All Cards
Total Cards: 416 |
Page: 4 of 21 |
Showing: 20 cards
356. සිත
- සරල ලෙස සිතෙහි හැකියාව වන්නේ දැන ගැනීමයි. තවද එය විපාකයකි
- මතකය යනු සිතෙහිම තවත් ක්රියාත්මක ස්වරූපයකි. අන් ආකාරයෙන් එයද විපාකයකි
- ස්වයංක්රීයව කර්ම සකස් වීමේ ස්වභාවයක් විපාක ක්රියාත්මක වීමේ ස්වභාවයක්ද ඇත
- විශේෂ පුහුණුවකින් මිස උපක්රම යොදා විනාශ කළ නොහැක. සතර මහා ධාතුවේ පාලකයා වන්නේද සිතයි
- යම් හේතූන් පවතීද එම හේතූන්ට අනුව ක්රියාත්මක වේ. කරුණාව, අනුකම්පාව සහ දයාව ආදියක් නොයෙදේ
- සිතට අවසානයක් නොමැත. අරමුණක් ද නොමැත. සිතෙහි පැවැත්ම වන්නේ මුලාවයි
- සිත යනු ගහකොළ, ඇළ දොළ මෙන් නිදහස්ව ක්රියාත්මක වන ධර්මතාවයකි. තණ්හාව උපාදානය ආදී ධර්මතා තුළ බැස ගැනීමේ ස්වභාවයක් ඇත
- සත්ය ලෙස හඳුනාගත් සංඥාවක් ඇත්නම් එය තුළ පවතී, එය බවට පත්වේ. අසත්ය ලෙස හඳුනාගත් යමක් ඇත්නම් එයින් ඈත්වේ. එය සිතෙහි ස්වභාවයයි
- පැවැත්මේ ධර්මතා මුලාවක් ලෙසද, නැවැත්මේ ධර්මතා නොමුලාවක් ලෙසද සංඥා ඉපද වූ විට සිත නැවැත්මේ ධර්මතාවය බවට පත්වේ
- එම උපක්රමය තුළ සිත නවතී. සිතින් මිදීමේ හැකියාව ලැබේ. අවසාන වේ. එය නිර්වාණයයි
No audio available
355. මහ පොළොව සංඥාව
- මේ කය සකස් වී ඇත්තේ මහ පොළවේම ඇති කොටස් වලිනි
- තවද එය පවත්වා ගැනීමට ආහාර ලෙස ලබා ගන්නේ ද මහ පොළොවේම ඇති කොටස්ය
- බෙහෙතක් හේතක් ලෙස ලබා ගන්නා දේ ද මහ පොළවේම කොටස් ය
- අපේ යම් වත්කමක් ඇතැයි පවසන්නේ නම් එයද මහපොළොවේ ඇති කොටස් ය
- තවද ඇස, කන, නාසය සහ දිව ආදී ඉන්ද්රියන් පිනවන්නේ ද මහපොළොවේම ඇති කොටස් වලිනි.
- හිඳගන්නා පුටුව නිදාගන්නා ඇඳ මෙන්ම භාවිතා කරන උපකරණ වාහන පවා මහ පොළොවේම කොටස් ය
- යම් දුකක් හෝ සැපක් ඇත්නම් එය ද මහ පොළොව ඇසුරු කරමින් සකස් වී ඇත
- එම නිසා මහපොළොව වටහා ගත් විට, මම නම් ප්රහේලිකාව විසදෙන්නේ ය
- තථාගතයන් වහන්සේ පවා බුද්ධත්වය ලබන අවස්ථාවේ සාක්ෂි කළ මහ පොළොව පිළිබඳව මේ ආකාරයෙන් මෙනෙහි කරන විට බොහෝ අවබෝධයන් ලබාගත හැකිය
No audio available
354. තථාගත තේජස
- තථාගතයන් වහන්සේ නිවන අධිගමනය කළ ආකාරය හිරිගඩු නංවන, ඇඟ සීතල කරන සුළුය
- සමත්, නහරත් ඇටත් ඉතිරි වෙතොත් වේවා, ශරීරයේ ලේ මස් වියලි යතොත් යේවා
- පුරුෂ බලයෙන් පුරුෂ වීරියෙන් පුරුෂ පරාක්රමයෙන් යම් සතර මාර්ග ඥානයකට හා සර්වඥ ඥානයකට පැමිණිය යුතු ද එයට නොපැමිණ වීරිය අත් නොහරිමි
- මේ තථාගත සිංහ නාදයකි. මේ ආකාරයෙන් නිවන් සටනෙහි යෙදෙන ශ්රාවකයා ද හික්මිය යුතු බව තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කොට ඇත
- වීරිය හීන වන විට අපගේ ගුරු තථාගතයන් වහන්සේ මෙවන් උත්තමයන් වහන්සේ නමක් ය, ලෙස බුද්ධානුස්සතිය මෙනෙහි කොට වීරිය ඉපදවිය හැකිය
- කලවා ඇට බිඳගෙන මහණදම් පිරූ, ජීවිත පරිත්යාගයෙන් මහණදම් පිරූ තථාගත ශ්රාවකයන් පිළිබඳ අප අසා ඇත
- ඔබ අතට පත්වී ඇති තථාගත ශාසනය මෙවන් මහා වීරයන් වහන්සේලාගේ සහ ගුණවතුන් වහන්සේලාගේ ස්පර්ශය ලැබූවකි
- මෙවන් ආදර්ශ ලබා දී ඇත්තේ මා උදෙසාමය, මගේ නිවන් මාර්ගය සාර්ථක කර ගැනීම උදෙසාමය, ලෙස මෙනෙහි කළ යුතුය
- මෙසේ මෙනෙහි කරමින් නීවරණ යටපත් කොට කෙළවරක් නොමැති සසර ගමන වහ වහා කෙළවර කිරීමට කටයුතු කළ යුතුය
No audio available
353. නෝන්ජලයෙකු නොවේ
- තථාගත ශ්රාවකයා යනු අන් අයගේ උසුළු විසුළු වලට පාත්ර විය යුතු අයෙක් නොවේ
- ප්රඥාව වැඩීමත් සමඟ තථාගත ශ්රාවකයා ගාම්භීර එඩිතර බවට පත්විය යුතුය. එසේ නොමැති නම් එය ප්රඥාවේ පවතින දෝෂයකි
- නුවණැති අයෙකු තථාගත ශ්රාවකයා ඉදිරියේ ගොළු වන්නේය. තවද ගාම්භීරත්වය, ගුණවත් බව, පෞරුෂය ආදිය තුළ නිරායාසයෙන් ගරුත්වය සකස් වීම ලෝක ධර්මතාවයකි
- තවද යම් ශ්රාවකයෙක් ප්රතිපදාවක් සිදුකරන්නේ වඩා සැපවත් භාවය උදෙසා මිස දුක් විඳීම පිණිස නොවේ
- තථාගත ශ්රාවකයා යනු හිඟාකමින්, බැගෑපත් වෙමින්, නෝන්ජලයෙකු සේ ජීවත් විය යුතු බව බොහෝ පිරිසක් තුළ පවතින වැරදි මතයකි
- බොහෝ විට නුගුණක් ලෙස අපහදින්නේ ද තථාගත ශ්රාවකයා තුළ පවතින හඳුනා නොගත් ගුණයකටමය
- අහිංසක ලෙස, නෝන්ජලයෙකු ලෙස රැවටිය හැකි ලෙස බාහිරට පෙනුණද තථාගත ශ්රාවකයා රැවටිය හැකි පුද්ගලයෙකු නොවේ
- සිත ඉදිරියේ සිංහයෙකු ලෙස සිටින තථාගත ශ්රාවකයා බාහිරට පෙනෙණුයේ අහිංසක බිම බලාගෙන යන සංවේදනයක් නැති අයෙකු ලෙසය. එයද වරදවා වටහා ගැනීමකි
- යම් ශ්රාවකයෙකුගේ ගුණ හඳුනා ගැනීමට තමා තුළ ද එම ගුණ හඳුනා ගැනීමට ප්රමාණවත් ප්රඥාවක්, නිහතමානී බවක් පැවතිය යුතුය. එම නිසා බොහෝ පිරිසකට තථාගත ශ්රාවකයෙකු හඳුනා ගැනීම අපහසු කාරණයකි
No audio available
352. ඉවත් කිරීමේ ක්රමය
- ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කරන බොහෝ පිරිසක් උත්සාහ කරන්නේ කෙලෙස් ඉවත් කිරීමටය. ඒ තුළ සිදුවන්නේ අනාත්ම භාවයක්, ආත්මභාවයක් කිරීමට උත්සාහ දැරීමකි
- එය කළ නොහැකි කාරණයකි. එය සිදුකිරීමට උත්සාහ කරන විට සිදුවිය හැක්කේ ඉච්ඡාභංගත්වය, කනස්සල්ල හෝ පසුතැවිල්ල ආදිය ඇතිවීමය
- නිවසෙහි පවතින යම් භාණ්ඩයක් ඉවත් කිරීමට අරමුණක් ඇති විට සිදු කළ යුත්තේ ඉවත්කිරීමය
- ඒ වෙනුවට එය පිරිසිදු කිරීමක් සිදුවන්නේ නම් එයින් එම භාණ්ඩය තබා ගැනීම පිණිස සිදු කරන වෑයමක් පෙන්නුම් කරයි
- එලෙසම සසර ගමනින් මිදීමට අදහස් කරන්නේ නම් එවන් අයෙක් එම භාණ්ඩය පිරිසිදු කර කර ඉන්නේ නැත
- පිරිසිදු කිරීමෙන් සිදුවන්නේ සහ එයින් අදහස් වන්නේ එය ඉවත් නොකිරීමේ සූදානමකි
- ධර්ම මාර්ගය තුළ සිදු කළ යුතු වන්නේ කෙලෙස් ඉවත් කිරීම වෙනුවට කෙලෙස් හඳුනා ගැනීමය
- එම ක්ලේශයන්හි පටිච්චසමුප්පන්න ස්වභාවය හඳුනා ගැනීමය
- එවිට කෙලෙස් වලින් මිදීම, සසරින් මිදීම සිදුවන්නේ නිරායාසයෙනි
No audio available
351. අවසන් කළ නොහැක
- ලෞකික සිතකට කිසිවක් නිවැරදිව නිගමනය කළ නොහැක. සංසාරයක් නොයෙකුත් දේ හැකි උපරිමයෙන් සිදුකළ ද අවසන් වී නැත්තේ ඒ හෙයිනි
- ඇසට බොහෝ දේවල් හසු වුවත් ප්රඥාවකින්ම මිස ඇසට ඇස හසු වන්නේ නැත. එලෙසම සිතට සිත හසු වන්නේ ද නැත
- ඉගෙනීම යනු මිරිඟුවකි. ඉගෙනීම අවසන් වන්නේ තවදු ඉගෙනීමකට අත්තිවාරමක් දමාය
- බඩගින්න පිපාසය නිදිමත කාලය විශාලත්වය ආදීය එම එකදු කුලකයේ ධර්මතාය. අවසානයක් පැනවිය නොහැක
- මරණය තවදු ඉපදීමක ආරම්භයයි. ඉපදීම තවදු ජරා, මරණ ආදියක ආරම්භයයි.
- කිසිවක් ලබා දී හෝ ලබා නොදී තෘප්තිමත් කළ නොහැකි මෙම ශරීරය යනු අපට එළිපිට කර ඇති හූනියම කි
- සිතුවිල්ලක් අවසන් වන විට නැවත සිතිවිලි පැමිණෙන මේ සිතෙන් මිදී මොහොතක්වත් ගත කළ නොහැක. කරුමයකි
- මෙපමණ සංකීර්ණ වීමට ඇත්තෙන්ම මෙහි ඇති දෙයක් නැත. මක්නිසාද ඒ සියල්ල පනවා ඇත්තේ සිතින් බැවිනි
- සිතින් පැනවූ දෙය සිතින්ම අවසන් කරනවා මිස වෙනත් අවසන් කිරීමේ ක්රමයක් නැත
No audio available
350. මොහොතකට පෙර
- ජීවිතයේ එක් වතාවක් පමණක් ලැබෙන මරණ මොහොත යනු උපරිම මානසික වෙනස් වීමක් අත්විඳින සුවිශේෂී මානසික මට්ටමකි
- මරණ මංචකය තුළ මාර්ගයේ සිටින අයෙකු ඵලයට පත්වීම පිළිබඳ බුදු දහමේ සඳහන් වේ
- එම නිසා මරණ මංචකය නම් විශේෂ අවස්ථාව විදර්ශනා කිරීම තුළ සුවිශේෂී අවබෝධයන් ලබා ගත හැකිය
- මානසික පරීක්ෂණය: මරණයට මොහොතකට පසු මොහොත සිහිපත් කරන්න
- වාහන ගෙදර මුදල් ආදී සියලු වත්කම් අහිමි වී ඇත. නෑදෑයන් අහිමි වී ඇත. දූ දරුවන් මාපියන් බිරිඳ ස්වාමිපුරුෂයා අහිමි වී ඇත.
- ඩිග්රිය වලංගු නැත. තරාතිරම් මාන්න සියල්ල බිඳී ගොසින්ය. තම සිරුර ද අහිමි වී ඇත
- ජීවත්ව සිටි කාලයේ මෙන් තම වචනයට කිසිවෙකු අවනත නැත. සියල්ල *Reset* වී ඇත. නැවත ඒ කිසිවක් කිසි දිනක ලැබෙන්නේ නැත
- නැවත මරණයට මොහොතකට පෙර අවස්ථාව සිහිපත් කරන්න. සියල්ලෝ තමා වටා හඬා වැළපෙන ලෙස, දුක් වෙන ලෙස පෙනෙන නමුත් ඒ බැඳීම් එක එක බිඳීමේදී පිටවෙන ශබ්දයයි
- මේ ආකාරයෙන් මරණයට පෙර මරණයට පසු අවස්ථා ගැන මනස යොමු කරමින් නැවත නැවත සිහිපත් කරන්න. බොහෝ වැටහීම් සිදුවනු ඇත
No audio available
349. බවට පත්වීම
- බස් රථ රියදුරෙකු පුරුදු වන මුල් කාලයේ ජියර් දැමීම ක්ලව් එක පෑගීම තිරිංග තද කිරීම ආයාසයෙන් සිදු කරනු ලබයි
- නමුත් කාලයකට පසු සියල්ල සිදුවන්නේ නිරායාසයෙනි. ඔහුගේ සහ බස් රථයේ වෙනසක් නැත. එකක් බවට පත්වී ඇත
- නළුවෙකු කතාවක චිත්රපටයක යම් චරිතයක් රඟපාන විට එම චරිතය හොඳින් මතකයේ තබා ගනිමින් රඟ දැක්වීම සිදුකරයි
- නමුත් රඟපාන බව දන්නා බැවින් ඔහු ඒ බවට පත්වී නැත. එය පවතින්නේ රඟපෑම අවසන් වන තුරු පමණි
- නමුත් මම, මම නම් චරිතයට රඟපාන අතර එය රඟපෑමක් බව දන්නේ ද නැත
- චරිතයේ පිටපත කර්මය විසින් ලියා ඇති අතර එය නොදන්නා මම විසින් සිදු කරන්නේ එය බවට පත් වී එය රඟ දැක්වීමය
- නමුත් මෙය හේතුඵල ආදී ආකාරයෙන් හඳුනාගන්නා උතුමන් වහන්සේලා තුල මෙම චරිතය රඟ දැක්වෙන්නේ නැත
- එලෙසම සිතිවිල්ලක් හඳුනාගන්නා අයෙකු ද සිතිවිල්ල භුක්ති විඳින්නේ නැත
- නමුත් හඳුනා නොගත් සිතිවිල්ල තුළ සිදුවී ඇත්තේ ඒ බවට පත්වීම ය. නිරායාසයෙන් එය භුක්ති විදීම සිදුවන අතර කර්මයන්ද නිරායාසයෙන් ජනනය වේ
No audio available
348. දුන් විට දෙකකි
- ආහාර දානය යනු නිර්වාණ මාර්ගයේ ආරම්භක පියවරකි
- කාලයත් සමඟ එය දියුණු වන අතර දීමේ ක්රමය සහ ඒ පිළිබඳව දැක්ම ද සියුම් වේ
- යමක් නුදුන් විට නුදුන් දෙය තම සන්තකයේ ඉතිරි වේ
- දුන් විට දුන් දෙය මෙන්ම දුන්නා යන්න ද ඉතුරු වේ
- උදාහරණයක් ලෙස තමන් සන්තකයේ යම් මුදලක් තිබූ විට මුදල පමණක් පවතී
- එම මුදල වියදම් කොට යම් පිළිමයක් කරවූ විට පිළිමය වෙනම පවතින අතර එය කරවූ සිත ආරක්ෂාවක් ලෙස ජීවිත කාලය තුරා පවතී
- දීම සිදුකළ හැක්කේ යම් දැක්මක් සහිත අනුකම්පා දයාව ආදිය ඇති පුද්ගලයකුට පමණි
- එම නිසා දීම පුරුදු කරන විට නිරායාසයෙන් අනුකම්පාව දයාව මෙන්ම දැක්ම ද දියුණුවේ
- නුදුන් දේය ව්යාධිය මරණය ආදී වශයෙන් ඒකාන්තයෙන් අහිමි වන අතර දුන් දෙය සසර පුරා පිළිසරණක් වෙමින් බොහෝ කල් පවතිනු ඇත
No audio available
347. අත් කාචය
- අත් කාච ඉතා කුඩා අකුරු මෙන්ම නොයෙකුත් කුඩා කොටස් හඳුනා ගැනීම සඳහා විශාල පහසුවක් සලසයි
- පියවි ඇසින් බැලීම වෙනුවට අත් කාචයකින් බැලීම තුළ දැකීම, හඳුනාගත හැකි දැකීමක් බවට පත්වේ
- උපමාවක් ලෙස තථාගත ධර්මය යනු මෝහයට අත් කාචයක් වැනිය
- සසර පුරා එළිපිටම මෝහය තිබී ඇති අතර හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වීම සසර ගමන් කිරීමට හේතුවයි
- නමුත් තථාගත ධර්මය නමැති අත් කාචය භාවිතයෙන් එම එකම මෝහය දෙස බලන විට මෝහය, හඳුනාගත් මෝහයක් බවට පත්වන්නේය
- නමුත් අත් කාචය ප්රමාණයට වඩා ලං කිරීම හෝ ප්රමාණයට වඩා ඈත් කිරීම තුළින් පෙනුන යමක් ඇත්නම් එයද නොපෙනී යාම සිදුවිය හැකිය
- තථාගත ධර්මය ද එලෙසය. ධර්මය අතට පත්වුවද එය භාවිතා කරන ආකාරය වරද සහගත වූ විට පෙනීම තවත් විකෘති භාවයට පත් විය හැකිය
- එම නිසා ධර්මය පරිහරණය කරන ආකාරයද වෙනම උගත යුතු පාඩමකි
- ධර්මය නැමැති කාචය හොඳින් අතට හුරු වන තුරු එයින් නියම ප්රයෝජනය ලබා ගැනීමට නොහැකි ය. එම නිසා වැඩි වැඩියෙන් ධර්මය පුරුදු කිරීමට කාලය ගත කළ යුතුය
No audio available
346. නිරෝගී භාවය
- මනුස්සයෙකුට නිරෝගී භාවය වටිනා සම්පතකි. නමුත් එම නිරෝගී යැයි සලකන ධර්මතාවය තුළ බොහෝ උපකල්පන පවතී. උදාහරණයක් ලෙස, ශරීරය තුළ පවතින බොහෝ බරපතළ රෝග, රෝග ලෙස ගැනෙන්නේ නැත
- නමුත් හොඳින් බලන විට දත් අපිරිසිදු වීම රෝගයකි. එය දිගටම පිරිසිදුව තිබුණේ නම් සාපේක්ෂව නිරෝගීකමකි
- මලපහ මූත්රා ආදිය පිටවීම ද රෝගයකි. ඇටෑච් බාත්රූම් අවශ්ය වී ඇත්තේ එම රෝගයට නිරතුරුව පිළියම් අවශ්ය බැවිනි
- මේ ආකාරයෙන් බඩගින්න, පිපාසය, දහඩිය පිටවීම, ජරා වීම ආදිය ද ජරා ව්යාධි මරණ ද රෝගයන්ය
- රාගය ඇතිවීම, ද්වේශය ඇතිවීම, තණ්හාව ඊර්ෂ්යාව ආදී සියල්ල ද රෝගයන්ය
- මානසික පරීක්ෂණය: ඉහත රෝග සියල්ලෙන්ම තොර වූ මනුස්සයෙක් සලකන්න
- එවැනි පුද්ගලයෙක් ජීවත් වන්නේ කුමකටද? ඉතා හොඳින් විමසා බලන්න. බොහෝ ධර්මයන් මතුකර ගත හැකිය
- ඇත්තෙන්ම ජීවත්වීම යනු රෝගයන් සමග පොර බැදීමකි. රැකියාව සිදු කරන්නේද බඩගින්න නමැති රෝගයේ පීඩාව නිසාය. විවාහ වන්නේ ද රාගය නමැති රෝග පීඩාව නිසාය
- සියලු රෝග දුර වූ, පරම නිරෝගී භාවය ඇත්නම්, එවැනි පැවැත්මක් පැනවෙන්නේ නැත
No audio available
345. ජලාශය
- ජලය ගලා යෑම සඳහා බෑවුමක් අවශ්ය වේ. ගලා යන ජලයට බාධක හමුවූ විට තව තවත් ප්රචණ්ඩ වීම සිදුවේ
- නිශ්චල ජලාශයක් නිශ්චලව පවතින්නේ එයට ගලා යෑම සඳහා හේතු සකස් වන තුරු පමණි. නිශ්චලව පැවතියද ඒ තුළ බිහිසුණු බවද සැඟවී පවතී
- එලෙසම අපගේ මනස ද මේ මොහොතේ නිශ්චලව පැවතුන ද එයට හේතු සැකසුණු පසු එයින් උපදින්නා වූ දුක්ඛයන් සිතාගතවත් නොහැකි ය
- ඒවා සමඟ සසදන විට සුගතියක් වූ මනුස්ස ජීවිතය තුළ පැමිණෙන දුකක් දුකක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය
- ජලාශයක බැම්ම බිඳී යෑමට ප්රථම එහි අවදානම හඳුනාගෙන බැම්ම ශක්තිමත් කළ යුතුය. බැම්ම බිඳුණු පසු එය කල්පනා කිරීමෙන් ඵලක් නැත
- මනස ද එලෙසය. යමක් වැටහෙන මනුස්ස ජීවිතය පවතින, මෙම අවධියේ සතර අපායට නොයෑම පිණිස, මනස තුළ ශක්තිමත් බැමි සකස් කළ යුතුය
- එලෙසම ගස්, ගල්, පර්වත, සුළඟ, ඉර එළිය ආදී සියල්ල අහිංසක ලෙස පෙනුන ද ඒවා අහිංසක ලෙස පවතින්නේ හේතු සකස් වන තුරු පමණි
- එසේ වුවද ඒ සියල්ලෙන් ම බේරීමට, මගහැරීමට කෙසේ හෝ උපක්රමයක් යෙදිය හැකිය
- නමුත් ඒ සියල්ලටම වඩා ප්රබල වන්නේ සිත ය. ඒ තුළ යම් ආනන්තරීය ආදී කර්මයක් සකස් වී ඇති විට තථාගතයන් වහන්සේට වත් පිහිට විය නොහැකි ය. කිසිදු සමාවක් ලැබෙන්නේ නැත. ගෙවාම අවසන් කළ යුතුය
No audio available
344. හරකා
- ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කරන්නන් හට ඕනෑම සිද්ධියක් කමටහනක් කර ගත හැකිවිය යුතුය
- හරක් රැලක් තුළ සිටින හරකෙකු වෙනස් හැසිරීමක් දක්වන විට එම හරකා රැලෙන් වෙන්වීම අතරමං වීම මෙන්ම නොයෙකුත් උවදුරු වලට භාජනය විය හැකිය
- අන් හරකුන් ගමන් කරන වේගයට වඩා වැඩි වේගයෙන් යෑමට උත්සාහ කළහොත් ඉදිරියෙන් යන හරකුන් අතරින් මාර්ගයක් සකසා ගැනීමට අපහසුවීම, අන් හරකුන් සමග ගැටීම තුවාල වීම ආදියක් සිදුවිය හැකිය
- අන් හරකුන්ගේ වේගයට ගමන් නොකළහොත් පිටිපස හරකුන්ට පෑගීම හේතුවෙන් අනතුරට ලක් වීම වැනි අපහසුතාවයන්ට පත් විය හැකිය
- එම නිසා හොඳම දෙය වන්නේ අවස්ථාවක් ලැබෙන තුරු අනෙක් හරකුන් අනුගමනය කරමින්, එම දිශාවටම එම වේගයෙන් ගමන් කිරීමය
- ධර්ම මාර්ගයද එලෙසය. මානසිකත්වය පමණක් වෙනස් කරමින් සාමාන්ය මිනිසෙකු මෙන් එදිනෙදා කටයුතු සිදු කළ යුතුය. යුතුකම් වගකීම් ද ඉටුකල යුතුය. නමුත් එම සියල්ල විදර්ශනා ඇසකින් දැකිය යුතුය
- මෙවිට සාමාන්ය පුද්ගලයෙකු ලෙස බාහිරට පෙනුනද, කාලයත් සමග කුඩා පැලයක් ලොකු ගසක් බවට පත් වන්නා සේ අභ්යන්තරයේ මහා විපර්යාසයක් සිදුවේ
- තමන් නොදැනුවත්වම මානසික මට්ටම ශක්තිමත් වන අතර දරා ගැනීමේ හැකියාව ඉවසීම කෙලෙස් වලට ප්රතිරෝධී භාවය ක්රමානුකූලව සකස් වේ
- අවසානයේ විශාල යැයි, බිඳ හෙළිය නොහැකි යැයි, සලකාගෙන සිට සිටි කෙලෙස් පහසුවෙන් බිඳ හෙළිය හැකිවේ
- කලබල වීමෙන්, ඇඳුම වෙනස් කිරීමෙන්, තැන වෙනස් කිරීමෙන් මනස ධර්මානුකූල භාවයට පත් නොවේ. වැල හැරවීම වෙනුවට මැස්ස හරවනවා සේ ඉතා සූක්ෂමව උපක්රමශීලීව මෙම මානසික වෙනස්වීම සිදු කළ යුතුය
No audio available
343. සිතෙහි පැවැත්ම
- ගණිත විෂය තුළ බින්දුව, අනන්තය ආදී විශේෂ අවස්ථාවන් ඇතැම් ගණිත ගැටලු විසඳීම සඳහා භාවිතා කළ හැක
- එවැනි විශේෂ අවස්ථාවක් විඤ්ඤාණය වටහා ගැනීමටද භාවිතා කළ හැකිය
- මානසික පරීක්ෂණයකි: නිරෝගී ආයතන පිහිටා ඇති නමුත් තවම අරමුණක් ගැටී නැති උපකල්පිත මානසික මට්ටමක් සලකමු
- එහි, ඇස ඇත, නමුත් තවම කිසිදු රූපයක් දැක නැත. කන ඇත, නමුත් තවම ශබ්දයක් අසා නැත. නාසය ඇත, නමුත් ගන්ධයක් දැනී නැත. දිව ඇත, තවම රසයක් දැනී නැත. ශරීරය ඇත, තවම ස්පර්ශයක් දැනී නැත
- මෙම මානසික මට්ටම හොඳින් මෙනෙහි කර ඒ තුළ සිතිවිල්ලක් හට ගන්නේ කෙසේද යන ප්රශ්නය විමසා බැලිය යුතුය
- මේ ආකාරයෙන් සිතා බලන විට වැටහෙන්නේ අරමුණක් නැතුව සිතිවිල්ලක් හට ගැනීමට හැකියාවක් නොමැති බවයි
- සිතිවිල්ලක් නිකරුණේ හටගන්නේ නැත. එය බොහෝ නාමරූප ඇසුරු කරමින් නොයෙකුත් හේතු නිසා ඇතිවන ඵලයකි
- එම මානසික මට්ටම තුළ ඇස අනුබද්ධයෙන් ගත් විට, ඇසට පළමු රූපය ගැටුණු මොහොත තුල පළමු දැනගැනීම හටගනීඑම දැනගැනීම හේතුවෙන් ඒ හා බැඳුණු ඵලයන් ලෙස මතකය, තව තවත් සිතිවිලි ඇතිවීම ආදිය ද මෝහ සහගත විට තණ්හා උපාදාන ආදිය ද ඇතිවේ. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
342. ගෝනිබිල්ලා
- ගෝනිබිල්ලා යනු කුඩා දරුවන් නලවා ගැනීම පිරිස, බිය ගැන්වීම පිණිස ගොඩනගා ඇති මනඃකල්පිත ප්රතිරූපයකි
- චරිතය මනඃකල්පිත වූවත් ඒ හේතුවෙන් කුඩා දරුවන් තුළ නොයෙකුත් කර්ම සකස් වේ
- දිට්ඨධම්මවේදනීය ලෙස කළුවරට බිය වීම, තැතිගැනීම ආදී නොයෙකුත් ලෙස කුඩා දරුවන්ගේ මනසට බලපෑම් එල්ල වේ
- තරුණ භාවයට පත්වුවද එම අතීත සංඥා හේතුවෙන් බියට පත්වීම තැති ගැනීම වුවද සිදුවිය හැකිය. නමුත් හාස්යජනක කතාව වන්නේ මුල සිටම ගෝනිබිල්ලෙකු සිට නැත
- එලෙසම මම යන සංකල්පයද මනඃකල්පිත ය. උපමාවක් ලෙස ගෝනිබිල්ලාට සමාන කළ හැකිය
- හොඳින් සොයා බලන විට මම ලෙස අර්ථයක් දැමිය හැකි කිසිවක් නොමැත. නමුත් අති දීර්ඝ සංසාර ගමනට හේතුව එම මනඃකල්පිත මම නම් දෘෂ්ටියයි
- සරල උදාහරණයක් ලෙස මේ මගේ ශරීරය ලෙස පවසන විට, ඒ තුළ මම ලෙස ද එයට අයිති ශරීරය ලෙස අනෙකක් ද පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ ශරීරය මම නොවන බවය
- මේ මගේ සිත ලෙස පවසන විට එහි ද මම ලෙස සහ එයට අයිති සිත ලෙස අනෙකක් පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ සිතද මම නොවන බවය
- එසේනම් මම යනු කුමක්ද ? ඇත්තෙන්ම මනඃකල්පිත ගෝනි බිල්ලෙක් පමණි
No audio available
341. අතීතය සහ අනාගතය
- ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය ආදියෙන් අවසානයේ මනස තුළ සිදුවන්නේ දැන ගැනීමක් පමණි
- උදාහරණයක් ලෙස ඇසින් දැනගැනීමක් සිදුවේ. දැනගැනීම කුමක්දැයි යන ප්රශ්නය මතුවූ විට රූපයක් යැයි ද, එය විග්රහ කරන විට අම්මා තාත්තා ආදී ලෙස ද ගස ගල මල ආදී ලෙස ද නාම රූප මතුවේ
- සිතිවිල්ලක් ඇති වුවද අවසානයේ සිදුවන්නේ දැන ගැනීමක් වන අතර දැනගැනීම වන්නේ සිතිවිල්ලක් ඇති වූ බවය
- එපමණකින් නොනැවතී දැනුම අනුව විචිත්ර කරන්නේ ද නොයෙකුත් අර්ථ දමන්නේ ද සිත මෝහය තුළ පවතින තුරු පමණි
- ලියුම් බෙදන්නෙකුට සියල්ල ලියුම් ලෙස සමාන වටිනාකම පවතින අතර වටිනාකම් මතුවන්නේ ඒවා කඩා තම දැනුම තුළින් ඒ දෙස බැලුවහොත් පමණි
- සිතේ උපදින්නේ සිතිවිලි පමණි. ඇති වන්නේ වර්තමානයේ පමණි. අතීතයේ සිදුවූ සිදුවීමක් වුවද එය දැනගන්නේ වර්තමාන සිතිවිල්ලකිනි. එම නිසා තොරතුර අතීත වුවද එය වර්තමාන සිතිවිල්ලකි
- අතීත අනාගත ලෙස සිතුවිලි නැත. අතීතයේ ඇති වූ සිතිවිල්ලක් ඇති වී අවසානය එය නැවත ඇති කළ නොහැක
- අනාගතයේ ඇතිවන සිතිවිල්ලක් තවම ඇතිවී නොමැත එම නිසා එය නිගමනය කළ නොහැක
- සිතිවිල්ලට, සිතිවිල්ලක වටිනාකම පමණක් ලබාදිය යුතුය. එවිට සිතිවිල්ලකි. එපමණකි
No audio available
340. දුරස්ථ පාලනය
- නවීන තාක්ෂණය අනුව බොහෝ දෑ දුරස්ථව පාලනය කළ හැක
- ඇත්තෙන්ම සිදුවී ඇත්තේ නොයෙක් දෑ නොයෙක් දේ ට සංවේදී භාවයක් ඇතිවීමය
- අපේ සිත ද ආකාර කිහිපයක් යටතේ නොයෙක් දෑ සඳහා සංවේදී බවක් දක්වයි
- කෙනෙක් බැන්න විට සිතේ රිදීමක් ඇතිවෙන්නේ එම බැනීමට සංවේදී පරිපථ කොටසක් මනස තුළ ඇති බැවිනි
- එය උපමාවක් ලෙස අපගේ මනසට ක්රියාත්මක කරවිය හැකි දුරස්ථ පාලකයක් ඔහු සන්තකයේ පවතිනවා වැනිය
- මෙලෙස නොයෙකුත් ලෙස මනස ක්රියාත්මක කරවිය හැකි දුරස්ථ පාලකයන් රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදිය තුල සැඟව පවතී
- අටලෝ දහමින් කම්පා නොවීම යනු මෙම සංවේදී කොටස් ගලවා විසි කිරීමක් වැනිය
- මේ තුළින් අපව පාලනය කළ හැකි දුරස්ථ පාලක බාහිරය තුළ පැවතිය නොහැක, ලෙස සංඥාවක් වැඩිය හැකිය
- මේ තුළ ලැජ්ජාව බය ආදී ධර්මතාවයන් උපදවා ගනිමින් ක්ලේශයන් යටපත් කළ හැකිය
No audio available
339. පිරිසිදු කිරීම 6
- ධර්මය රකින්නා ධර්මයෙන් රැක දෙන්නේය. මේ තුළ සැඟවුණු බොහෝ ධර්මතා අන්තර්ගත වේ
- වත්ත පිටිය ගෙවත්ත පිරිසිදු කිරීම තුළින් ගේ දොර තුල සිරියාවක් උපදින අතර පිරිසිදුකම විසින් පෙරලා මනසට ප්රබෝධයක් ද ලබාදේ
- වෙහෙස මහන්සි වී සිදු කරන බැවින් කාය ශක්තිය උපදින අතර කාය නීරෝගී භාවය ද සකස් වේ
- ඩෙංගු ආදී රෝග සඳහා සඳහා හේතු නැති වන බැවින් ශ්රම දානය තුළ නීරෝගීකම ද දානයක් ලෙස පිරිනැමේ
- සර්පයන් ආදී සත්වයන්ගෙන් ඇතිවන අනතුරුද අවම වන බැවින් ආරක්ෂාව ද දානයක් ලෙස පිරිනැමේ
- අන් ආකාරයෙන් අප පරිසරය රකින විට පරිසරය විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් අපව රකිනු ලැබේ
- පිරිසිදු කිරීම තුළ අන් අයගේ යහපත සිදුවේ. ඒ තුළින් විදර්ශනාවක් අවදි කළ හැකි අතර ඒ තුළ කරුණාව මෛත්රිය ද උපදවා ගත හැක
- ගසක් ඉපදී මියැදී යන ආකාරය දැකීම තම ජීවිතයට ගැලපීම තුළ මරණානුස්සතිය ආදී භාවනාවන් වුවද ඉස්මතු කළ හැකිය
- පිරිසිදු කිරීම තුළ පිරිසිදු බව මෙන්ම ඒ තුළින් අති පිරිසිදු ප්රඥාවද මතු කළ හැකිය
No audio available
338. පිරිසිදු කිරීම 5
- අප නොයෙකුත් උපකරණ උපක්රම භාවිතා කරමින් පිරිසිදු කිරීම සිදුකළද සොබා දහම තුළද ස්වයං පිරිසිදු වීමක් පවතී
- දිරාපත් වීම එක්තරා පිරිසිදු වීමකි. වර්ෂාව මගින් කැලි කසල ගසාගෙන යෑම තවත් පිරිසිදු වීමකි
- එලෙසම මනස තුළද පවතින ද්වේශය, රාගය, තණ්හාව ආදී අපිරිසිදු වීම් කාලයත් සමග යම් පිරිසුදු වීමේ ස්වභාවයක් ඇත
- තවද පිරිසිදු බව හෝ අපිරිසිදු බව යනු පුද්ගල සාපේක්ෂ දෘෂ්ටියකි
- සොබාදහම තුළ කිසිවක් පිරිසිදු හෝ අපිරිසිදු හෝ ලෙස නැත
- ඒවා පැනවෙන්නේ එම ස්ථානයට පුද්ගලයාගේ පැමිණීමත් සමඟය
- තවත් ආකාරයකින් පිරිසිදු කිරීම යනු මාන්නයට විශාල පහරක් එල්ල වන කටයුත්තකි
- බාහිරින් පිරිසිදු කරන ලෙස පෙනුණද ඇත්තෙන්ම එය මාන්නයත් සමඟ අභ්යන්තරයේ සිදුකරන පොර බැඳීමකි
- අවසානයේ පිරිසිදු කළ භූමිය දෙස බලන විට සිතෙහි ද ප්රබෝධමත් ගතියක් ඇති වන්නේ ඒ සමග සිතද පිරිසිදු වී ඇති හෙයිනි
No audio available
337. පිරිසිදු කිරීම 4
- පිරිසිදු කිරීමකට ප්රධාන හේතුව වන්නේ එය අපිරිසිදුයි ලෙස සකස් වන හේතුවයි
- එලෙසම තමන් පිරිසිදු ලෙස සලකන අයෙකු තම අපිරිසිදු බව හඳුනාගන්නා තුරු පිරිසිදු වීමට උත්සාහ දරන්නේ නැත
- තමන් අපිරිසිදු යැයි හේතුව ඇති විට පිරිසිදු කිරීම නැමති ඵලය ඉබේ සිද්ධ වන්නේය
- තවද තමන් ඉතා අපහසුවෙන් පිරිසිදු කළ ස්ථානයක් වෙනත් අයෙකු විසින් අපිරිසිදු කරන විට ද්වේශයක් මතුවීමට බොහෝ ඉඩකඩ පවතී
- නමුත් හැමදාම කොළ වැටෙනවා, අතු වැටෙනවා ලෙස සොබා දහමින් සිදුකරන අපිරිසිදු කිරීම් වලින් අපට කේන්ති යන්නේ නැත
- එලෙසම පුද්ගලයන් ද ඉහත ආකාරයේ ධර්මතා ලෙස සලකන විට ඔවුන් සිදු කරන අපිරිසිදු කිරීම් වලටද කේන්ති යන්නේ නැත
- ආදි කාලයේ යුද්ධයකට පුහුණුවීමේදී ලී කඩු ආදියෙන් පුහුණුව ලබන අතර හොඳින් පුහුණුව ලැබූ පසු ඇත්ත කඩුව ද මනා ලෙස හැසිරවීමේ හැකියාව ලැබේ
- එලෙසම පිරිසිදු කිරීම ආදිය ඔස්සේ පුහුණුව ලබා, භාවනා ආදිය සිදු කරන විට සිතේ තතු දන්නා බැවින් ඉක්මනින් සිත සමාධි කර ගැනීම, ප්රඥාව අවදි කර ගැනීම සිදු කරගත හැකිවේ
- එම නිසා එදිනෙදා දින චරියාව තුළ සිදුවන පිරිසිදු කිරීම්ද පුහුණුවක් ලෙස සලකා කටයුතු කළ යුතුය. එය දිනෙක නිර්වාණය පිණිස ද පිළිසරණක් වනු ඇත
No audio available