Report Menu
All Cards
396. තච පංචකය
- කෙස්, ලොම්, නිය, දත් හා සම් ලෙස දෙතිස් කුණපයේ පළවෙනි පහ තජපංචකය නම් වේ
- බොහෝ සත්වයන්ගේ පිටතින් පෙනෙන්නට ඇත්තේ මෙම කුණප කොටස් පහය
- සත්වයා නොයෙක් නිගමනයන්ට එළඹෙන්නේ කොටස් 32ක් ඇති තැනක කොටස් පහක් පමණක් නිගමනය කිරීමෙන්ය. එම නිසා දෝෂ සහිතය
- විදර්ශනාව තුළදී මෙම කොටස් මනසට ගෝචර වන ආකාර පිළිබඳව මෙනෙහි කළ යුතුය
- ඇස අනුබද්ධයෙන් වර්ණය ලෙස, කන අනුබන්ධයෙන් ශබ්දය ලෙස, නාසය අනුබද්ධයෙන් ගන්ධය ලෙස, දිව අනුබද්ධයෙන් රස ලෙස, ශරීරය අනුබද්ධයෙන් ස්පර්ශය ලෙස ය
- දුරින් ඇති විට ළඟින් ඇති විට, අතීත ලෙස අනාගත ලෙස, ආරෝහණ අවරෝහණ ලෙස කුඩා විශාල ලෙස ආදී නොයෙකුත් න්යායන්ගෙන් මෙනෙහි කළ යුතුය
- මේවා මෙනෙහි කරමින් තම එදිනෙදා වැඩ කටයුතු වලට සම්බන්ධ කරමින් කාලය ගත කළ යුතුය
- වැටහීම් සිදුවන්නේ නිරායාසයෙනි
- මෙමඟින් ප්රඥාව උපදින අතර නිර්වාණය සාක්ෂාත් වීම පිණිස ප්රබල වූ හේතු ධර්මයන් සකස් වනු ඇත
395. ඇඳිරිය
- තථාගත සම්මා සම්බුදුවරයෙක් පහළ වන්නේ ඉතා දුර්ලභවය
- ඒ තථාගත ධර්මය ඇසීම සඳහා දුර්ලභ මනුසත් බව ආදී භවයක් මෙන්ම යම් නොවැසුණු මානසික තත්ත්වයක් සත්වයා සතුව පැවතිය යුතුය
- යන්ත්ර මන්ත්ර ශාස්ත්ර තුළදී බන්ධනයක් සිදුකර එය කැපීම අපහසුවීම පිණිස එය නොපෙනෙන පරිදි ඇඳිරියක් දැමීම සිදුකරයි
- එලෙසම සත්ත්වයාගේ ක්ලේශයන් ඉවත් කිරීමට තථාගත ධර්මයක් ඇසුන ද එය නොඇසුනාමෙන් සිටින්නේ සත්වයාගේ සිතේ තම අසරණ භාවය නොපෙනෙන ඇඳිරියක් පවතින බැවිනි
- තමා සියල්ල දන්නේ යැයි, තමා පොර යැයි ආදී ලෙස සිතන අයෙකුට එසේ සිටීම ධර්මයක් නොවැටහීම පිණිස ඇඳිරියක් ලෙස ක්රියාත්මක වේ
- බොහෝ විට ධර්මය ප්රතික්ෂේප වන අතර ධර්මයක් ඇසීමට සිත් දෙන්නේ නැත
- අසීමිත ආශාවන්, අධික කෝපය, කම්මැලි භාවය, පොරත්වය, මෙන්ම පින් මද භාවය නිවන ආවරණය කරන ඇඳිරියක් ලෙස ක්රියා කරයි
- එලෙසම මුදල්, වත්කම්, නිරෝගි මදය, රෝගී භාවය, කර්ම විපාක, පිරිස් බලය ආදීය ද නිවන් මාර්ගය විවෘත නොවන තවත් ඇඳිරීන් විය හැකිය
- අපට ද ඕනෑම වෙලාවක ඒවා ක්රියාත්මක විය හැකි බැවින් ඒවා දුර්වල මේ මොහොතේ වහ වහා නිවන් මාර්ගය සම්පූර්ණ කළ යුතුය
394. එපමණකි
- අඹ ගෙඩිය යනු අඹ ගෙඩියකි. එපමණකි
- ඇටය ඇත. මදය ඇත. පොත්ත ඇත. ක්රියාවලීන් ඇත. නමුත් එපමණකි
- අඹ ගෙඩිය තුළ මේරීමේ ක්රියාවලිය, යම් පලුද්දක් සිදුවුවහොත් එයට අනුවර්තනය වීමේ ක්රියාවලිය ආදී බොහෝ ක්රියාවලින් ඇත. නමුත් සත්ව පුද්ගල භාවයක් එහි නැත. ඒ හෙයින් එපමණකි
- බොහෝ ක්රියාවලින් අන්තර්ගත සත්ත්වයා යනු ද එසේය
- ආයතන ක්රියාකාරීත්වයක් පවතින්නේය. නමුත් එයද සොබා දහමේ පවතින ක්රියාවලියක් මෙන් එහි දියුණු තත්ත්වයකි. පුද්ගල භාවයක් පැනවිය නොහැකිය
- පෙනෙන්නේය. ඇසෙන්නේය හැඟෙන්නේය, දැනෙන්නේය. නමුත් ඒවා සොබා දහම තුළද දක්නට ලැබෙන්නේ ය
- ශාක පත්ර හිරු එළිය දෙසට හැරීම, නිදි කුම්බා කොළයකට දැනීම සහ ප්රතිචාර දැක්වීම ආදී කාරණයන් උදාහරණය
- එම නිසා දැකීමකි, එපමණකි, ඇසීමකි එපමණෙකි, දැනීමකි එපමණකි, ලෙසය. පමණ ඉක්මවා යන පුද්ගල භාවයක් එහි පැනවෙන්නේ නැත
- සත්වයා තුළ පවතින ආයතන ක්රියාකාරීත්වය ද සොබා දහම තුළ පවතින තවත් එක්තරා ක්රියාවලියක් පමණි. පුද්ගල භාවයක් නැත. ඒ හෙයින් එපමණකි
393. උපන්දිනය
- උපන් දිනයක අවුරුද්ද මාසය දිනය පැය විනාඩිය තත්පරය ලෙස බොහෝ කොටස් පවතී
- නමුත් අප සැමරීම සිදු කරන්නේ දිනය පමණකි
- එය එසේනම් උපන් තප්පරය ලෙස සැමරීම ක් සිදු කළ හැකි විය යුතුය
- උපන් විනාඩිය ලෙස, උපන් පැය ලෙස සැමරීම සිදු කළ හැකි විය යුතුය
- තවද උපන් මාසය ලෙස අදාළ මාසයේ ම සැමරීම සිදු කළ හැකිය
- නමුත් අවුරුද්ද නැවත මුල සිට ආරම්භ නොවන බැවින් අවුරුද්ද සැමරීම කළ නොහැක
- තවද උපන්නේ රාත්රියක නම් සෑම රාත්රියම සැමරීම සිදුකළ හැකිය
- උපන්නේ වැසි වෙලාවක නම් වැසි වහින සෑම අවස්ථාවක්ම සැමරීම සිදු කළ හැකිය
- මෙසේ උපන්දිනය යනු දෘෂ්ටියක් වන අතර එය එසේනම් ඉහත සියලු ආකාරයෙන් සැමරීම් සිදුකළ හැකි විය යුතුය
392. ලෝකය නිවැරදිය
- ලෞකික සිත තුල මෙසේ විය යුතු යැයි ද, මෙසේ නොවිය යුතු යැයි ද, පනවා ගත් කාරණා ඇත
- ඵවැනි යමක් සිත කැළඹීමට හේතු සකස් කරනු ලබයි
- නැතහොත් විය යුතු දෙයක් නොවිය යුතු ලෙස ද නොවිය යුතු දෙයක් විය යුතු ලෙස ද සිතීම සිත කැළඹීමට පත්කරයි
- දෙයක් සිදුවන්නේ සිදුවිය යුතු නිසාය. සිදු නොවන්නේ සිදු නොවිය යුතු නිසාය
- මෙලෙස ලෝකය නිසි ආකාරයෙන් ම පවතින්නකි. ගැටුම් හට ගන්නේ ඒවා සිතට එකඟ නොවන ලෙස සිදුවීමෙන් ය
- ලෝකය මෙසේ සිදුවිය යුතු යැයි සිතුවද එසේ සිදුවන්නේ නැත. මක්නිසාද හේතු සකස් වී ඇත්තේ එම සිදුවන දේ සඳහාම ය
- මේ ආකාරයට ඒ ඒ හේතුන් හමුවේ සිදු වුණ සියල්ල ඒ මොහොතේදී නිසි වූ දෙයයි
- එම නිසා සිදුවන සියල්ල ට එකඟ වීම, ඒවා දරා ගැනීම ධර්මයේ හැසිරෙන්නෙකු තුළ පැවතිය යුතු ගුණයකි
391. සිතුවිලි ලෝකය
- අප කිසිදු රූපයක් දැක නොමැත. කිසිම ශබ්දයක් අසා නොමැත. හොඳින් බලන විට අපට ගෝචර වී ඇත්තේ ඒවා නිසා ඇති වූ සිතිවිලි පමණි
- ඇසට රූප පෙනීම සිදුවේ. අතීත දැනුම ද එම රූපය ද අනුව සිතිවිල්ලක් (හේතු ප්රකාරව) හට ගනී. ඉන් පසු එම සිතිවිල්ල හඳුනා ගැනීම සිදුවේ
- ඇත්තෙන්ම හඳුනා ගනු ලබන්නේ ගන්නේ රූපය නොව එම රූපය සම්බන්ධව ඇතිවූ සිතිවිල්ල යි
- එනම් රූප ලෙස අපට ගෝචර වන්නේ හුදෙක් සිතිවිලි ය
- එසේම අප හඳුනා ගනු ලබන්නේ කනට ඇසෙන ශබ්ද නොව එම ශබ්ද සම්බන්ධයෙන් ගොඩනැගුණු සිතිවිලි ය
- මේ සියලු ආයතන සම්බන්ධයෙන් අප හඳුනා ගනු ලබන්නේ සිතිවිලි පමණකි
- කිසිම රූපයක් ශබ්දයක් ගන්ධයක් ස්පර්ශයක් සෘජුව සිතට ස්පර්ශ වන්නේ නැත
- අපට ඒවා දැනෙන්නේ සිතිවිලි ලෙසය
- ඇත්තෙන්ම ලෝකය ලෙස අපට ගෝචර වන්නේ සිතිවිලි ගොන්නක් පමණි
390. මතකය තුළ වූ වත්කම
- ඉපදුන දා සිට දැනුම රැස් කිරීම වත්කම් රැස් කිරීම සාමාන්ය මනුස්සයාගේ ස්වභාවය වී ඇත
- ජීවිතයේ යම් මොහොතක මතකය නැති වී ගියහොත් එම වත්කම් අපගෙන් ඈත් වන්නේය, ඉවත්ව යන්නේය
- එනම් ජීවිත කාලය පුරා මහන්සි වී සිදු කර ඇත්තේ යම් මතකයක් ගොඩනගා ගැනීම පමණකි
- ඊට අමතරව යමක් ඇත්නම් සසර පැවැත්ම ඇති කරන කර්මයි. එය ද එක්තරා මතකයකි
- දැනුම ලෙස වත්කම් ලෙස යහළුවන් යෙහෙළියන් ලෙස ද මව පියා දරුවන් ලෙස ද පවතින්නේ මතකයක් පමණි
- අතීත ජීවිත වල මෙම මනස තුළ එවැනි නොයෙකුත් වටිනා කම් වලින් යුත් මතකයන් තිබී ඇත
- නමුත් ජීවිත මාරුවීමත් සමඟ එම සියලු මතකයන් අහිමි වන අතර ඉතිරි වන්නේ විපාක පිණිස වූ කර්මයන් ලෙස පවතින මතකයන් පමණි
- වත්කම් රැස්කිරීම ලෙස නැවත නැවතත් සිදු කරනු ලබන්නේ මතකයන් ගොඩ ගසා ගැනීමක් පමණි
- අවසානයේ බලන විට බොහෝ දුක් මහන්සි වී රැස්කර ඇත්තේ හුදෙක් තාවකාලික වූ මතකයක් පමණි
389. සම්බන්ධය
- මේ සිත ප්රධාන කොට ගත් ශරීරය මේ ලෝකයට නොයෙක් ආකාරයෙන් සම්බන්ධයන් පවතින්නේය
- ඉදිකට්ට ට නූල ගැලපෙනවා සේ, පෑනට ක්ලිප් එක ගැලපෙනවා සේ, මේ ශරීරයට ගැලපෙන ලෙස ලෝකය ද, ලෝකයට ගැළපෙන ලෙස ශරීරය සකස් වී ඇත
- මවෙක් ඇති විට, දරුවෙක් ඇති විට, ආදරය ලෙස ධර්මතාවයක් පවතින්නේ මවගේ ළමයාගේ පැවැත්ම උදෙසාය
- මේ එක් මවෙකු ට එක් දරුවෙකුට සීමා නොවන අතර සියලු මව්වරුන්ට සියලු දරුවන්ට ක්රියාත්මක වන පොදු වූ ලෝක ධර්මතා ය
- ගහකොළ වල ඵල දරන්නේ ය, ඒවා අනුභව කිරීමට මේ කයෙහි කටක් පවතින්නේය
- නොයෙකුත් රූපයන් ඇත්තේය, ඒවා බැලීමට මේ කයෙහි ඇස පවතින්නේය
- නොයෙකුත් ශබ්දයන් පවතින්නේය, ඒවා ඇසීමට මේ කයෙහි කන පවතින්නේය ආදී ලෙසය
- මේ නොයෙකුත් සම්බන්ධකම් විමසා බලන විට පෙනෙන්නට ඇත්තේ අප තුලින්ද අප තුළ ද එම සම්බන්ධයන් ක්රියාත්මක වන බවය
- කෙනෙකු පුද්ගලයකු ලෙස නොව නොයෙක් දේට නොයෙක් ආකාරයෙන් සම්බන්ධකම් දරන අප ද සසර ඕගයේ ම කොටසක් බවය
388. වහලය
- හිසට වහලක් පැවතීම සැපයකි, ආරක්ෂාවකි
- සසරට වහල වන්නේ සිදුකළ පුණ්ය කර්මයන්ය. එයින් සත්වයාට යම් සැපයක් ආරක්ෂාවක් සැලසෙන්නේ ය
- නමුත් කොපමණ ශක්තිමත් වහලය ක් වුව ද සැමදා පවතින්නේ නැත. ජාති, ජරා, ව්යාධි මරණයන් ට ලක් වන්නේය
- නමුත් නියම වහල ගැසීම වන්නේ, වහලය න් ගැසීමට හේතු සකසන පුද්ගලභාවය දුරු කිරීමය
- එවිට සොබා දහම ම බවට පත්වන අතර ආරක්ෂාවක් ලෙස යමක් පැනවෙන්නේ ද නැත
- නොයෙක් ජාතීන් නොයෙක් ශරීරයන් සකස් වන්නේ පුද්ගලභාවය නිසාය. අනෙකුත් සියලු ක්ලේශයන් එය නිසා හටගත් ඒවාය
- ජාති, ජරා, ව්යාධි මරණයන් ට නියත ආරක්ෂාව සපයන වහලක් මිහි පිට නොමැත
- එදිනෙදා ජීවිතය තුළ නොයෙකුත් දේ සඳහා නොයෙකුත් ආරක්ෂාවන් යෙදීමට උත්සාහ කළද ඒවා හුදෙක් තාවකාලික පැලැස්තර පමණි. කිසි දිනක සාර්ථක වන්නේ නැත
- මේවා නිතර නිතර මෙනෙහි කළ යුතුය. පුද්ගලයෙක් නොමැති වීම ම පරම වූ වහලය බව දත යුතුය
387. නිවැරදි වීම
- බල්ලෙකුගේ ස්වරූපය ගලක් ගැසු විට ගල දෙසට දිවීමයි
- නමුත් සිංහයෙකු සිදුකරන්නේ ගල දෙසට දිවීම නොව ගල ගැසු අය දෙස හැරී බැලීමයි
- ලෝකය තුළ පවතින අඩුපාඩු අසාධාරණකම් දැකීම එක්තරා ආකාරයකට ගල දෙසට දිවීමක් වැනිය
- නමුත් මෙම භූමියට පැමිණීමට මග සැලසූ සිතෙහි ඇති මෝහය කිසිවෙකුට පහසුවෙන් පෙනෙන්නේ නැත. පෙනෙන්නේ ලෝකය වැරදි ලෙසය
- නමුත් කළ යුත්තේ ලෝකය නිවැරදි කිරීම වෙනුවට එවන් ඉරණමක් උරුම කළ මෝහය දුරු කිරීමයි
- කුණු ගොඩක් අසල රඳවා ඇති පුද්ගලයෙක් මෙතනට කුණු දමන්නේ යැයි දොස් නැගීම අනුවණකමකි. මක්නිසාද ඒ කුණු දමන ස්ථානයක් බැවිනි
- ඇත්තෙන්ම එහි වැරදි කාරයා වන්නේ කුණුගොඩ අසල රැඳීමට උපක්රම යෙදූ අයය
- තවද අප සිතන ආකාරයෙන්ම ලෝකය නිවැරදි වූයේ නම් සියලු ප්රශ්න අවසන් වන්නේද?
- නොවේ නම් එහි අදහස වන්නේ ලෝකයේ කිසිසේත් නිවැරදි කළ නොහැකි බවයි. ඒ වෙනුවට තමාම නිවැරදි විය යුතු බවයි
386. කාය ස්පර්ශය
- යම් විටෙක සිටගෙන සිටීමට වඩා වාඩිවීම යම් පහසුවකි
- එසේ වාඩි වන්නේ කායික අපහසුතාවය නිසාය
- අසුනකට වෙල්වට් යොදා කොපමණ සැප පහසුවට සකස් කළත් වාඩි වී ටික වේලාවකින් කායික අපහසුතාවය දැනෙන්නේ ය
- මක්නිසාදයත් ප්රශ්නය පවතින්නේ කයේ බැවිනි
- අසූචි, රත්තරන් බඳුනක තැබුව ද සුගන්ධයක් හමන්නේ නැත. හමන්නේ දුර්ගන්ධයම ය
- අසූචිය, රන් බඳුනක තැබුව ද වෙනසක් සිදුවන්නේ නැත
- එලෙසම අසූචි කඳක් වන් මේ ශරීරයට සැප පහසුව ආදිය සැලසීමට තැත් කිරීමෙන් වැඩක් නැත
- විශාල මුදල් වැය කර කොපමණ සැප පහසු වාහන ආදිය භාවිතා කළ ද වෙනසක් සිදුවන්නේ නැත
- මක්නිසාද අපහසුතාවය පවතින්නේ කයේම බැවිනි
385. මහජන සම්පත
- මහජන සම්පත ආදී ස්වීප් ටිකට් පතක පළමු දිනුම ඇඳීම බොහෝ දුර්ලභ කාරණයකි
- ජීවිත කාලයක් ටිකට් මිලදී ගත්තද නොවිය හැකි කාරණයක් විය හැකිය
- තවද සංවර්ධන වාසනාව ශනිදා වාසනාව මහජන සම්පත ආදී ටිකට් වල පළමු දිනුම ජීවිත කාලය තුළ එක් පුද්ගලයකුට හිමිවීම කිසිසේත් අපේක්ෂා කළ නොහැක
- තවද ඒවායේ පළමු දිනුම එක දිනක් තුළ එක් පුද්ගලයකුට ලැබීම හිතා ගත නොහැකිය
- නමුත් ඊටත් වඩා බොහෝ දුර්ලභ කාරණයක් ඇත
- මනුසත් බව ලැබීමම දුර්ලභය
- බුද්ධ ශාසනයක් ලොව පහළ වීම අති දුර්ලභය
- එසේ ඇති වූ බුද්ධ ශාසනය අපට හිමිවීම, ධර්මය අසන්නට ලැබීම, ධර්මය තුළ නියැලීමට සිත් පහළවීම, මාර්ග ඵල ආදිය අවබෝධ වීම දුර්ලභය
- මේ මොහොත එම සියලු දුර්ලභ කාරණා එක විට සිදුවූ මොහොතකි. එම නිසා ලැබුණු අවස්ථාව කිසිසේත් මගහැරීම සිදු නොකළ යුතුය
384. ෆිල්ම් එක
- ෆිල්ම් එකක් තුළ රඟ දැක්වෙන්නේ බොරුවක් වන අතර බොහෝ විට අයෙකුගේ හිතේ ඇතිවූ ප්රබන්ධයකි
- යම් උපකරණයක් අලෙවි කිරීමේදී නැති දෙයක් ඇතැයි කියමින් අලෙවි කිරීම පාරිභෝගිකයා මුලා කිරීමකි
- මෙහිදී අලෙවිකරුවා පාරිභෝගිකයා රවටන නමුත් පාරිභෝගිකයා රැවටීමට අකමැති අයෙකි
- චිත්රපටයක් තුළ සිදුවන්නේ ද නැති දෙයක් ඇති ලෙස පෙන්වමින් රඟ දැක්වීමකි
- එහිදී ද සිදුවන්නේ ද පාරිභෝගිකයා රැවටවීමයි
- නමුත් මෙහිදී පාරිභෝගිකයා රැවටීමට කැමති අයෙකි
- එනම් චිත්රපටය යනු රවටන නමුත් කැමැත්තෙන් රැවටෙන අවස්ථාවකි
- බොහෝ වේලාවක් වැය කර මුදල් ගෙවා රැවටීමට පත්වීම උන්මත්තක බාවයකි
- එලෙසම තමන්ද රංගනයේ යෙදෙමින් කැමැත්තෙන් රැවටෙන චිත්රපටය මම ලෙස සකස් වූ චිත්රපටයයි
383. ළඟට පෙනෙන අඩුපාඩුව
- මේ ලෝකයේ ඇති බොහෝ දේ පරිපූර්ණ ලෙස මනසට ගෝචර වේ
- එලෙස පෙනීමේ ධර්මතාවය මෝහයයි
- එම මෝහය තුළ නැති සැපයක් මවා පෙන්වීමෙන් සත්වයා සංසාරය තුළ මුළා කරවයි
- නමුත් ළංකර බැලූ විට අඩුපාඩුවක් නොමැති කිසිදු වස්තුවක් නොමැත
- උදාහරණයක් ලෙස පොඩි දරුවෙකුගේ අතපය වුවද සියුමැලි ලෙස පෙනුනද ලංකර බැලූ විට විශාල වලවල් ආදී ලෙස දර්ශනය වේ
- ලස්සනට පෙනෙන බිත්තියක් වුවද ළංකර බැලූ විට කඩතොලු, රළු භාවය, තින්ත නොගෑවුණු ස්ථාන හොඳින් දර්ශනය වේ
- සිත නිවන සොබා දහමේ දර්ශනයක් වුවද ළංකර බැලූ විට එසේ ලස්සනක් නොපෙනෙන අතර බොහෝ අඩුපාඩු දක්නට ලැබේ
- ජංගම දුරකථන, රූපවාහිනී ආදිය වරු ගණන් නැරඹීම සිදුකළ ද ලං කර බැලූ විට පෙනෙන්නේ නොයෙක් වර්ණයෙන් යුත් කුඩා කොටුය
- මේ ආකාරයෙන් ඕනෑම දෙයක් වඩා ළංකර බලන විට බොහෝ අඩුපාඩු පෙනෙන අතර ඇලීමේ ස්වභාවයට ප්රබල පහරක් එල්ල වනු ඇත
382. කෙසෙල් කඳ
- අරටුව ඇතැයි සිතා උඩින් යටින් කැපු විශාල කෙසෙල් කඳක පතුරෙන් පතුර ඉවත් කළද හරයක් හමුවන්නේ නැත
- නමුත් එය සිදුකර අවසානයේ හරයක් නැතැයි සිතීම අනුවණ ක්රියාවකි
- යම් අයෙක් කෙසෙල් කඳ කැපීමට ප්රථම හරයක් නැති බව මනසින් දකින්නේ නම් එය ශ්රේෂ්ඨය
- ඔහු නිස්කාරණයේ තම කාලය නාස්ති කරන්නේ නැත
- එලෙසම ඉපදුන දා සිට අප නොයෙකුත් ක්රියාකාරකම් සිදුකර ඇත
- නමුත් ඒ කිසිවක හරයක් තිබී නැත
- ඒ බව සියල්ල සිදුකර අවසානයේ වැටහීමෙන් පලක් නැත
- ඒ ක්රියාවන් සිදුකිරීමට ප්රථම යෙන් ඒවායේ හරයක් නොමැති බව දැකිය යුතුය
- නැතහොත් ජීවිත කාලය පුරා කෙසෙල් කඳන් වල පතුරු හරින අනුවණයෙකු වනු ඇත
381. දුකට හේතු වන මගේ කම
- වතුර නොමැතිව සාගරයක් පවතින්නේ නැත
- එලෙසම දුකක් නොමැතිව මමෙක් පවතින්නේ ද නැත
- මමෙක් ඇති විට හේතු ප්රකාරව මගේ යන සංකල්පය ගොඩනැගේ
- මගේ යන සංකල්පය ඇති විට මාගේ දේවල් ද ඒවා ඇති විට ඇති විට තණ්හාව ආශාව ආදි ක්ලේශයන් ගොඩනැගේ
- මගේ ලෙස පවතින සියලු දේවල් ඉවත් කළද ඒවා ඉවත් කලේ මම ලෙස නැවත මම යන සංකල්පය ගොඩනැගේ
- එම නිසා මගේ දේවල් ඉවත් කිරීමෙන් පමණක් දුකෙන් මිදීමක් අපේක්ෂා කල නොහැක
- නමුත් මම යන මෝහය ඉවත් කළ විට ඒ හා බැඳුණු මගේ යන සංකල්පය ද ඒ ආශ්රිත සියලු දුක්ඛයන් ද දුරු වීම සිදුවේ
- බුද්ධ ශාසනය තුළ සිදුවන්නේ කෙටියෙන් මම යන මෝහය ඉවත් කිරීමයි
- එවිට මගේ යන තණ්හාව මෙන්ම යටත් සියලු දුක්ඛයන් දුරින් දුරුවීම සිදුවේ
380. ගුණය
- කොහොල්ල තැවරුණු අතක නොයෙක් දේ ඇලීම සිදුවේ
- එලෙසම මෝහය සහිත සිත තුළ නාම රූප ඇලීම සිදුවෙයි
- තැවරී ඇති කොහොල්ල ප්රමාණය වැඩි වූ විට ටික ටික බොහෝ වේලා කොහොල්ල ඉවත් කිරීමට සිදුවේ
- එවන් කාරියක් සිදුකිරීමට ද යම් ඉවසීමක් පැවතිය යුතුය
- නමුත් ඊට වඩා බොහෝ සංකීර්ණ බොහෝ පැටලුම් සහිත නූල් බෝලයක් වන් මෙම මනස වටහා ගැනීම බොහෝ අපහසු කාරියකි
- මේ සඳහා මනා වීරියක්, දරාගැනීමේ ශක්තියක් ආදී බොහෝ ගුණයන් ආදී පුරුදු කළ යුතුය
- එයට කිසිම සම්බන්ධයක් නැති ලෙස පෙනුණත් කරුණාව මෛත්රිය ඉවසීම ආදී ගුණ ප්රගුණ කිරීම ප්රයෝජනයක් නැති ක්රියාවක් ලෙස මුලදී වැටහේ
- නමුත් එම ගුණ සහිත පුද්ගලයාට කොපමණ පැටලිලි සහගත මනසක් වුවද මනාව දමනය කිරීමේ නිවනට සිත පමුණුවා ගැනීමේ හැකියාව ලැබේ
- එම නිසා තථාගත ශ්රාවකයා ගුණ වැඩීම සිදුකළ යුතුය. එවිට බොහෝ සංකීර්ණ ලෙස වැටහෙන මාර්ගය ඉතා පහසුවනු ඇත
379. ජලය සහ ශරීරය
- ජලය ඉවත්ව ගිය පසු මේ ශරීරය විජලනය වන්නේය
- කුණු කරවල කෑල්ලක් වැනි ස්වභාවයකට පත් වන්නේය
- හතර හන්දි වැඩ කරන්නේ ගමන් කිරීමට හැකියාව ලැබෙන්නේ ශරීරය තුළ අන්තර්ගත ජලය හේතුවෙනි
- වර්ණවත් බව පුෂ්ටිමත් බව කාය ශක්තිය හිමිව ඇත්තේ ද මෙම කයෙහි ජලය පවතින තුරු පමණි
- සංසාරය පුරා අප පරිහරණය කර ඇත්තේ වේලුණු කරවලයක් වැනි මෙවන් ශරීරයන් ය
- බොහෝ රෝග පීඩාවන්ට පහසුවෙන් ගොදුරු වන මෙම ශරීරය, නඩත්තු කිරීමට බොහෝ වෙහෙසක් ගත යුතුය
- කොපමණ නඩත්තු කළද මෙම ශරීරය තුළ හටගන්නා දුක අඩු කිරීම මිස මෙම ශරීරයෙන් අපට ලැබෙන සැපයක් නැත
- ශරීරය තුළට ජලය ඇතුල් කරමින් ජලය ඉවත් කරමින් මේ ශරීරයෙහි සිදුවන විපර්යාසය මනසින් මෙනෙහි කළ යුතුය
- බොහෝ ධර්මයන් අවදි කර ගත හැකිවනු ඇත
378. දැඩි විශ්වාසය
- නිවන් මාර්ගය යනු අපට පුරුදු සුපුරුදු පාරක් නොවේ
- බොහෝ විට වැරදීමට මුලාවීමට ඉඩකඩ ඇත
- එයට හොඳම සාක්ෂිය වන්නේ මෙපමණ දීර්ඝ සංසාර ගමන තුළ තවමත් නිවන් නොදැක සිටීමය
- මේ සිත එම සියලු භවයන්හිදී අපව මුලාවට පත් කර ඇත
- කොළඹ යෑම සඳහා පිටත් වූ පුද්ගලයෙක් මාර්ගය තමා දන්නේ යැයි, කිසි ලෙසකවත් නොවරදින්නේ යැයි සිතන්නේ නම් මාර්ගය වැරදීමේ ඉහළ ප්රවණතාවයක් ඇත
- තවත් පුද්ගලයෙක් තමා මාර්ගයේ දන්නේ නමුත් මාර්ගය වැරදීමට ඉඩකඩ ඇතැයි සිතන්නේ නම් ඔහුට මාර්ගය පහසුවෙන් වරදින්නේ නැත
- මක්නිසාද ඔහු ගමන් කරන්නේ වඩා විමසිල්ලෙන් සහ මාර්ග නගර ආදී නම් සඳහන් පුවරු කියවමින් වඩා සැලකිලිමත්වය. ඒ හෙයින් ඔහුට පහසුවෙන් මග වරදින්නේ නැත
- එලෙසම නිවන් මාර්ගය පිළිබඳව ආවේගශීලී විශ්වාසයෙන් යුතුව නොවරදින්නේ යයි සිතන්නේ නම් මග වැරදීම් වීමේ ඉහළ ප්රවණතාවයක් ඇත
- නමුත් නිරතුරුව තමන්ට මේ මොහොතේ වුවද වැරදිය හැකිය සිතමින් මාර්ගය වඩන්නා හට පහසුවෙන් නිවන් මාර්ගය වරදින්නේ නැත
377. තරහව
- තරහව යාමනය කිරීම සඳහා තවත් ක්රමයක් පහත පරිදි වේ. මෙය රළු මට්ටමේ සිටීමේ ක්රමයකි
- සකස් වී ඇති ආකාරය අනුව තරහ හට ගත් විට, මෙය සකස් කර ඇති ආකාරය වැරදිය, ආදී ලෙස උගැන්වූ අය එම තරහවේ පංගුකාරයන් ය
- තරහව යෑම සඳහා හේතු සකස් කළ දුරකථන ටීවි රේඩියෝ ආදී මාධ්යය ද ඒවා සකස් කළ අයද තරහවේ පංගුකාරයන් ය
- එවිට ඒවා දියුණු කිරීමට උත්සාහ ගත් සියලු ආයතනද එයට සම්බන්ධ සියලු මිනිසුන් ද එම තරහවේ පංගුකාරයන් ය
- හරි දේ වැරදි දේ ලෙස ලෞකික ඉගැන්වීම් සිදුකළ සියලු ගුරුවරුන් ද එම තරහවේ පංගුකාරයන්ය
- මෙය මෙසේ විය යුතුය, එය එසේ විය යුතුය, ලෙස සමාජයේ මතයක් සකස් කළ අයද තරහවේ පංගු කාරයන් ය
- සියලු සිදුවීම් සිදුවන්නේ හිරු එළිය හේතුවෙනි. එම නිසා හිරු එළිය ද එම තරහවේ පංගුකාරයෙ කි
- පිරිසිදු වාතාශ්රය තුළින් ද මේ ශරීරයෙන් නඩත්තු වන්නේය. එනම් යම් වරදක් කිරීම එය වරද හඳුනාගැනීම වාතාශ්රය නිසා සිදුවන්නේ ය. එම නිසා පිරිසිදු වාතාශ්රය ද එම තරහවේ පංගුකාරයෙකිමෙසේ දානයකට සම්බන්ධ වූ සියලු දෙනාට පින් පමුණුවනවා සේ හටගත් තරහ එයට සම්බන්ධ සියලු දෙනා අතර බෙදා දුන් විට තම සන්තකයේ පවතින්නේ නොසැලකිය හැකි කොටසක් බව පෙන්වා දිය යුතුය