවේ ඉපැදෙනවා. සිදු කරනවා නොව සිදුවෙනවා. සිත යනු අපගේ පාලනයට නතු නොවන ක්රියාවලියකි
- මේවා හොඳින් විමසා ප්රත්යක්ෂ කළ යුතුය. මේ සිතේ කිසිම අයිතියක් පැනවිය නොහැක. මේ එක සිතිවිල්ල නිවැරදි වූ විට සසරම නවතිනු ඇත
218. ලෞකික අරමුණු
- ලෞකික අරමුණු ඉටුකිරීම යනු කාන්තාරයක මිරිඟුවක් පසුපස දිවීම වැනිය
- ජලය කියා රැවටී එතැනට ගිය විට එතැන ජලය නැත. නැවත ඈත ජලය ඇති මෙන් (මිරිගුව) පෙනෙනු ඇත.
- ලෞකික අරමුණු ද එසේය. විවාහය, රැකී රක්ෂා, ව්යාපාර, යාන වාහන, කෙතරම් මහන්සි වී සඵල කළ ද සැබෑවටම එතැන සඵල වූ අරමුණක් නැත
- ඈත තවත් මිරිඟු පේනවා මෙන් තවත් ලෞකික අරමුණු මතුවීම සසර ස්වභාවයයි
- ධර්මාවබෝධය ලබන්නා මෙම මිරිගුවේ සැබෑ ස්වරූපය තේරුම් ගන්නා කෙනෙක් වැනිය
- ඔහු පැහැදිලිවම මිරිඟුවේ ජලය නොමැති බව දනී. එමනිසා ඒවා පසුපස දිවීම නවත්වයි
- මේවායේ සැබෑ ස්වරූපය නොදැන මුලාවට පත් වී ඒවා ඉටුකිරීමට දරන උත්සාහය කාලය නාස්ති කිරීමකි
- තේරෙනවා යයි සිතුවට තේරෙන්නේ නැත. සැලසුම අතේ තබාගෙන නිවාසය යැයි සිතනවා වැනිය
- හිස ගිනිගත්තෙකු ගින්න නිවන්නාක් මෙන් මෙම කාරණයන් වටහා ගැනීමට වීර්යය කළ යුතුය...
217. හොටෙල් එක
- තරු තුන, පහ, හත ආදී හොටෙල් පවතින අතර ඒවාට අනුව නොයෙකුත් මට්ටමේ විශේෂාංග සහ පහසුකම් පවතී
- කාමරයක් ආදී රැඳී සිටීමේ පහසුකමක් ලැබෙන අතර ආහාර පාන මෙන්ම වැසිකිළි කැසිකිළි පහසුකම් ආදියේ සිට සියල්ල සැලසේ
- රැඳී සිටීමේ හැකියාව ලැබුණු පමණකින් එහි උරුමකරුවෙක් නොවේ. අයිතිකරුවෙකු ද නොවේ. මුදල් ගෙවන තුරු ලැබෙන තාවකාලික පරිභෝජනයකි
- යම් හෙයකින් මුදල් ගෙවීමට අපොහොසත් වුවහොත් තවදුරටත් එහි රැඳී සිටීමට නොහැකි වේ. රැඳී සිටීමට උත්සාහ කළහොත් බලහත්කාරයෙන් එළියට ඇද දැමීමක් වුවද සිදුවිය හැක
- එලෙසම මනුස්ස ලෝකය නැමැති හෝටලය තුළ ශරීරය නැමැති කාමරයක් අපට වෙන් වී ඇත
- නමුත් පින තිබෙනතුරු පමණි. පින ගෙවී ගිය පසු කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් ශරීරයෙන් වහා ඉවත් වීමට සිදුවේ
- අපට මේ ලෝකයේ හෝ මෙම ශරීරයෙහි හෝ කිසිම අයිතියක් නොමැත
- පවතින්නේ සියල්ලෙහිම තාවකාලික භුක්තියක් පමණි. පින අවසන් වූ විට සියල්ලම අහිමි වේ
- මේ සියල්ල සත්ය වන අතර මහ පොළොවේ යථාර්ථයයි. මෙය තවත් වෘත්තාන්තයක් හෝ ප්රබන්ධයක් නොවේ