All Cards
Total Cards: 367 |
Page: 2 of 19 |
Showing: 20 cards
347. අත් කාචය
- අත් කාච ඉතා කුඩා අකුරු මෙන්ම නොයෙකුත් කුඩා කොටස් හඳුනා ගැනීම සඳහා විශාල පහසුවක් සලසයි
- පියවි ඇසින් බැලීම වෙනුවට අත් කාචයකින් බැලීම තුළ දැකීම, හඳුනාගත හැකි දැකීමක් බවට පත්වේ
- උපමාවක් ලෙස තථාගත ධර්මය යනු මෝහයට අත් කාචයක් වැනිය
- සසර පුරා එළිපිටම මෝහය තිබී ඇති අතර හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වීම සසර ගමන් කිරීමට හේතුවයි
- නමුත් තථාගත ධර්මය නමැති අත් කාචය භාවිතයෙන් එම එකම මෝහය දෙස බලන විට මෝහය, හඳුනාගත් මෝහයක් බවට පත්වන්නේය
- නමුත් අත් කාචය ප්රමාණයට වඩා ලං කිරීම හෝ ප්රමාණයට වඩා ඈත් කිරීම තුළින් පෙනුන යමක් ඇත්නම් එයද නොපෙනී යාම සිදුවිය හැකිය
- තථාගත ධර්මය ද එලෙසය. ධර්මය අතට පත්වුවද එය භාවිතා කරන ආකාරය වරද සහගත වූ විට පෙනීම තවත් විකෘති භාවයට පත් විය හැකිය
- එම නිසා ධර්මය පරිහරණය කරන ආකාරයද වෙනම උගත යුතු පාඩමකි
- ධර්මය නැමැති කාචය හොඳින් අතට හුරු වන තුරු එයින් නියම ප්රයෝජනය ලබා ගැනීමට නොහැකි ය. එම නිසා වැඩි වැඩියෙන් ධර්මය පුරුදු කිරීමට කාලය ගත කළ යුතුය
No audio available
346. නිරෝගී භාවය
- මනුස්සයෙකුට නිරෝගී භාවය වටිනා සම්පතකි. නමුත් එම නිරෝගී යැයි සලකන ධර්මතාවය තුළ බොහෝ උපකල්පන පවතී. උදාහරණයක් ලෙස, ශරීරය තුළ පවතින බොහෝ බරපතළ රෝග, රෝග ලෙස ගැනෙන්නේ නැත
- නමුත් හොඳින් බලන විට දත් අපිරිසිදු වීම රෝගයකි. එය දිගටම පිරිසිදුව තිබුණේ නම් සාපේක්ෂව නිරෝගීකමකි
- මලපහ මූත්රා ආදිය පිටවීම ද රෝගයකි. ඇටෑච් බාත්රූම් අවශ්ය වී ඇත්තේ එම රෝගයට නිරතුරුව පිළියම් අවශ්ය බැවිනි
- මේ ආකාරයෙන් බඩගින්න, පිපාසය, දහඩිය පිටවීම, ජරා වීම ආදිය ද ජරා ව්යාධි මරණ ද රෝගයන්ය
- රාගය ඇතිවීම, ද්වේශය ඇතිවීම, තණ්හාව ඊර්ෂ්යාව ආදී සියල්ල ද රෝගයන්ය
- මානසික පරීක්ෂණය: ඉහත රෝග සියල්ලෙන්ම තොර වූ මනුස්සයෙක් සලකන්න
- එවැනි පුද්ගලයෙක් ජීවත් වන්නේ කුමකටද? ඉතා හොඳින් විමසා බලන්න. බොහෝ ධර්මයන් මතුකර ගත හැකිය
- ඇත්තෙන්ම ජීවත්වීම යනු රෝගයන් සමග පොර බැදීමකි. රැකියාව සිදු කරන්නේද බඩගින්න නමැති රෝගයේ පීඩාව නිසාය. විවාහ වන්නේ ද රාගය නමැති රෝග පීඩාව නිසාය
- සියලු රෝග දුර වූ, පරම නිරෝගී භාවය ඇත්නම්, එවැනි පැවැත්මක් පැනවෙන්නේ නැත
No audio available
345. ජලාශය
- ජලය ගලා යෑම සඳහා බෑවුමක් අවශ්ය වේ. ගලා යන ජලයට බාධක හමුවූ විට තව තවත් ප්රචණ්ඩ වීම සිදුවේ
- නිශ්චල ජලාශයක් නිශ්චලව පවතින්නේ එයට ගලා යෑම සඳහා හේතු සකස් වන තුරු පමණි. නිශ්චලව පැවතියද ඒ තුළ බිහිසුණු බවද සැඟවී පවතී
- එලෙසම අපගේ මනස ද මේ මොහොතේ නිශ්චලව පැවතුන ද එයට හේතු සැකසුණු පසු එයින් උපදින්නා වූ දුක්ඛයන් සිතාගතවත් නොහැකි ය
- ඒවා සමඟ සසදන විට සුගතියක් වූ මනුස්ස ජීවිතය තුළ පැමිණෙන දුකක් දුකක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය
- ජලාශයක බැම්ම බිඳී යෑමට ප්රථම එහි අවදානම හඳුනාගෙන බැම්ම ශක්තිමත් කළ යුතුය. බැම්ම බිඳුණු පසු එය කල්පනා කිරීමෙන් ඵලක් නැත
- මනස ද එලෙසය. යමක් වැටහෙන මනුස්ස ජීවිතය පවතින, මෙම අවධියේ සතර අපායට නොයෑම පිණිස, මනස තුළ ශක්තිමත් බැමි සකස් කළ යුතුය
- එලෙසම ගස්, ගල්, පර්වත, සුළඟ, ඉර එළිය ආදී සියල්ල අහිංසක ලෙස පෙනුන ද ඒවා අහිංසක ලෙස පවතින්නේ හේතු සකස් වන තුරු පමණි
- එසේ වුවද ඒ සියල්ලෙන් ම බේරීමට, මගහැරීමට කෙසේ හෝ උපක්රමයක් යෙදිය හැකිය
- නමුත් ඒ සියල්ලටම වඩා ප්රබල වන්නේ සිත ය. ඒ තුළ යම් ආනන්තරීය ආදී කර්මයක් සකස් වී ඇති විට තථාගතයන් වහන්සේට වත් පිහිට විය නොහැකි ය. කිසිදු සමාවක් ලැබෙන්නේ නැත. ගෙවාම අවසන් කළ යුතුය
No audio available
344. හරකා
- ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කරන්නන් හට ඕනෑම සිද්ධියක් කමටහනක් කර ගත හැකිවිය යුතුය
- හරක් රැලක් තුළ සිටින හරකෙකු වෙනස් හැසිරීමක් දක්වන විට එම හරකා රැලෙන් වෙන්වීම අතරමං වීම මෙන්ම නොයෙකුත් උවදුරු වලට භාජනය විය හැකිය
- අන් හරකුන් ගමන් කරන වේගයට වඩා වැඩි වේගයෙන් යෑමට උත්සාහ කළහොත් ඉදිරියෙන් යන හරකුන් අතරින් මාර්ගයක් සකසා ගැනීමට අපහසුවීම, අන් හරකුන් සමග ගැටීම තුවාල වීම ආදියක් සිදුවිය හැකිය
- අන් හරකුන්ගේ වේගයට ගමන් නොකළහොත් පිටිපස හරකුන්ට පෑගීම හේතුවෙන් අනතුරට ලක් වීම වැනි අපහසුතාවයන්ට පත් විය හැකිය
- එම නිසා හොඳම දෙය වන්නේ අවස්ථාවක් ලැබෙන තුරු අනෙක් හරකුන් අනුගමනය කරමින්, එම දිශාවටම එම වේගයෙන් ගමන් කිරීමය
- ධර්ම මාර්ගයද එලෙසය. මානසිකත්වය පමණක් වෙනස් කරමින් සාමාන්ය මිනිසෙකු මෙන් එදිනෙදා කටයුතු සිදු කළ යුතුය. යුතුකම් වගකීම් ද ඉටුකල යුතුය. නමුත් එම සියල්ල විදර්ශනා ඇසකින් දැකිය යුතුය
- මෙවිට සාමාන්ය පුද්ගලයෙකු ලෙස බාහිරට පෙනුනද, කාලයත් සමග කුඩා පැලයක් ලොකු ගසක් බවට පත් වන්නා සේ අභ්යන්තරයේ මහා විපර්යාසයක් සිදුවේ
- තමන් නොදැනුවත්වම මානසික මට්ටම ශක්තිමත් වන අතර දරා ගැනීමේ හැකියාව ඉවසීම කෙලෙස් වලට ප්රතිරෝධී භාවය ක්රමානුකූලව සකස් වේ
- අවසානයේ විශාල යැයි, බිඳ හෙළිය නොහැකි යැයි, සලකාගෙන සිට සිටි කෙලෙස් පහසුවෙන් බිඳ හෙළිය හැකිවේ
- කලබල වීමෙන්, ඇඳුම වෙනස් කිරීමෙන්, තැන වෙනස් කිරීමෙන් මනස ධර්මානුකූල භාවයට පත් නොවේ. වැල හැරවීම වෙනුවට මැස්ස හරවනවා සේ ඉතා සූක්ෂමව උපක්රමශීලීව මෙම මානසික වෙනස්වීම සිදු කළ යුතුය
No audio available
343. සිතෙහි පැවැත්ම
- ගණිත විෂය තුළ බින්දුව, අනන්තය ආදී විශේෂ අවස්ථාවන් ඇතැම් ගණිත ගැටලු විසඳීම සඳහා භාවිතා කළ හැක
- එවැනි විශේෂ අවස්ථාවක් විඤ්ඤාණය වටහා ගැනීමටද භාවිතා කළ හැකිය
- මානසික පරීක්ෂණයකි: නිරෝගී ආයතන පිහිටා ඇති නමුත් තවම අරමුණක් ගැටී නැති උපකල්පිත මානසික මට්ටමක් සලකමු
- එහි, ඇස ඇත, නමුත් තවම කිසිදු රූපයක් දැක නැත. කන ඇත, නමුත් තවම ශබ්දයක් අසා නැත. නාසය ඇත, නමුත් ගන්ධයක් දැනී නැත. දිව ඇත, තවම රසයක් දැනී නැත. ශරීරය ඇත, තවම ස්පර්ශයක් දැනී නැත
- මෙම මානසික මට්ටම හොඳින් මෙනෙහි කර ඒ තුළ සිතිවිල්ලක් හට ගන්නේ කෙසේද යන ප්රශ්නය විමසා බැලිය යුතුය
- මේ ආකාරයෙන් සිතා බලන විට වැටහෙන්නේ අරමුණක් නැතුව සිතිවිල්ලක් හට ගැනීමට හැකියාවක් නොමැති බවයි
- සිතිවිල්ලක් නිකරුණේ හටගන්නේ නැත. එය බොහෝ නාමරූප ඇසුරු කරමින් නොයෙකුත් හේතු නිසා ඇතිවන ඵලයකි
- එම මානසික මට්ටම තුළ ඇස අනුබද්ධයෙන් ගත් විට, ඇසට පළමු රූපය ගැටුණු මොහොත තුල පළමු දැනගැනීම හටගනීඑම දැනගැනීම හේතුවෙන් ඒ හා බැඳුණු ඵලයන් ලෙස මතකය, තව තවත් සිතිවිලි ඇතිවීම ආදිය ද මෝහ සහගත විට තණ්හා උපාදාන ආදිය ද ඇතිවේ. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
342. ගෝනිබිල්ලා
- ගෝනිබිල්ලා යනු කුඩා දරුවන් නලවා ගැනීම පිරිස, බිය ගැන්වීම පිණිස ගොඩනගා ඇති මනඃකල්පිත ප්රතිරූපයකි
- චරිතය මනඃකල්පිත වූවත් ඒ හේතුවෙන් කුඩා දරුවන් තුළ නොයෙකුත් කර්ම සකස් වේ
- දිට්ඨධම්මවේදනීය ලෙස කළුවරට බිය වීම, තැතිගැනීම ආදී නොයෙකුත් ලෙස කුඩා දරුවන්ගේ මනසට බලපෑම් එල්ල වේ
- තරුණ භාවයට පත්වුවද එම අතීත සංඥා හේතුවෙන් බියට පත්වීම තැති ගැනීම වුවද සිදුවිය හැකිය. නමුත් හාස්යජනක කතාව වන්නේ මුල සිටම ගෝනිබිල්ලෙකු සිට නැත
- එලෙසම මම යන සංකල්පයද මනඃකල්පිත ය. උපමාවක් ලෙස ගෝනිබිල්ලාට සමාන කළ හැකිය
- හොඳින් සොයා බලන විට මම ලෙස අර්ථයක් දැමිය හැකි කිසිවක් නොමැත. නමුත් අති දීර්ඝ සංසාර ගමනට හේතුව එම මනඃකල්පිත මම නම් දෘෂ්ටියයි
- සරල උදාහරණයක් ලෙස මේ මගේ ශරීරය ලෙස පවසන විට, ඒ තුළ මම ලෙස ද එයට අයිති ශරීරය ලෙස අනෙකක් ද පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ ශරීරය මම නොවන බවය
- මේ මගේ සිත ලෙස පවසන විට එහි ද මම ලෙස සහ එයට අයිති සිත ලෙස අනෙකක් පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ සිතද මම නොවන බවය
- එසේනම් මම යනු කුමක්ද ? ඇත්තෙන්ම මනඃකල්පිත ගෝනි බිල්ලෙක් පමණි
No audio available
341. අතීතය සහ අනාගතය
- ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය ආදියෙන් අවසානයේ මනස තුළ සිදුවන්නේ දැන ගැනීමක් පමණි
- උදාහරණයක් ලෙස ඇසින් දැනගැනීමක් සිදුවේ. දැනගැනීම කුමක්දැයි යන ප්රශ්නය මතුවූ විට රූපයක් යැයි ද, එය විග්රහ කරන විට අම්මා තාත්තා ආදී ලෙස ද ගස ගල මල ආදී ලෙස ද නාම රූප මතුවේ
- සිතිවිල්ලක් ඇති වුවද අවසානයේ සිදුවන්නේ දැන ගැනීමක් වන අතර දැනගැනීම වන්නේ සිතිවිල්ලක් ඇති වූ බවය
- එපමණකින් නොනැවතී දැනුම අනුව විචිත්ර කරන්නේ ද නොයෙකුත් අර්ථ දමන්නේ ද සිත මෝහය තුළ පවතින තුරු පමණි
- ලියුම් බෙදන්නෙකුට සියල්ල ලියුම් ලෙස සමාන වටිනාකම පවතින අතර වටිනාකම් මතුවන්නේ ඒවා කඩා තම දැනුම තුළින් ඒ දෙස බැලුවහොත් පමණි
- සිතේ උපදින්නේ සිතිවිලි පමණි. ඇති වන්නේ වර්තමානයේ පමණි. අතීතයේ සිදුවූ සිදුවීමක් වුවද එය දැනගන්නේ වර්තමාන සිතිවිල්ලකිනි. එම නිසා තොරතුර අතීත වුවද එය වර්තමාන සිතිවිල්ලකි
- අතීත අනාගත ලෙස සිතුවිලි නැත. අතීතයේ ඇති වූ සිතිවිල්ලක් ඇති වී අවසානය එය නැවත ඇති කළ නොහැක
- අනාගතයේ ඇතිවන සිතිවිල්ලක් තවම ඇතිවී නොමැත එම නිසා එය නිගමනය කළ නොහැක
- සිතිවිල්ලට, සිතිවිල්ලක වටිනාකම පමණක් ලබාදිය යුතුය. එවිට සිතිවිල්ලකි. එපමණකි
No audio available
340. දුරස්ථ පාලනය
- නවීන තාක්ෂණය අනුව බොහෝ දෑ දුරස්ථව පාලනය කළ හැක
- ඇත්තෙන්ම සිදුවී ඇත්තේ නොයෙක් දෑ නොයෙක් දේ ට සංවේදී භාවයක් ඇතිවීමය
- අපේ සිත ද ආකාර කිහිපයක් යටතේ නොයෙක් දෑ සඳහා සංවේදී බවක් දක්වයි
- කෙනෙක් බැන්න විට සිතේ රිදීමක් ඇතිවෙන්නේ එම බැනීමට සංවේදී පරිපථ කොටසක් මනස තුළ ඇති බැවිනි
- එය උපමාවක් ලෙස අපගේ මනසට ක්රියාත්මක කරවිය හැකි දුරස්ථ පාලකයක් ඔහු සන්තකයේ පවතිනවා වැනිය
- මෙලෙස නොයෙකුත් ලෙස මනස ක්රියාත්මක කරවිය හැකි දුරස්ථ පාලකයන් රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදිය තුල සැඟව පවතී
- අටලෝ දහමින් කම්පා නොවීම යනු මෙම සංවේදී කොටස් ගලවා විසි කිරීමක් වැනිය
- මේ තුළින් අපව පාලනය කළ හැකි දුරස්ථ පාලක බාහිරය තුළ පැවතිය නොහැක, ලෙස සංඥාවක් වැඩිය හැකිය
- මේ තුළ ලැජ්ජාව බය ආදී ධර්මතාවයන් උපදවා ගනිමින් ක්ලේශයන් යටපත් කළ හැකිය
No audio available
339. පිරිසිදු කිරීම 6
- ධර්මය රකින්නා ධර්මයෙන් රැක දෙන්නේය. මේ තුළ සැඟවුණු බොහෝ ධර්මතා අන්තර්ගත වේ
- වත්ත පිටිය ගෙවත්ත පිරිසිදු කිරීම තුළින් ගේ දොර තුල සිරියාවක් උපදින අතර පිරිසිදුකම විසින් පෙරලා මනසට ප්රබෝධයක් ද ලබාදේ
- වෙහෙස මහන්සි වී සිදු කරන බැවින් කාය ශක්තිය උපදින අතර කාය නීරෝගී භාවය ද සකස් වේ
- ඩෙංගු ආදී රෝග සඳහා සඳහා හේතු නැති වන බැවින් ශ්රම දානය තුළ නීරෝගීකම ද දානයක් ලෙස පිරිනැමේ
- සර්පයන් ආදී සත්වයන්ගෙන් ඇතිවන අනතුරුද අවම වන බැවින් ආරක්ෂාව ද දානයක් ලෙස පිරිනැමේ
- අන් ආකාරයෙන් අප පරිසරය රකින විට පරිසරය විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් අපව රකිනු ලැබේ
- පිරිසිදු කිරීම තුළ අන් අයගේ යහපත සිදුවේ. ඒ තුළින් විදර්ශනාවක් අවදි කළ හැකි අතර ඒ තුළ කරුණාව මෛත්රිය ද උපදවා ගත හැක
- ගසක් ඉපදී මියැදී යන ආකාරය දැකීම තම ජීවිතයට ගැලපීම තුළ මරණානුස්සතිය ආදී භාවනාවන් වුවද ඉස්මතු කළ හැකිය
- පිරිසිදු කිරීම තුළ පිරිසිදු බව මෙන්ම ඒ තුළින් අති පිරිසිදු ප්රඥාවද මතු කළ හැකිය
No audio available
338. පිරිසිදු කිරීම 5
- අප නොයෙකුත් උපකරණ උපක්රම භාවිතා කරමින් පිරිසිදු කිරීම සිදුකළද සොබා දහම තුළද ස්වයං පිරිසිදු වීමක් පවතී
- දිරාපත් වීම එක්තරා පිරිසිදු වීමකි. වර්ෂාව මගින් කැලි කසල ගසාගෙන යෑම තවත් පිරිසිදු වීමකි
- එලෙසම මනස තුළද පවතින ද්වේශය, රාගය, තණ්හාව ආදී අපිරිසිදු වීම් කාලයත් සමග යම් පිරිසුදු වීමේ ස්වභාවයක් ඇත
- තවද පිරිසිදු බව හෝ අපිරිසිදු බව යනු පුද්ගල සාපේක්ෂ දෘෂ්ටියකි
- සොබාදහම තුළ කිසිවක් පිරිසිදු හෝ අපිරිසිදු හෝ ලෙස නැත
- ඒවා පැනවෙන්නේ එම ස්ථානයට පුද්ගලයාගේ පැමිණීමත් සමඟය
- තවත් ආකාරයකින් පිරිසිදු කිරීම යනු මාන්නයට විශාල පහරක් එල්ල වන කටයුත්තකි
- බාහිරින් පිරිසිදු කරන ලෙස පෙනුණද ඇත්තෙන්ම එය මාන්නයත් සමඟ අභ්යන්තරයේ සිදුකරන පොර බැඳීමකි
- අවසානයේ පිරිසිදු කළ භූමිය දෙස බලන විට සිතෙහි ද ප්රබෝධමත් ගතියක් ඇති වන්නේ ඒ සමග සිතද පිරිසිදු වී ඇති හෙයිනි
No audio available
337. පිරිසිදු කිරීම 4
- පිරිසිදු කිරීමකට ප්රධාන හේතුව වන්නේ එය අපිරිසිදුයි ලෙස සකස් වන හේතුවයි
- එලෙසම තමන් පිරිසිදු ලෙස සලකන අයෙකු තම අපිරිසිදු බව හඳුනාගන්නා තුරු පිරිසිදු වීමට උත්සාහ දරන්නේ නැත
- තමන් අපිරිසිදු යැයි හේතුව ඇති විට පිරිසිදු කිරීම නැමති ඵලය ඉබේ සිද්ධ වන්නේය
- තවද තමන් ඉතා අපහසුවෙන් පිරිසිදු කළ ස්ථානයක් වෙනත් අයෙකු විසින් අපිරිසිදු කරන විට ද්වේශයක් මතුවීමට බොහෝ ඉඩකඩ පවතී
- නමුත් හැමදාම කොළ වැටෙනවා, අතු වැටෙනවා ලෙස සොබා දහමින් සිදුකරන අපිරිසිදු කිරීම් වලින් අපට කේන්ති යන්නේ නැත
- එලෙසම පුද්ගලයන් ද ඉහත ආකාරයේ ධර්මතා ලෙස සලකන විට ඔවුන් සිදු කරන අපිරිසිදු කිරීම් වලටද කේන්ති යන්නේ නැත
- ආදි කාලයේ යුද්ධයකට පුහුණුවීමේදී ලී කඩු ආදියෙන් පුහුණුව ලබන අතර හොඳින් පුහුණුව ලැබූ පසු ඇත්ත කඩුව ද මනා ලෙස හැසිරවීමේ හැකියාව ලැබේ
- එලෙසම පිරිසිදු කිරීම ආදිය ඔස්සේ පුහුණුව ලබා, භාවනා ආදිය සිදු කරන විට සිතේ තතු දන්නා බැවින් ඉක්මනින් සිත සමාධි කර ගැනීම, ප්රඥාව අවදි කර ගැනීම සිදු කරගත හැකිවේ
- එම නිසා එදිනෙදා දින චරියාව තුළ සිදුවන පිරිසිදු කිරීම්ද පුහුණුවක් ලෙස සලකා කටයුතු කළ යුතුය. එය දිනෙක නිර්වාණය පිණිස ද පිළිසරණක් වනු ඇත
No audio available
336. පිරිසිදු කිරීම 3
- සමහර වල් ගස් විශාල ලෙස පෙනුන ද ඉතා පහසුවෙන් ගලවා ඉවත් කළ හැක
- නමුත් සමහර වල් ගස් කුඩා ලෙස, දුර්වල ලෙස පෙනුනද ගැලවීම ඉතා අපහසුය. විශාල පරිශ්රමයක් දැරිය යුතුය
- සියලු ගස් ඉවත්කිරීමේ අරමුණ ඇත්නම් පහසුවෙන් සියල්ල ඉවත් කළ හැකිය
- නමුත් වැදගත් යැයි සලකන යමක් ඇති විට, වටිනාකම් ඇති විට, පිරිසිදු කිරීමේදී ඒවා වෙන් කිරීමට මහත් පරිශ්රමයක් දැරිය යුතුය. එලෙසම ඒ තුළ වල් ගස් වලටද සැඟවීමේ හැකියාව ඇත
- ක්ලේශයන් දුරු කිරීමේදී ද එලෙසය. සමහර ක්ලේශයන් පහසුවෙන් ඉවත් කළ හැකි ය
- ක්ලේශයක් ලෙසවත් නොපෙනෙන දරු සෙනෙහස ආදී බැඳීම් ඉවත් කිරීම ඉතා අපහසුය. මෙය එක් එක් පුද්ගලයාට සාපේක්ෂය
- තවද ගසක එළියට පෙනෙන්නට ඇත්තේ කොටසක් පමණි. වැඩි කොටස පවතින්නේ පොළොවෙන් යටය
- එලෙසම ක්ලේශයක් ලෙස හසු වන්නේ ක්ලේශයේ කුඩා කොටසකි. ඒවායේ පැතිරුණු තරම වැටහෙන්නේ ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කරන විටය
- සිත යනු ක්ලේශයකි. එම ක්ලේශ භූමිය තුළ තවත් ක්ලේශයන් පැලවී ඇති ලෙස උපමා කළ හැකිය. නිවන් මාර්ගය යනු එම ක්ලේශයන් ට තුඩු දුන් හේතූන් ඉවත් කිරීමක් වැනිය. එවිට ක්ලේශයන් ඉවත් වන්නේ නිරායාසයෙනි
No audio available
335. පිරිසිදු කිරීම 2
- වල් ගැලවීම තුළින් ද යම් හේතුඵල ධර්මයක් වටහා ගත හැකිය. උදළු ආදී උපකරණ භාවිතයෙන් වත්ත සුද්ද කිරීමේදී වල් ගසේ උඩින් කැපී යාම සිදුවේ
- එහිදී සිදුවන්නේ හේතුව ඉතිරිව තිබියදී ඵලය විනාශ වීමයි. ඒ වෙනුවට පස බුරුල් කර අලය පිටින්ම ඉවත් කර දැමීම හේතුව නැති කිරීමයි
- එලෙසම ද්වේශය, රාගය ආදිය ඵලයන්ය. ඒවා දුරු කිරීම කළ නොහැක
- ඒ වෙනුවෙන් සිදුකළ යුත්තේ ඊට තුඩු දෙන ප්රධාන හේතුව වන, සිතන ක්රමය සහ දකින ක්රමය වෙනස් කිරීමයි
- සක්කාය දිට්ඨිය ප්රහාණය යනු දැකීමේ ක්රමයේ සිදුවන වෙනසයි. නැතහොත් සම්මා දෘෂ්ටියයි
- සක්කාය දිට්ඨිය ප්රහාණය වූ පසු සිදුවී ඇත්තේ ගසක මුදුන් මුල කැපීමක් වැනිය. වල් පැළෑටියක අලය ගලවා ඉවත් කිරීමක් වැනිය
- සක්කාය දෘෂ්ටිය ප්රහාණය වූ පසු අටවෙනි ජීවිතයක් එළඹීමට පෙර සියලු ක්ලේශයන් දුරුවන බව තථාගත දේශනාවයි
- එම නිසා රාගය, ද්වේශය ආදී සියලු ක්ලේශයන් සක්කාය දෘෂ්ටිය හේතු කරගෙන පවතින ධර්මතාවයන්ය. නැතහොත් සියලු ක්ලේශයන්ගේ රජුන් වන්නේ සක්කාය දෘෂ්ටිය නම් ධර්මතාවයයි
- සක්කාය දෘෂ්ටිය බිඳුණු පසු කිසිදු ක්ලේශයක් නොනැසි ඉතිරි වීමේ ක්රමයක් ලෝක ධර්මතාවය තුළ නොමැත
No audio available
334. පිරිසිදු කිරීම
- වත්ත, මිදුල පිරිසිදු කිරීම එදිනෙදා දින චර්යාවේ කාර්යයකි. එහි බොහෝ ධර්මයන් ද ගැබ්ව පවතී
- වල් ගැලවීම වැනි කාර්යයක් තුළ මුලින් ලොකු වල් පැලෑටි ඉවත් කළ යුතු අතර, එවිට ඊළඟට ඇති වල් පැළෑටි ඉස්මතු වී පෙනේ
- එලෙසම මනස තුළ ඇති කෙලෙස් ද මේ ආකාරයෙන්ම උපමා උපමේය ලෙස ගැලපිය හැකිය
- වත්ත විශාල විට පිරිසිදු කිරීමේ කටයුත්ත අපහසුය. අද නොව හෙට ලෙස, සහ නොයෙකුත් මනසිකාරයන් ඔස්සේ සිත පසුගාමී වීම ස්වභාවයකි
- එවිට මෙම කොටස පමණක් සිදුකරනවා යැයි සිතා කුඩා කොටසක් තෝරාගෙන පිරිසිදු කිරීමට පටන් ගැනීම සිදුකළ යුතුය
- මෙවිට සිත මෙල්ල කිරීම සඳහා නොයෙකුත් උපක්රම යෙදීමට සහ සිතෙහි ස්වභාවය වටහා ගැනීමට පහසුවනු ඇත
- නමුත් ඇත්තෙන්ම සියල්ල සිදුකිරීමට නොහැකි විට, හැකි පමණ පිරිසුදු කොට සෑහීමට පත්විය යුතුය. එවිට සෑහීමට පත්වීම ලෙස ගුණයක් ද වැඩිය හැකිය
- හැමදාම සුද්ද කිරීම, අනෙක් අය සහභාගි නොවීම පිළිබඳ කනස්සල්ල, කරදරයක් ලෙස සිතීම ආදී ලෙස ද්වේශය මතුවිය හැකිය
- එවිට නොයෙකුත් සංඥා භාවිතා කරමින් නොයෙකුත් ධර්මයන් භාවිතා කරමින් සිත යටපත් කළ යුතුය. මෙලෙස සිත යටපත් කිරීම සඳහා උපක්රම භූමියක් ලෙස වත්ත මිදුල පිරිසිදු කිරීම සැලකිය හැකිය
No audio available
333. ටෝච් එළිය
- ටෝච් එක විශාල ප්රදේශයක් පුරා පතිත වන විට බොහෝ කලාපයක් පෙනෙන අතර අඩු ආලෝකය නිසා පැහැදිලිව හඳුනාගත නොහැකිය
- නමුත් ටෝච් එළිය ක්රමානුකූලව ෆෝකස් කරන විට හසුවන ප්රමාණය අඩු වන අතර එවිට එළිය වැඩිවන හෙයින් පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකිය
- හොඳින් ෆෝකස් වූ විට පොල් ගසක ඇති ගෙඩි ගණන වුවද ගණන් කළ හැකිය
- එලෙසම සියලු දෙනාටම පවතින යම් සිහියක් පවතී
- නාමරූප වල පවතින මෝහයන් හොඳින් හඳුනා ගැනීමට මනා සිහියක් අවශ්ය වේ
- එම නිසා පැතිරුණු සිහිය එක්තැන් කළ යුතුය. විදර්ශනාවට පෙර බොහෝ භාවනාවන් පවතින්නේ ඒ සඳහා ය
- බොහෝ පිරිසක් සිහිය නැතැයි කනස්සල්ලට පත්වුවද ඇත්තෙන්ම සිහිය එම අරමුණේ නැති වුවද යම් වෙන අරමුණක එම මොහොතේ, එම සිහිය පැවතී ඇත
- සිහියේ නිවැරදි ප්රයෝජනය නම් ලෝකෝත්තර ධර්මයන් අවබෝධ කිරීමය
- සිහිය ද හේතුඵල ධර්මයකි. එම සිහිය දිගටම තිබේ යැයි සහතිකයක් දිය නොහැකිය. එබැවින් සිහිය පවතින මේ මොහොතේ කළ යුත්ත සිදු කළ යුතුය.විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
332. නොහැකියාව
- ශරීර ක්රියාවලිය අපගේ පාලනයෙන් තොර වෙනත් ධර්මතා වලින් පාලනය වේ
- නමුත් එය සිදු කරන්නේ අප යැයි සිතීම මහත් වූ අනුවණ කමකි
- අපට පැලයක් සිටුවා ගැනීමද අපහසු කාරණයකි. කෙස් ගසක් සිටවීම කිසිසේත් කළ නොහැකි කාරණයකි
- එක වැඩක් එක දිගට පැය කිහිපයක් වත් කල නොහැකි අපට කෙස් ගසක් අඛණ්ඩව වර්ධනය කිරීම කළ නොහැකි කාරණයකි
- ශරීරය, බත් පරිප්පු මුං ඇට යොදා ශක්තිය නිෂ්පාදනයක් සිදු කළද එය අපට සිදු කළ නොහැකි කාරණයකි
- ආහාරයක් දකින විට කටට කෙළ පැමිණීම සිදුවේ. එය අපට කළ නොහැකි කාරණයකි
- සිත සම්බන්ධව ද හේතුවක් නොමැතිව සතුටක් හෝ දුකක් ඉපදවීම කළ නොහැකි කාරණයකි
- මේ ආදී ලෙස මේ කිසිවක් අපගේ පාලනයේ නොමැති ධර්මතා ලෙස මෙනෙහි කළ යුතුය
- අපට කළ හැකි එකම දේ සිදුවන දේ සිදු වූ විට දැනගැනීම පමණි. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
331. කාය ස්පර්ශය
- කාය ස්පර්ශය ද එක්තරා ආකාරයක ප්රතිබිම්බයකි
- යම් වස්තුවක් කයේ ස්පර්ශ වන විට කයට දැනෙන්නේ වස්තුවේ ස්පර්ශය නොවේ. එම වස්තුවට සාපේක්ෂ ස්නායු වල තෙරපීමයි
- සිත පෙන්වා දෙන්නේ එය වස්තුවෙහි ස්පර්ශය ලෙසය. නමුත් එය වැරදි වැටහීමකි
- යම් වස්තුවක් මගින් ස්නායු මත ඇති කරන තෙරපීමම, වෙනත් උපක්රමයකින් සිදුකළ හැකිනම් සිත හඳුනාගන්නේ එම වස්තුව ස්පර්ශ වූ ලෙසය
- ස්නායු අක්රීය අයෙකුට කුමන වස්තුවක් ස්පර්ශ වුවද ස්පර්ශය නොදැනෙන්නේ ස්පර්ශය ලෙස සිත හඳුනාගන්නේ වස්තුවට සාපේක්ෂ ස්නායු වල යම් හැසිරීමක් බැවිනි
- තවද කාය ස්පර්ශය දුර්වල බැවින්, උදාහරණයක් ලෙස හයිඩ්රජන් ඔක්සිජන් වැනි වායු අණු දෙකක ස්පර්ශයෙහි වෙනසක් ශරීරයට හඳුනාගත නොහැක
- එලෙසම වෙනත් ලෝහ අංශු දෙකක ආදියෙහි වෙනසක් ද හඳුනාගත නොහැක
- තවද මොන ඉරියව්වෙන් සිටියද ශරීරයේ කුමන හෝ කොටසක් පොළොව සමග තෙරපීම සිදුවේ. තෙරපීමක් යනු දුක් සහගත ස්පර්ශයකි
- සිත ස්පර්ශය දැනගන්නා ආකාරය තුළ පවතින්නේ ද විශාල එළිපිටම පවතින මුලාවකි. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
330. ඇසෙන ශබ්දය
- කණට ඇසෙන ශබ්ද ද එක්තරා ආකාරයකට ප්රතිබිම්බයකි. නැතහොත් ඡායාවකි. මේ පිළිබඳ යම් විග්රහයක් පහත පරිදිය.
- වාහනයක් ගමන් කරන විට යම් ශබ්දයන් කනට ඇසීම සිදුවේ
- නමුත් ඇත්තෙන්ම කන ස්පර්ශ කරන්නේ වාහනේ ඇති කම්පනය වන කොටස් නොවේ
- කනෙහි ඇති මස් කෙන්ද ස්පර්ශ කරන්නේ කන අවට ඇති අංශුවල කම්පනයයි
- එය වස්තුව යම් ආකාරයකින් කම්පනය වන විට එයට සාපේක්ෂ අංශු වල කම්පනයයි
- නමුත් සිත අපට පෙන්වා දෙන්නේ එය වාහනයේ කම්පනය ලෙසය
- තවද කන දුර්වල බැවින් කන ග්රහණය කරන්නේ කම්පන රටා ආකාරයෙනි
- නමුත් පවතින්නේ කුඩා කුඩා එකිනෙකට ස්වායක්ත බොහෝ කම්පනයන්ය
- මේ ආදී වශයෙන් ශබ්දයක් හඳුනා ගැනීම තුළ එළිපිට පවතින, සිත මුලාවට පත් කරන බොහෝ දුර්වලතා පවතී. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
329. කම්පනය සංඥාව
- ලෝකය යනු කම්පනයක් ලෙස කැටි කළ හැකිය. මෙහි යම් විග්රහයක් පහත පරිදිය
- සියල්ල සතර මහ ධාතුව සහ එම සතර මහා ධාතුව සම්බන්ධන් මෝහය විඤ්ඤාණ ධාතුවෙහි පැවැත්ම ලෙස සඳහන් කළ හැකිය
- පොදුවේ ගත් කල සියල්ල ධාතූන් ය. ධාතූන් නිකං පවතින්නේ නැත තියුණු අන්වීක්ෂීය නිරීක්ෂණයකට හසු වන්නේ නිරතුරුව කම්පනය වෙමින් පවතන ස්වභාවය කි
- අප විද්යාව ලෙස සිදු කළ ඉගෙනීම් තුළද පරමාණු ලෙසද ඉලෙක්ට්රෝන ප්රෝටෝන නියුට්රෝන ආදිය න්යෂ්ටිය වටේ කම්පනය වීමක් ලෙසද අසා ඇත
- හොඳින් දූවිලි පවතින අවස්ථාවක අපට හොඳින් අරමුණු වන්නේ දූවිලි අංශු නොව එහි පවතින කම්පනය වීමක් ය
- එලෙසම ලෝකය, මනසින් ධාතු කම්පනයක් ලෙස අරමුණු කළ විට ලෝකයේ කම්පනය නොවන කිසිවක් නොමැති බව වැටහෙනු ඇත
- සියල්ලෙහි පොදු සාධකය ලෙස කම්පනය ඉස්මතු කොට එම අරමුණෙහි සිහිය පවත්වාගෙන යන විට ඒ තුළ හිත හොඳින් සමාධිගත වනු ඇත
- එවිට ක්ලේශයන් ස්පර්ශ නොවනු ඇත
- මේ ඔස්සේ විදර්ශනා කරමින් ලෝකයේ යනු කම්පනයක් ලෙස සංඥාවක් මතුකළ හැකිය
No audio available
328. වේගය
- වේගය යනු කුමක්දැයි ඇසූ විට එලෙස යමක් ඇතත් අර්ථ දැක්වීමක් දීම අපහසුය
- වාහනයක වේගය සම්බන්ධයෙන් ගතහොත් වාහනය ගමන් කිරීම ම වේගය යි
- මලක පිපීමේ වේගය සම්බන්ධයෙන් ගතහොත් මළ පිපීම ම වේගය යි
- වේගයක් ලෙස යමක් ඇත්තෙන්ම ඇති නමුත් එය භාජනයක දමා ගෙනත් පෙන්විය නොහැක
- එලෙසම මම යන්නෙහි අර්ථකථනය ද එවැන්නෙකි
- පෙනීමක් ඇසීමක් දැනීමක් හැඟීමකින් තොරව සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් පැනවෙන්නේ නැත
- එම නිසා පෙනෙන පුද්ගලයෙක් ලෙස නොව, පෙනීම ම මමයි, ඇසීම ම මමයි, දැනීම ම මමයි, හැඟීම ම මමයි ලෙස මෙනෙහි කළ විට ඒ තුළ සැඟවුණු යම් ධර්මයක් මතු කර ගත හැකිය
- පෙනීම ඇසීම දැනීම හැඟීම ඇති විට පුද්ගලයෙක් පහළ වෙයි. පූර්ණ වශයෙන් නැති විට නිරෝධ වේ.
- පෙනීම ඇසීම දැනීම හැඟීම නිරෝධ වූ විට ඒවායේ අයිතිය ඇති වෙනත් ධර්මතාවයක් ඉතුරු වන්නේ නැත. එයින් සියල්ල නිරෝධ වී ඇත. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available