All Cards
Total Cards: 430 |
Page: 14 of 22 |
Showing: 20 cards
170. දුක් විඳීමටම සැකසුණු කය
- ඇටසැකිල්ලක් ඇත. වටේට මස් පිහිටා ඇත. මස් නොවැටෙන සේ සම පිහිටා ඇත
- පොළොවෙහිම කොටසක් වූ මනුෂ්ය ශරීරය පොළොව හා ආහාර උණුසුම වාතය ආදි ලෙස නොබැඳී, බැඳී පවතී
- තව ද කුමන ඉරියව්වකින් සිටිය ද ඇටකටු සහ පොළොව අතර යම් මස් තෙරපීමක් සිදුවේ. දුකම උපදී
- තවද මෙම ශරීරය එක් මොහොතක් හෝ නිශ්චලව පැවැත්විය නොහැක. හුස්ම ගැනීම ඔස්සේ, උදරයේ හෝ පිම්බිමක් හැකිලීමක් සිදුවේ
- ලෙඩ දුක්වලට කැදැල්ලකි. ඕනෑම මොහොතක ලෙඩක් දුකක් ඇතුළු විය හැක
- දුක් විඳීමට ම සැකසී ඇති කය මරණයට වරෙන්තු ලබා ඇත
- මෙවන් වූ ශරීරය නඩත්තු කිරීමට සිහිය ඇති අයෙකු කිසිසේත් කැමති වන්නේ නැත
- මාගේ, දැනුවත් අවසරයකින් තොරව එය සිදුවී ඇත. එයට මාගේ කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත
- මේ ආකාරයෙන් මෙනෙහි කර අනාත්ම සංඥාව උපදවා කය කෙරෙහි ඇති ඡන්දය රාගය දුරු කළ යුතුය
169. ආරක්ෂාව
- නිවස වටා තාප්පයක් ගසා ගේදොර අගුළු දමා තිබුණද පුද්ගලයා සතු ආරක්ෂාවක් නොමැත
- හේතුව, සිදුවූ කර්මයන් තමා කරා පැමිණීමට කිසිදු බාධාවක් නොමැති වීමය
- කර්මයන්ගේ පැමිණීම වැළැක්වීමට බැඳිය හැකි තාප්පයක් හෝ යෙදිය හැකි වෙනත් උපක්රමයක් නැත
- අගුළු දැමිය යුත්තේ, තාප්ප බැඳිය යුත්තේ කර්මයන් සිදු සිදු නොවීම පිණිසය
- සීලයට යම් හානියක් සිදු කර ගැනීමට වැඩිවෙලාවක් ගතවන්නේ නැත
- නමුත් එහි මතකය ජීවිත කාලය පුරා වද දෙනු ඇත. ප්රතිඵලය ලෙස බිහිසුණු මරණයක්, නිරය තිරිසන් ප්රේත ආදී උප්පත්තියක් උරුම විය හැකිය
- සිදුවූ කර්මයන් විපාක නොදී සිටීමේ ක්රමයක් නැත. කර්මයට ගැසිය හැකි වංගුවක් නැත
- එම නිසා හැකි සෑම අවස්ථාවකම කර්මයන් සිදු නොවීමට වග බලා ගැනීම කළ යුතුය
168. ශ්රාවකයාගේ වත්කම්
- උපයාගත් දේපළ දරුවන් ආදිය ඇති බව සාමාන්ය ලෝකයා සතු වත්කම් ය. සිත හා එකඟ බැවින් ඉපයීම සාපේක්ෂව පහසුය
- රැකබලා ගැනීම නඩත්තු කිරීම පෝෂණය කිරීම මෙන්ම ආදීනව බහුල බැවින් ඒවා දුර්වල වූ වත්කම්ය
- දේපළ නැත, දරුවන් නැත, වාහන නැත ආදී ලෙස වූ නැතිකම ද ප්රඥාගෝචර වත්කමකි
- සිත හා විරුද්ධ කාරණයක් බැවින් නැති බව ඉපයීම ඇති බව ඉපයීමට සාපේක්ෂව අපහසුය
- නඩත්තු නැත, වගකීම් නැත, සිතේ විසිරීම නැත, ආදීනව නැත ආදී වශයෙන් සැපය උපදවනා වූ නැති බව වත්කමකි
- තවද දුන්නා වූ දානය, රැක්කා වූ සීලය, සිදුකළා වූ භාවනාවන් ආදිය මානසික වත්කම්ය
- සැහැල්ලු වූ බාහිරයට නොපෙනෙන මෙම වත්කම් සසර තුළ ඕනෑම මොහොතක සැපයක්/රැකවරණයක් බවට පරිවර්තනය වීමේ හැකියාව ඇත
- මේ සියලු වත්කම් පුද්ගල දෘෂ්ටියට සාපේක්ෂය. එය බිඳ දැමිය හැකිනම් එය බුද්ධ ශ්රාවකයාගේ පරම වූ වත්කම වන්නේය
167. පිළිකුලේ ආනිසංස
- පිළිකුල පිළිකුල් සහගත වුවත් පිළිකුල යනු සසර ගත සත්වයාගේ ආරක්ෂාව සලසන භාවනා ක්රමයකි
- ඇසට පෙනෙන රූපයන් ආදිය පිළිකුලෙන් තෙත්වී පැමිණෙන හෙයින් රාග ආදී ක්ලේශයන්ට ප්රබල වූ මාර්ග බාධාවකි
- දැඩි පරිශ්රමයක් යොදා රකින සීලය පිළිකුල් සංඥාව ඇත්නම් නිරායාසයෙන් ආරක්ෂාවන්නේය. නිරයගාමී අපාය කර්මයන් වළක්වන්නේය
- පිළිකුල් සංඥාව මෙනෙහි කරන්නාගේ සිත ඉක්මනින් සමාධිගත වන්නේය. සිතේ විසිරීම ද වැලකෙන්නේය
- පිළිකුල් සංඥාව තිබුණේ නම්, නිරයගාමී වූ අපගේ බොහෝ දුක්ඛිත අතීත ජීවිත නිරයගාමී නොවනු ඇත
- පිළිකුල වැඩූ සිත රාග ආදී ක්ලේශයන්ගෙන් තෙත් නොවන බැවින් සැපයෙන් පිරී යන්නේය
- පිළිකුල වැඩිය යුතුය. පිළිකුලට නොපිළිකුල් විය යුතුය
166. ආහාරය සහ කායනුපස්සනාව
- හට්ටියකට පරිප්පු දමා අවසානයේ බත් බලාපොරොත්තු විය නොහැක.ස්වරූපය මඳක් වෙනස්ව පරිප්පුම ලැබෙන්නේය
- එසේම කය නැමැති මුට්ටියට බත්, පාන්, කඩල, පරිප්පු මුං ආදී ආහාරය ඇතුල් කොට මනුස්සයෙක් හෝ කෙස් ලොම් නිය දත් ඇට ආදියක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක. ආහාරම ඇත්තේය
- එසේම ඇතුල් කරන ආහාරය පිළුණුවීමේ ගඳ ගැසීමේ නරක් වීමේ ලක්ෂණ දරන්නේය
- ඉදින් එයින් ම සෑදුණු කය පිළුණුවීමේ ගඳ ගැසීමේ නරක් වීමේ ලක්ෂණ දැරිය යුතුය. සඳුන් සුවඳක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක
- ආහාරයේ වර්ණ සුවඳ ආදිය ඇතත් පැය කිහිපයකින් පසු අවර්ණ දුර්ගන්ධ ව අසුචිය බවට පත්වන්නේය
- කයෙහි ද එම ලක්ෂණම ඇත්තේය. අභ්යන්තරයේ නොයෙකුත් අසූචින් ඇති අතර වැඩිමනක් අසූචිය නව දොරින් දෝර ගලා යන්නේය
- එය වසා ගැනීමට නිරතුරුව නඩත්තු කිරීම/පිරිසිදු කිරීම කළ යුතුය
- මේ ආකාරයෙන් කායානුපස්සනාවේ සිත රඳවා වැරදි වැටහීම් දුරු කළ යුතුය
165. රොටී සැදීම
- රොටි සෑදීමේ චේතනාව ඇත්නම්, පිටි ඇනීම, ලිප ගිනි මෙලවීම, තැටිය රත් කිරීම ආදිය ප්රධාන කාරණාය
- කුස්සිය අතුගෑම, බිත්තියේ තීන්තාලේපනය, කෝප්ප සේදීම ආදිය යම් උදව්වක් වුවත් රොටි සෑදීමේ ප්රධාන කාරණා නොවේ
- මිදුල අතුගෑම, ල්පිට බිත්තියේ මකුළු දැල් කැඩීම ආදිය රොටි සෑදීමට සම්බන්ධයක් නැති කාරණාය
- එසේම බුද්ධ ශාසනයෙහි අග්ර ඵලය නිර්වාණයයි. පින හෝ ආයුෂ වර්ණ සැප බල ආදිය නොවේ. ඒවා යම් උදව්වක් පමනි
- අග්රඵලය වූ නිර්වාණය සඳහා අවැසි භාවනාව, සිහිය, සීලය, විදර්ශනාව ආදියට ප්රමුඛස්ථානය ලබාදිය යුතුය
- කිසිවක් නැති අයෙකු ආමිසයට මුල් තැන ලබාදීමේ වරදක් නැත
- අනවබෝධයෙන් සිදු කරන පින ආදිය වුවද ප්රමාදයට හේතුවක් විය හැක
- ධර්මය ගෑවුණු තැනක් ශ්රාවකයා සැක නොකරන බැවින් යම් අතපසුවීමක් වුවහොත් ධර්ම සංඥාවෙන් පැමිණෙන ක්ලේශයන් ශ්රාවකයා හට ප්රධාන පළිබෝධය වනු ඇත
- ලැබී ඇති කෙටි කාලය බුද්ධ ශාසනයේ අග්ර ඵලය වූ නිර්වාණය වෙනුවෙන්ම කැප කළ යුතුය
164. මධ්යම ප්රතිපදාව
- සම්මා දිට්ඨිය සඳහා නොයෙකුත් විග්රහ කිරීම් ඇත
- ඇලීම ඇලීම ලෙස, ගැටීම ගැටීම ලෙස හඳුනාගැනීම මධ්යම ප්රතිපදාවයි
- ඇලීම ඇලීමක් ලෙස හඳුනා ගත් විට එහි ඇලීමක් නැත. ගැටීමක් ද නැත. ගැටීම ද එසේමය
- උදාහරණයක් ලෙස computer game එකක් Play කරන කෙනෙකු game එක තුල දෙයකට ඇලුනහොත් ඒ ගේම් එක තුළ බවද game එක තුළ දේකට ඇලුනු බවද දත යුතුය. ගැටුණහොත් ද එසේමය
- අවස්ථා දෙක තුළදීම ගේම් එක තුළය. අන් ආකාරයෙන් ඔහු ඇලී ඇත්තේ ගේම් එකටමය
- තමා ගේම් එකක් play කරන බව දැනගනී නම් ඔහු game එක තුළ නැත. ඒ නිවැරදි සිහියයි. Game එක තුළ දේවල් සිහියෙන් සිදු කළද ඒය අසිහියයි
- යම් සිතීමකින් game එක තුල බව දැන ගනීමට හැකි නම් ඒ නිවැරදි සිහියයි. ඔහු game එක තුළ ඇති දේට ඇලීද නැත, ගැටී ද නැත game එකක් බව වටහාගෙන ඇත
- සංසාරය මුලාවෙන් සකස් වුණු game එකක් වැනිය. game එක තුළ චරිත වෙනස් වන අතර දැන් ලැබී ඇති චරිතය තමන්මය
- සිදුවී ඇති මුලාව හඳුනා ගන්නා තෙක් game එක දිගටම පවතිනු ඇත
163. ප්රශ්නය
- එය එසේ, මෙය මෙසේ විය යුතුය, අසවලා එසේ, මෙසෙවලා මෙසේ විය යුතුය ආදී වශයෙන් අප තුළ අපේක්ෂාවන් පවතී
- එම අපේක්ෂාවන්ට සාපේක්ෂව ප්රශ්න මතුවේ
- ප්රශ්නයක් ඇතිවිට පිළිතුරු අපේක්ෂාවක් ඇති වන්නේ එය ප්රශ්නයක් ලෙස හඳුනාගතහොත් පමණි
- යම් ස්ථානයක ඇති ප්රශ්න අප එම ස්ථානයට නොපැමිණෙන තාක් ඇති වන්නේ නැත
- පිළිතුරු සපයා ප්රශ්න කෙළවර කළ නොහැක. ධර්මානුකූලව වටහා ගැනීම කළ යුතුය. එවිට පිළිතුරු නොලබාම ප්රශ්න නිරෝධ වනු ඇත
- ප්රශ්නයක් ඇති විට එම ප්රශ්නය පිළිතුරක් ලෙස දැකිය හැක, එනම් අතීතයේ ඇතිකරගත් ප්රශ්නයකට වර්තමානය ලැබුණු පිළිතුරකි
- සංසාර ගමන තුළ සංශිප්තව අප සිදු කර ඇත්තේ නොයෙකුත් ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීමය. නමුත් තවමත් ප්රශ්න ඉවර වී නැත
- සියලු ප්රශ්න හට ගන්නේ විඤ්ඤාණයේ පහළවීමත් සමඟය. නැතහොත් මුළාව සමඟය
- ඇත්තෙන්ම ලෝකයේ ප්රශ්න නැත. ප්රශ්න ලෙස පවතින්නේ වැරදි වටහා ගැනීමක් පමණි
162. Game එක
- සංසාරේ යනු ගැට ගැසුණු නූල් බෝලයක් වැනිය
- මුලාව ඇත්නම් සෑම උත්සාහයකින්ම සිදුවන්නේ ගැටයේ ස්ථානය වෙනස්වීම සහ තව තවත් ගැටවැදීම පමණි
- උත්සහ කොට හෝ නොකොට ගැටවලින් නිදහස් විය නොහැක. ගැට ගැට ලෙස හඳුනාගැනීම ඉන් නිදහස් වීමයි
- උදාහරණයක් ලෙස පරිගණකයක Game එකක් Play කරන අයෙකු Game එක තුළ යම් යම් ජයග්රහණ ලැබීම යනු Game එක තුළ තව තවත් හිරවීමයි
- Game එක අකමැත්තෙන් ප්ලේ කිරීම, Game එක කැමැත්තෙන් ප්ලේ කිරීම, දෙකෙන්ම Game එක තුළ තව තවත් සිරවීම සිදුවේසි
- Game එක Game එකක් බව හඳුනාගන්නා තුරු ඔහු ගේම් එක තුල වහලෙක් ය. Game එකක් බව හඳුනා ගැනීමම එයින් මිදීමයි
161. සාපේක්ෂ වූ කැමැත්ත
- කැමැත්ත ශරීර ප්රමාණයට, ස්ත්රී පුරුෂ භාවයට, ස්ථානයට, කුඩා තරුණ මහලු බව ආදියට සාපේක්ෂක වේ
- රන් රිදී මුතු මැණික් වලට ඇති කැමැත්ත මනුෂ්ය ආදී ශරීරයන්ට සාපේක්ෂකය. කුහුඹුවකු පණුවෙකු වැනි ශරීරයන්ට එහි ඇති වටිනාකමක් නැත
- ආහාරට ඇති කැමැත්ත බඩගින්නට සාපේක්ෂකය. වැඩිපුර ආහාර ගත් අයෙකුට රජ බොජුන් වලටද කැමැත්තක් ඇතිවෙන්නේ නැත
- කොපමණ ලස්සන කාන්තාවක්/කඩවසම් පුරුෂයෙක් වුවත් ඉතා කුඩා (ශරීරයෙන් සීයෙන් පංගුවක් තරම්) හෝ ඉතා විශාල (ශරීරයෙන් මෙන් සිය ගුණයක් ගුණයක් තරම්) අයෙකුට රාගයක් සකස් වන්නේ නැත
- ලෝකයේ සුන්දරත්වය ඇත්තේ එක්තරා වේගයකට පමණි. අඩු හෝ වැඩි කළ විට එහි සුන්දරත්වයක් නොමැත (ෆිල්ම් එකක් දස ගුණයක් වේගවත් කොට නැරඹුවා සේ)
- සංශිප්ත ලෙස කැමැත්ත ඇත්තේ මුලාවේ මෝහයේ ප්රමාණයටය. මෝහය දුරුවන විට කැමැත්ත නිරායාසයෙන් දුරුවනු ඇත
160. සිතිවිලිද විපාකයකි
- විපාක නොයෙකුත් ආකාරයෙන් පවතී
- විපාකයක් වූ හිස අතපය ආදී ශරීරය බාහිරින් පහසුවෙන් හඳුනා ගත හැක
- නමුත් පුද්ගලයෙක් තුළ ඇතිවන සිතිවිලි නම් විපාකය පහසුවෙන් හඳුනා ගත නොහැක
- ඵලයක් ලෙස ඇති වන සිතිවිල්ලකට මෝහය මිශ්ර වූ විට එය නැවත කර්මයක් බවට පත්වේ
- එකම කාරණයට නොයෙක් ආකාරයෙන් හේතුඵල සම්බන්ධතා පෙන්වාදිය හැකි අතර හේතුඵල ගලපන ආකාරය අනුව කෙලෙස් මර්දනය වීම සිදුවේ
- පෙර ජීවිතයේ අවසාන සිත පිරිසිදු නොවීම යන හේතුව නිසා විපාක ලෙස මේ ජීවිතයේ සියලු සිතුවිලි ඇතිවේ යන්න එක් උදාහරණයකි
- මෝහය යනු ලෝක ධර්මතාවයන් වැරදියට වටහා ගැනීමයි
- මෝහය මුලාව ඉදිරියේ කැළඹෙමින් පණ ගහන සිත ප්රඥාවට නිසල වී නිවී යයි
159. අනුන්ගේ දුක
- අන් අයගේ දුකට කැමති සත්වයන් හට උරුම වන්නේද දුකමය
- උදාහරණයක් ලෙස හොඳින් ගීත ගායනා කරන්නා ලෝකයේ වැඩි අවධානය හිමිවන්නේය
- අයෙක් හොඳින් ගීත ගායනා කරන්නේ පුරුදු පුහුණු වීම ආදී දුක් විඳීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙසය
- එනම් අන් ආකාරයෙන් ලෝකයේ කැමැත්ත ඇත්තේ එම දුක් විඳීමටය
- එලෙසම ලෝකයේ ඉල්ලුම ඇති උගත්කම, පෝසත් බව, හැකියාවන් ආදිය යනු දුකෙහිම පිළිබිඹුවකි
- සම්මුඛ පරීක්ෂණයක වුවද පරීක්ෂා කරනුයේ හොඳින් දුක් විඳ ඇද්ද යන්නයි
- ලෝකයේ සැප ලෙස පවතින්නේ සැප ලෙස වෙස්වලාගත් නොයෙකුත් කර්මයන් රැස්වීම පිණිස වූ උගුල් ය. පසුව විපාක ලෙස දුක පැමිණෙන්නේය
- පිරිනිවීමම මිස දුක් නොවිඳ සිටීමේ වෙනත් ක්රමයක් නැත
158. අවශ්ය දේ මුලින්
- ගසක් හැකිතාක් මුලින් සිටවන්නේ නම් වාසියකි
- ගතවන සෑම දවසකම නිරායාසයෙන් ගස වැඩීම සිදුවේ
- ධර්මයන්ද එසේය. කුඩා කල තරුණ කල ධර්මයන් වැටහෙන්නේ නම් භාවිතය දිගු කාලයක් නිරායාසයෙන් සිදුවන්නේය
- ධර්මය තුළ සිත පැවතීමට හුරු වන්නේය. නිරායාසයෙන්ම ධර්මය ප්රත්යක්ෂ වන්නේය
- සාපේක්ෂව මහලූ වූ පසු කායික අපහසුතාවය, ලෞකික දැනුම, දේපළ, මුල් බැස ගිය බැඳීම් ආදිය නිසා ධර්මයක් වටහා ගැනීම තරමක් අපහසුය
- විවාහය දරුවන් දේපළ යානවාහන ආදිය රැස්කළ ඉක්මනට අස්කළ නොහැක. ධර්මය වැඩීමට තබා හිටපු තැනට ගැනීමටත් සෑහෙන කාලයක් ගතවන්නේය
- තව ද යුද්ධයෙන් බැටකෑ අයෙකු ආරක්ෂිත ස්ථානයකට පැමිණියද, තව තවත් ඈතටම යනවා මිස මෑත දිශාවක් බලන්නේ වත් නැත. එලෙසම සසර නමැති යුද්ධයේ ඉවත් විය යුතුය
- කයෙහි වයසට යම් අංකයක් ඇතත් සිතෙහි වයස අනවරාග්රය
- ඔබ අප, ඔබ අපට කිසිම අයිතියක් නොමැති සිත නැමැති ධර්මතාවයක් සමඟ බොහෝ කාලයක් පොරබැද්දේ වෙමු. බොහෝ දුක් වින්දේ ද වෙමු. මේ ජීවිතයෙන් එය අවසාන විය යුතුය
157. ජපවීම
- මන්තර ආදිය එහි බල පිහිටවීම පිණිස බොහෝ වතාවක් ජප කිරීම සිදුකරයි
- එලෙසම මුලාව සසරක් පුරා සිදුවී ඇති නිසා ඒවා අපහට ජප වී ඇත
- ඉතා දිගු කාලයක් ජප වීම නිසා මුලාව මුල්බැස බලපිහිටා ඇත
- විශාල තට්ටු ප්රමාණයක් සහිත ගොඩනැගිල්ලක් සකස් කිරීම දීර්ඝකාලීන නමුත් පුපුරන ද්රව්යයක් යොදා බිඳීමට ගතවන්නේ ක්ෂණයකි
- ක්ලේශයන්ට වූ පුපුරන ද්රව්ය තථාගත ධර්මය
- ක්ලේශයන්හි ජපය දීර්ඝ කාලයක් සිදුව ඇති බැවින් එය බිඳීමට තථාගත ධර්මයද යම් කාලයක් ජප කිරීමට සිදුවේ
- නමුත් බොහෝ කාලයක් නොවේ නිවැරදිව සිදු කරන්නේ නම් උපරිම අවුරුදු හතකි
- ප්රතිඵල නැතැයි පසුතැවිලි නොවන්න. ධර්මය වෙනුවෙන් සිදු කරන සෑම ක්රියාවකින්ම ක්ලේශයන්හි ජපය බිඳෙනු ඇත
- නොබෝ කලකින් ප්රතිඵල ලැබෙනු ඇත
156. වෛද්යවරයා
- සසර දුකට වෙදකම් කරන අමාමෑණි තථාගතයන් වහන්සේ සියලු වෛද්යවරුන්ගේද වෛද්යවරයාය
- උන්වහන්සේගේ වෙදකම තුළ පෙති නැත. කරල් නැත. නිර්වින්දනය , පත්තු බැඳීම් ආදිය ද නැත
- බෙහෙත් ඇතුල් කරන්නේ කනෙන්ය. සියලු රෝග නිධානයන් ද දුරු කරමින් සසර දුකද කෙළවර වන්නේ ය
- බෙහෙත වර්ණනා කිරීමකින් හෝ එම බෙහෙත් වලට වන්දනාමාන කිරීම ආදියෙන් හෝ රෝග සුව වන්නේ නැත
- මල් පහන් හඳුන්කූරු දල්වා, බෙහෙත් වට්ටෝරුව සජ්ඣායනා කිරීමකින් ද රෝග සුවවීමක් අපේක්ෂා කළ නොහැක
- ගෑමට ඇති ඖෂධය බීමෙන් හෝ බීමට ඇති ඖෂධය ගෑමෙන් ද පලක් නැත
- තථාගත ඖෂධය ඇත්තේ ප්රත්යක්ෂ කිරීමටය, භාවිතා කිරීමටය. නැවත නැවත භාවිතා කිරීමටය
- ප්රතිකාරයේ යම් වරදක් සිදු වුණහොත් නඩු දැමීමට අධිකරණයක් නැති හෙයින් විටින් විට රෝගය සුව අතට හැරේදැයි තමාම විමසිලිමත් විය යුතුය. විදර්ශනාව පිණිසය...
155. වාහනය
- කෙළවරක් නොමැති බොහෝ ගමන් ඇති අතර , ගමන් කළහොත් සියලු ගමන් කෙළවර වන නිර්වාණ ගමන සියල්ල අතරින් ශ්රේෂ්ඨය
- වෙනත් රටකට යාම සඳහා ,ගමනක් යාම ආදිය සඳහා, අවශ්ය නම් යම් වාහනයක් වුවද නිෂ්පාදනය කර ගත හැක
- ඒකාන්ත සැපයට මාර්ගය වූ නිර්වාණ ගමන සඳහා අත්යවශ්ය වන, ඉතා දුර්ලභ වූ මනුෂ්ය ශරීරය නැමැති වාහනය ලෙහෙසියෙන් පහසුවෙන් යම් සත්වයෙකුට උරුම වන්නේ නැත
- නිෂ්පාදනය කළ නොහැක. ගිවිසුම් ගසා ලබා ගැනීමටද නොහැක. හේතුඵල අනුවම උරුමවන්නකි
- කෙසේ වුවත් පෙර පිනකට එය දැනටමත් ලැබී ඇත. ලැබුණු අවස්ථාව කිසිසේත් අත් නොහළ යුතුය. නැවත දෙවන අවස්ථාවක් අපේක්ෂා කළ නොහැක
- මෙම ගමනේ අසිරිමත් ලක්ෂණ ඇත්තේය. තනිවම ගමන් කළ හැකිය. සියලු ගමන් කෙළවර වන්නේ ය. ගමන් කළ යුත්තේ ද එක් වතාවක් පමණි. නැවත පැමිණීමක් නැත
- ඉතා වටිනා මනුෂ්ය ශරීරය නැමැති වාහනය උරුම වුවද වෙනත් වාහන පිළිබඳ සිහින දැකීම නිධානයක් උඩ කටු මැටි ගෙයක් සෑදීමට කල්පනා කිරීමක් වැනිය
154. ස්පර්ශය
- උපතින්ම මහපොළවේ ස්පර්ශය අපිට ඇත
- ආශ්වාස ප්රශ්වාස ලෙස, ආහාර ලෙස, උණුසුම සිසිලස ලෙස, දරා සිටීම ලෙස ද රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදි නොයෙක් ආකාරයෙන් පොළොව ස්පර්ශව පවතී
- ශරීර පෝෂණය මෙන්ම ජීවිතය රැකෙන්නේ ද පැවැත්ම රඳා පවතින්නේද එම ස්පර්ශය මතයි
- එසේම සසරට ඇද වැටීම වැළැක්වීමට ධර්ම ස්පර්ශය නිරතුරුව පවත්වා ගත යුතුය
- උදාහරණයක් ලෙස කන හරහා ධර්මය ඇසීම ලෙස ස්පර්ශ විය යුතු අතර ඇසට ආරණ්ය දාන මාන ආදී ලෙස පෙනීමෙන් ධර්මයේ ස්පර්ශ විය යුතුය
- වැඩිදුරටත් සිත ඇතුළු ආයතන සීලය ලෙස, සමාධිය ලෙස, ප්රඥාව ලෙස ධර්මයෙන් තෙත් වනතුරු ස්පර්ශ විය යුතුය
- ධර්මයේ ස්පර්ශය ඇති විට අඩු වැඩි නොමැතිව සිත ධර්මය බවටම පත්වේ
- අභ්යන්තර බාහිර ලෙස වූ විෂමතාවය දුරු වේ. ඉපදීමේ නිරෝධය සිදු වේ. විදර්ශනාව පිණිසය...
153. සිහිනයකි
- සිහිනයක සිටින විට සිහිනය ඇත්තක් ලෙස ඒ තුළ බැසගෙන පවතී
- සිහිනය තුළ නොයෙක් මිල මුදල් ආදිය ලැබීය හැක. නොයෙක් අලාභයන් ද සිදු විය හැක
- අතපය කැපීම් බිය ගැන්වීම් ආදී අත්විඳීමි ලැබිය හැක
- නමුත් සිහිනයෙන් අවදි වූ විට කිසිවක් නොමැත
- කාමය වරදවා හැසිරීම්, මත්පැන් පානය ආදී පංචකාමයන් මෙන්ම ෆිල්ම් එකක් බැලීම, සින්දුවක් ඇසීම වැනි කාමයන්හි අත්විඳීම ද සිහිනයක් වැනිය. රැස්වූ කර්මයක් හැරෙන්නට අවදි වූ විට ලද කිසිවක් නොමැත
- ජීවත්වීම ද යනු සිහිනයක් වැනිය. ස්වාමියා බිරිඳ දරුවන් දෙමාපියන් හිතවතුන් නෑදෑයන් දේපළ ආදිය ඇති ලෙස හැඟුණත් මරණය සිදුවනතුරු පමණි
- අන් ආකාරයෙන් කාමයන් යනු ගලක් මිරිකා වතුර ගන්නා වැනිය. කොපමණ උත්සාහ කළත් සෑහීමට පත් නොවේ
- කාමයන්හි සාරයක් ඇති ලෙස හැඟුනත් එය මුලාවක් පමණි
- අවසානයේ කනස්සල්ල පීඩාව කලකිරීම වැනි දේ හැර ලැබූ කිසිවක් නොමැත. කර්ම උත්පාදකයකි. දුක පිණිසම වූවකි. මුලා නොවනු පිනිසය...
152. හේතුව ඵලය
- වස්තුව ආලෝකය පොළොව ආදි හේතු ඇති විට හෙවනැල්ලක් දක්නට ලැබේ
- මෙය වස්තුව නිසා පමණක් සිදු වූවක් නොවේ. ආලෝකය පොළව ආදී අනිකුත් හේතුන් ද ඇති විට සිදුවූවකි
- හේතූන් ඇති විට ඇතිවෙයි ( හේතූන් නැති වුවහොත් නැතිවීමේ හැකියාව පවතී )
- හේතූන් නැති විට නැතිවෙයි ( හේතූන් ඇතිවුවහොත් ඇතිවීමේ හැකියාවද පවතී ) කාල වෙනසක් නොමැත
- එලෙසම ඇසට රූපයක් පෙනීම, කනට ශබ්දයක් ඇසීම ආදීය ද, සිතිවිලි ඇතිවීම නැතිවීම ආදිය ද මඟ ඵල මෙන්ම සිතෙහි නිරෝධය ආදිය ද හේතුඵල ලෙස සිදුවේ
- මෙය ඇත නැත ආදී ලෙස වූ ද්වයතාවය නමැති මිථ්යාව ඉක්මවා යෑමකි. විදර්ශනාව පිණිසය...
151. ශරීරය යනු උගුලකි
- අප දරා සිටින්නේ නොයෙක් අසූචියෙන් පිරුණු ශරීරයකි
- ප්රාණය නිරුද්ධ ශරීරය, බිය උපදවන අතර පිළිකුල මෙන්ම දුර්ගන්ධයෙන්ද යුක්තය
- එසේම උපක්රම යොදා වළක්වා ඇතත් ප්රාණය ඇති විටද මෙම ලක්ෂණ එම ලෙසම ඇත්තේය. විටින් විට ප්රකට ද වන්නේය
- මෙම ශරීරයේ කිසිම අයිතියක් අප සතුව නැත. යම් දවසක ලැබුණු ශරීරය යම් දවසක අහිමි වන්නේය
- අන් ආකාරයෙන් ශරීරය යනු කර්ම රැස්වීම පිණිස අටවා ඇති සූක්ෂම උගුලකි
- බඩවැලේ කෙළවරක් වූ මුඛ ද්වාරයද බාහිර වාතයට නිරාවරණය නොවූ අසුචීන් පිට කිරීමට වූ ද්වාර ද ඇත්තේය
- උගුලක් බැවින්, පිළිකුල් බැවින්, අසුභ බැවින්, කර්මයන් රැස්වන බැවින්, ප්රමාදයට හේතුවන බැවින්, තමන්ගේ නොවන බැවින් ඒවා අසූචි බැහැර කිරීමට පමණක් සීමා කළ යුතුය
- විදර්ශනා කොට මෙම ශරීරය තුළ ද ගැඹුරට බැස ඇති සක්කාය දෘෂ්ටිය ගලවා වහ වහා ඉවත් කළ යුතුය