Report Menu
All Cards
336. පිරිසිදු කිරීම 3
- සමහර වල් ගස් විශාල ලෙස පෙනුන ද ඉතා පහසුවෙන් ගලවා ඉවත් කළ හැක
- නමුත් සමහර වල් ගස් කුඩා ලෙස, දුර්වල ලෙස පෙනුනද ගැලවීම ඉතා අපහසුය. විශාල පරිශ්රමයක් දැරිය යුතුය
- සියලු ගස් ඉවත්කිරීමේ අරමුණ ඇත්නම් පහසුවෙන් සියල්ල ඉවත් කළ හැකිය
- නමුත් වැදගත් යැයි සලකන යමක් ඇති විට, වටිනාකම් ඇති විට, පිරිසිදු කිරීමේදී ඒවා වෙන් කිරීමට මහත් පරිශ්රමයක් දැරිය යුතුය. එලෙසම ඒ තුළ වල් ගස් වලටද සැඟවීමේ හැකියාව ඇත
- ක්ලේශයන් දුරු කිරීමේදී ද එලෙසය. සමහර ක්ලේශයන් පහසුවෙන් ඉවත් කළ හැකි ය
- ක්ලේශයක් ලෙසවත් නොපෙනෙන දරු සෙනෙහස ආදී බැඳීම් ඉවත් කිරීම ඉතා අපහසුය. මෙය එක් එක් පුද්ගලයාට සාපේක්ෂය
- තවද ගසක එළියට පෙනෙන්නට ඇත්තේ කොටසක් පමණි. වැඩි කොටස පවතින්නේ පොළොවෙන් යටය
- එලෙසම ක්ලේශයක් ලෙස හසු වන්නේ ක්ලේශයේ කුඩා කොටසකි. ඒවායේ පැතිරුණු තරම වැටහෙන්නේ ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කරන විටය
- සිත යනු ක්ලේශයකි. එම ක්ලේශ භූමිය තුළ තවත් ක්ලේශයන් පැලවී ඇති ලෙස උපමා කළ හැකිය. නිවන් මාර්ගය යනු එම ක්ලේශයන් ට තුඩු දුන් හේතූන් ඉවත් කිරීමක් වැනිය. එවිට ක්ලේශයන් ඉවත් වන්නේ නිරායාසයෙනි
335. පිරිසිදු කිරීම 2
- වල් ගැලවීම තුළින් ද යම් හේතුඵල ධර්මයක් වටහා ගත හැකිය. උදළු ආදී උපකරණ භාවිතයෙන් වත්ත සුද්ද කිරීමේදී වල් ගසේ උඩින් කැපී යාම සිදුවේ
- එහිදී සිදුවන්නේ හේතුව ඉතිරිව තිබියදී ඵලය විනාශ වීමයි. ඒ වෙනුවට පස බුරුල් කර අලය පිටින්ම ඉවත් කර දැමීම හේතුව නැති කිරීමයි
- එලෙසම ද්වේශය, රාගය ආදිය ඵලයන්ය. ඒවා දුරු කිරීම කළ නොහැක
- ඒ වෙනුවෙන් සිදුකළ යුත්තේ ඊට තුඩු දෙන ප්රධාන හේතුව වන, සිතන ක්රමය සහ දකින ක්රමය වෙනස් කිරීමයි
- සක්කාය දිට්ඨිය ප්රහාණය යනු දැකීමේ ක්රමයේ සිදුවන වෙනසයි. නැතහොත් සම්මා දෘෂ්ටියයි
- සක්කාය දිට්ඨිය ප්රහාණය වූ පසු සිදුවී ඇත්තේ ගසක මුදුන් මුල කැපීමක් වැනිය. වල් පැළෑටියක අලය ගලවා ඉවත් කිරීමක් වැනිය
- සක්කාය දෘෂ්ටිය ප්රහාණය වූ පසු අටවෙනි ජීවිතයක් එළඹීමට පෙර සියලු ක්ලේශයන් දුරුවන බව තථාගත දේශනාවයි
- එම නිසා රාගය, ද්වේශය ආදී සියලු ක්ලේශයන් සක්කාය දෘෂ්ටිය හේතු කරගෙන පවතින ධර්මතාවයන්ය. නැතහොත් සියලු ක්ලේශයන්ගේ රජුන් වන්නේ සක්කාය දෘෂ්ටිය නම් ධර්මතාවයයි
- සක්කාය දෘෂ්ටිය බිඳුණු පසු කිසිදු ක්ලේශයක් නොනැසි ඉතිරි වීමේ ක්රමයක් ලෝක ධර්මතාවය තුළ නොමැත
334. පිරිසිදු කිරීම
- වත්ත, මිදුල පිරිසිදු කිරීම එදිනෙදා දින චර්යාවේ කාර්යයකි. එහි බොහෝ ධර්මයන් ද ගැබ්ව පවතී
- වල් ගැලවීම වැනි කාර්යයක් තුළ මුලින් ලොකු වල් පැලෑටි ඉවත් කළ යුතු අතර, එවිට ඊළඟට ඇති වල් පැළෑටි ඉස්මතු වී පෙනේ
- එලෙසම මනස තුළ ඇති කෙලෙස් ද මේ ආකාරයෙන්ම උපමා උපමේය ලෙස ගැලපිය හැකිය
- වත්ත විශාල විට පිරිසිදු කිරීමේ කටයුත්ත අපහසුය. අද නොව හෙට ලෙස, සහ නොයෙකුත් මනසිකාරයන් ඔස්සේ සිත පසුගාමී වීම ස්වභාවයකි
- එවිට මෙම කොටස පමණක් සිදුකරනවා යැයි සිතා කුඩා කොටසක් තෝරාගෙන පිරිසිදු කිරීමට පටන් ගැනීම සිදුකළ යුතුය
- මෙවිට සිත මෙල්ල කිරීම සඳහා නොයෙකුත් උපක්රම යෙදීමට සහ සිතෙහි ස්වභාවය වටහා ගැනීමට පහසුවනු ඇත
- නමුත් ඇත්තෙන්ම සියල්ල සිදුකිරීමට නොහැකි විට, හැකි පමණ පිරිසුදු කොට සෑහීමට පත්විය යුතුය. එවිට සෑහීමට පත්වීම ලෙස ගුණයක් ද වැඩිය හැකිය
- හැමදාම සුද්ද කිරීම, අනෙක් අය සහභාගි නොවීම පිළිබඳ කනස්සල්ල, කරදරයක් ලෙස සිතීම ආදී ලෙස ද්වේශය මතුවිය හැකිය
- එවිට නොයෙකුත් සංඥා භාවිතා කරමින් නොයෙකුත් ධර්මයන් භාවිතා කරමින් සිත යටපත් කළ යුතුය. මෙලෙස සිත යටපත් කිරීම සඳහා උපක්රම භූමියක් ලෙස වත්ත මිදුල පිරිසිදු කිරීම සැලකිය හැකිය
333. ටෝච් එළිය
- ටෝච් එක විශාල ප්රදේශයක් පුරා පතිත වන විට බොහෝ කලාපයක් පෙනෙන අතර අඩු ආලෝකය නිසා පැහැදිලිව හඳුනාගත නොහැකිය
- නමුත් ටෝච් එළිය ක්රමානුකූලව ෆෝකස් කරන විට හසුවන ප්රමාණය අඩු වන අතර එවිට එළිය වැඩිවන හෙයින් පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකිය
- හොඳින් ෆෝකස් වූ විට පොල් ගසක ඇති ගෙඩි ගණන වුවද ගණන් කළ හැකිය
- එලෙසම සියලු දෙනාටම පවතින යම් සිහියක් පවතී
- නාමරූප වල පවතින මෝහයන් හොඳින් හඳුනා ගැනීමට මනා සිහියක් අවශ්ය වේ
- එම නිසා පැතිරුණු සිහිය එක්තැන් කළ යුතුය. විදර්ශනාවට පෙර බොහෝ භාවනාවන් පවතින්නේ ඒ සඳහා ය
- බොහෝ පිරිසක් සිහිය නැතැයි කනස්සල්ලට පත්වුවද ඇත්තෙන්ම සිහිය එම අරමුණේ නැති වුවද යම් වෙන අරමුණක එම මොහොතේ, එම සිහිය පැවතී ඇත
- සිහියේ නිවැරදි ප්රයෝජනය නම් ලෝකෝත්තර ධර්මයන් අවබෝධ කිරීමය
- සිහිය ද හේතුඵල ධර්මයකි. එම සිහිය දිගටම තිබේ යැයි සහතිකයක් දිය නොහැකිය. එබැවින් සිහිය පවතින මේ මොහොතේ කළ යුත්ත සිදු කළ යුතුය.විදර්ශනාව පිණිසය
332. නොහැකියාව
- ශරීර ක්රියාවලිය අපගේ පාලනයෙන් තොර වෙනත් ධර්මතා වලින් පාලනය වේ
- නමුත් එය සිදු කරන්නේ අප යැයි සිතීම මහත් වූ අනුවණ කමකි
- අපට පැලයක් සිටුවා ගැනීමද අපහසු කාරණයකි. කෙස් ගසක් සිටවීම කිසිසේත් කළ නොහැකි කාරණයකි
- එක වැඩක් එක දිගට පැය කිහිපයක් වත් කල නොහැකි අපට කෙස් ගසක් අඛණ්ඩව වර්ධනය කිරීම කළ නොහැකි කාරණයකි
- ශරීරය, බත් පරිප්පු මුං ඇට යොදා ශක්තිය නිෂ්පාදනයක් සිදු කළද එය අපට සිදු කළ නොහැකි කාරණයකි
- ආහාරයක් දකින විට කටට කෙළ පැමිණීම සිදුවේ. එය අපට කළ නොහැකි කාරණයකි
- සිත සම්බන්ධව ද හේතුවක් නොමැතිව සතුටක් හෝ දුකක් ඉපදවීම කළ නොහැකි කාරණයකි
- මේ ආදී ලෙස මේ කිසිවක් අපගේ පාලනයේ නොමැති ධර්මතා ලෙස මෙනෙහි කළ යුතුය
- අපට කළ හැකි එකම දේ සිදුවන දේ සිදු වූ විට දැනගැනීම පමණි. විදර්ශනාව පිණිසය
331. කාය ස්පර්ශය
- කාය ස්පර්ශය ද එක්තරා ආකාරයක ප්රතිබිම්බයකි
- යම් වස්තුවක් කයේ ස්පර්ශ වන විට කයට දැනෙන්නේ වස්තුවේ ස්පර්ශය නොවේ. එම වස්තුවට සාපේක්ෂ ස්නායු වල තෙරපීමයි
- සිත පෙන්වා දෙන්නේ එය වස්තුවෙහි ස්පර්ශය ලෙසය. නමුත් එය වැරදි වැටහීමකි
- යම් වස්තුවක් මගින් ස්නායු මත ඇති කරන තෙරපීමම, වෙනත් උපක්රමයකින් සිදුකළ හැකිනම් සිත හඳුනාගන්නේ එම වස්තුව ස්පර්ශ වූ ලෙසය
- ස්නායු අක්රීය අයෙකුට කුමන වස්තුවක් ස්පර්ශ වුවද ස්පර්ශය නොදැනෙන්නේ ස්පර්ශය ලෙස සිත හඳුනාගන්නේ වස්තුවට සාපේක්ෂ ස්නායු වල යම් හැසිරීමක් බැවිනි
- තවද කාය ස්පර්ශය දුර්වල බැවින්, උදාහරණයක් ලෙස හයිඩ්රජන් ඔක්සිජන් වැනි වායු අණු දෙකක ස්පර්ශයෙහි වෙනසක් ශරීරයට හඳුනාගත නොහැක
- එලෙසම වෙනත් ලෝහ අංශු දෙකක ආදියෙහි වෙනසක් ද හඳුනාගත නොහැක
- තවද මොන ඉරියව්වෙන් සිටියද ශරීරයේ කුමන හෝ කොටසක් පොළොව සමග තෙරපීම සිදුවේ. තෙරපීමක් යනු දුක් සහගත ස්පර්ශයකි
- සිත ස්පර්ශය දැනගන්නා ආකාරය තුළ පවතින්නේ ද විශාල එළිපිටම පවතින මුලාවකි. විදර්ශනාව පිණිසය
330. ඇසෙන ශබ්දය
- කණට ඇසෙන ශබ්ද ද එක්තරා ආකාරයකට ප්රතිබිම්බයකි. නැතහොත් ඡායාවකි. මේ පිළිබඳ යම් විග්රහයක් පහත පරිදිය.
- වාහනයක් ගමන් කරන විට යම් ශබ්දයන් කනට ඇසීම සිදුවේ
- නමුත් ඇත්තෙන්ම කන ස්පර්ශ කරන්නේ වාහනේ ඇති කම්පනය වන කොටස් නොවේ
- කනෙහි ඇති මස් කෙන්ද ස්පර්ශ කරන්නේ කන අවට ඇති අංශුවල කම්පනයයි
- එය වස්තුව යම් ආකාරයකින් කම්පනය වන විට එයට සාපේක්ෂ අංශු වල කම්පනයයි
- නමුත් සිත අපට පෙන්වා දෙන්නේ එය වාහනයේ කම්පනය ලෙසය
- තවද කන දුර්වල බැවින් කන ග්රහණය කරන්නේ කම්පන රටා ආකාරයෙනි
- නමුත් පවතින්නේ කුඩා කුඩා එකිනෙකට ස්වායක්ත බොහෝ කම්පනයන්ය
- මේ ආදී වශයෙන් ශබ්දයක් හඳුනා ගැනීම තුළ එළිපිට පවතින, සිත මුලාවට පත් කරන බොහෝ දුර්වලතා පවතී. විදර්ශනාව පිණිසය
329. කම්පනය සංඥාව
- ලෝකය යනු කම්පනයක් ලෙස කැටි කළ හැකිය. මෙහි යම් විග්රහයක් පහත පරිදිය
- සියල්ල සතර මහ ධාතුව සහ එම සතර මහා ධාතුව සම්බන්ධන් මෝහය විඤ්ඤාණ ධාතුවෙහි පැවැත්ම ලෙස සඳහන් කළ හැකිය
- පොදුවේ ගත් කල සියල්ල ධාතූන් ය. ධාතූන් නිකං පවතින්නේ නැත තියුණු අන්වීක්ෂීය නිරීක්ෂණයකට හසු වන්නේ නිරතුරුව කම්පනය වෙමින් පවතන ස්වභාවය කි
- අප විද්යාව ලෙස සිදු කළ ඉගෙනීම් තුළද පරමාණු ලෙසද ඉලෙක්ට්රෝන ප්රෝටෝන නියුට්රෝන ආදිය න්යෂ්ටිය වටේ කම්පනය වීමක් ලෙසද අසා ඇත
- හොඳින් දූවිලි පවතින අවස්ථාවක අපට හොඳින් අරමුණු වන්නේ දූවිලි අංශු නොව එහි පවතින කම්පනය වීමක් ය
- එලෙසම ලෝකය, මනසින් ධාතු කම්පනයක් ලෙස අරමුණු කළ විට ලෝකයේ කම්පනය නොවන කිසිවක් නොමැති බව වැටහෙනු ඇත
- සියල්ලෙහි පොදු සාධකය ලෙස කම්පනය ඉස්මතු කොට එම අරමුණෙහි සිහිය පවත්වාගෙන යන විට ඒ තුළ හිත හොඳින් සමාධිගත වනු ඇත
- එවිට ක්ලේශයන් ස්පර්ශ නොවනු ඇත
- මේ ඔස්සේ විදර්ශනා කරමින් ලෝකයේ යනු කම්පනයක් ලෙස සංඥාවක් මතුකළ හැකිය
328. වේගය
- වේගය යනු කුමක්දැයි ඇසූ විට එලෙස යමක් ඇතත් අර්ථ දැක්වීමක් දීම අපහසුය
- වාහනයක වේගය සම්බන්ධයෙන් ගතහොත් වාහනය ගමන් කිරීම ම වේගය යි
- මලක පිපීමේ වේගය සම්බන්ධයෙන් ගතහොත් මළ පිපීම ම වේගය යි
- වේගයක් ලෙස යමක් ඇත්තෙන්ම ඇති නමුත් එය භාජනයක දමා ගෙනත් පෙන්විය නොහැක
- එලෙසම මම යන්නෙහි අර්ථකථනය ද එවැන්නෙකි
- පෙනීමක් ඇසීමක් දැනීමක් හැඟීමකින් තොරව සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් පැනවෙන්නේ නැත
- එම නිසා පෙනෙන පුද්ගලයෙක් ලෙස නොව, පෙනීම ම මමයි, ඇසීම ම මමයි, දැනීම ම මමයි, හැඟීම ම මමයි ලෙස මෙනෙහි කළ විට ඒ තුළ සැඟවුණු යම් ධර්මයක් මතු කර ගත හැකිය
- පෙනීම ඇසීම දැනීම හැඟීම ඇති විට පුද්ගලයෙක් පහළ වෙයි. පූර්ණ වශයෙන් නැති විට නිරෝධ වේ.
- පෙනීම ඇසීම දැනීම හැඟීම නිරෝධ වූ විට ඒවායේ අයිතිය ඇති වෙනත් ධර්මතාවයක් ඉතුරු වන්නේ නැත. එයින් සියල්ල නිරෝධ වී ඇත. විදර්ශනාව පිණිසය
327. මාළු දැල
- මාළුවන් සිටින පොකුණක මාළුවන්ගේ පැවැත්ම බොහෝ අස්ථීර එකකි
- මාළුවන්ට, තමන්ගේම ලොකු මාළුවන්ට මෙන්ම කුරුල්ලන්, කිඹුලන් සහ මිනිසුන් ආදී බොහෝ පිරිසකගේ ගොදුරු වලට පත්වීමට සිදුවේ
- ඉතිරි වන්නේ බොහෝ අතලොස්සකි. ඔවුන්ද ආයුෂ අවසන් වී මරණයට පත් වන්නේය
- එලෙසම මනුස්ස ලෝකය නම් වූ මාළු වලට, බොහෝ මාළු දැල් විටින් විට පතිත වන්නේය
- ස්වභාවික විපත්, ලෙඩ රෝග ආදිය ද මිනීමැරුම්, සියදිවි නසා ගැනීම් ආදී දැල් වලට ද විටින් විට පිරිස් ගොදුරු වන්නේය
- ඉතිරි වන පිරිසද ආයුෂ කෙළවර මරණයට පත්වන්නේය
- මෙලෙස නොයෙක් ආකාරයෙන් මෙනෙහි කරමින් ලෝකය කෙරෙහි පවතින ඡන්ද රාගය දුර්වල කළ යුතුය
- ලෝකය පිළිබඳ සුභ සංඥාව ඉස්මතු වන සෑම මොහොතකම සිදු වන්නේ කර්ම සකස් වීම පිණිස මාර්ගයක් විවර වීමකි
- එම නිසා දුක ලෙස, අසුභ ලෙස, අසාර ලෙස, මෙනෙහි කිරීම සියලු සත්වයන්ගේ යහපත පිණිසද, හිත සුව පිණිසද වන්නේය
326. විවාහ ජීවිතය 2
- වෙරළට ගොස් මුහුදේ සිරි නැරඹීම තුළ විශාල වරදක් නැත
- නමුත් වෙරළ තුළ වැලිවලින් නොයෙකුත් නිර්මාණ කිරීම කාලය නාස්ති කිරීමක් සහ තමා කරා දුක පැමිණීමට පාර කපා ගැනීමක් වැනිය
- එයට වඩා හොඳ නිර්මාණයක් වෙනත් අයෙකු සිදුකරන විට, මුහුදු රළ විසින් ඒවා කඩා බිඳ දමන විට සිත තුළ ඇතිවන්නේ වේදනාව කි
- තවද වඩා කැපවීමෙන් එම නිර්මාණ සිදු කරන අයෙක් වේ නම් මුහුදු රළ විසින් ඒවා කඩා බිඳ දමන විට ඔහු වඩා දුකට පත්වන්නේය
- විවාහ ජීවිතය ද වෙරළ තුළ නිර්මාණයක් සිදුකරනවා වැන්නකි. අතීතයේ බොහෝ සාර්ථක වූ පවුලක් වුවද ඉතුරු වූයේ නැත. සියලු දෙනා මිය පරලොව ගියේය. සියලු වත්කම්ද විනාශ වූයේය
- තවද බොහෝ පිරිසක් තම විවාහ ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා බොහෝ කැප කිරීම් සිදුකරයි
- නමුත් ලෙඩ රෝග, වෙනත් සම්බන්ධතා, හදිසි අනතුරු ආදිය සිදුවූ විට වඩා තැවෙන්නේ/ ගෙල වැලලා ගන්නේ වඩා කැපකිරීමක් සිදුකළ පිරිසය. එවිට පැමිණෙන දුක දරා ගත නොහැක
- තවද විවාහ ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය පවතින්නේ නිරෝගිකම පවතින තුරු පමණි. නිරෝගී කම නැති වූ පසු ක්රමානුකූලව වෙනත් අතක් බලා ගැනීම මනුස්ස ස්වභාවයයි
- විවාහ ජීවිතයේ අග්රඵලය වන දරුවන්ගෙන් අවසාන කාලයේ සැලකිය යුතු සත්කාරයක් ලබන්නේ ඉතා අල්ප පිරිසකි. ඒය සිදුවන්නේද බොහෝවිට අකමැත්තෙනි
325. විවාහ ජීවිතය
- අප ඉපදී ඇත්තේ අතීත කර්මයන්ට ලැබුණු දඬුවමක් ලෙසය. ලෝකය යනු එම චූදිතයන්ට දඬුවම් විඳීම පිණිස සකස් වූ පාවෙන සිර මැදිරියක් වැනිය
- රාගය, ද්වේශය ආදිය ඇතිවීම එම දඬුවමේම කොටසකි. විවාහ ජීවිතය යනු එම දඬුවමෙන් ඇතිවෙන පීඩාව මඳක් සමනය කර ගැනීමට යයි සිතා චූදිතයන් විසින්ම සකස් කර ගත් ක්රමයකි
- වෙනත් ආකාරයකින් විවාහ ජීවිතය යනු එලයිමන්ට් වල දෝෂ සහිත බොහෝ බර පටවාගත් වාහනයක් පදිනවා වැනිය
- වම් පස රෝදය එක අතකට සකස් වී ඇති අතර දකුණු පස රෝදය පවතින්නේ වෙනත් අතකට සකස් වීය
- බොහෝ මුදල් ඉපයීම සිදුකළ ද ඉතුරුවක් නොමැත. හිල් වූ පනිට්ටුවකට වතුර එකතු කරනවා මෙන් එකතුවන ප්රමාණයට වඩා පිටව යන්නේය. මුදල් රඳන්නේ නැත
- කළු ගලක් කරේ තබා බැඳ ගැනීමක් වැනිය. නීතිය පවා සකස් වී ඇත්තේ කොපමණ බර වුවත් පහසුවෙන් බිම තැබීමට නොහැකි වන ලෙසය
- තවද විවාහ වී බොහෝ කාලයක් ගතවුව ද එකිනෙකාගේ චරිත ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීම ද අපහසු කාරණයකි
- එකිනෙකාගේ නොයෙකුත් අඩුපාඩු ඉස්මතු වන්නේ කාලයත් සමගය. අවසානයේ පවුල් ජීවිතය ගතවන්නේ වෙනත් කිරීමට දෙයක් නොහැකි නිසාය
- විවාහය යනු නිර්වාණය පවා අහිමි කරන මාර ධර්මයකි. එම නිසා විවාහයේ නිස්සාර බව දැන සරණ යෑම කිසිසේත් නොකළ යුතුය
324. වතුර බෝතලය
- වතුර බෝතලයක් ගත්විට එහි බර පාට භෞතික ලක්ෂණ ආදිය විස්තර කළ හැකිය
- තවත් අයෙකුට මෙම වතුර විශ සහිතය, මෙම වතුර නුගුණය ලෙස පවසමින් වතුර පානය කිරීම කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය බිඳවීමේ හැකියාව ඇත
- වතුර බෝතලය පුද්ගලයාට සාක්කුවේ දාගත හැකිය. රැගෙන යා හැකිය. නමුත්, එවිට වතුර බෝතලය එකකි. පුද්ගලයා තව එකකි. දැනුම උපමාවක් ලෙස මෙවන් දෙයකි
- නමුත් වතුර පානය කළ විට වතුර සහ පුද්ගලයා ලෙස දෙකක් නොපවතී. වතුර සහ පුද්ගලයා එකකි, වෙන්කළ නොහැක
- එම වතුර කෙරෙහි විශ්වාසය බිඳ වැට්ටවීමක් පැනවිය නොහැක. තවද පානය කළ වතුර වල පාට බර ආදී භෞතික ලක්ෂණ ද ඉස්මතු කළ නොහැක
- එය එකක්ම වී ඇති බැවින් එය සහ මෙය ලෙස වෙනසක් නොපවතී. අවබෝධය හෝ ප්රත්යක්ෂය මෙවැනිය
- එය ඵලයක් වන අතර එය තව කෙනෙකුට දිය නොහැක
- කළ හැකි වන්නේ එය සිදුවූයේ කෙසේද ලෙස ජලය පානය කළ ක්රමය විස්තර කිරීමය
- අන් ආකාරයෙන් එයට අදාල නිවැරදි ධර්මය වන්නේ ජලය පානය කළ ආකාරයයි. එයින් පමණක් පිපාසය සංසිඳීම සිදුවේ
323. කුඹුරු කෙටීම
- කුඹුරු කෙටීමක් සිදු කරන්නේ වගාවක් සඳහාමය
- මේ ආකාරයෙන් කුඹුර කෙටීම සැපය, අර ආකාරයෙන් කුඹුර කෙටීම සැපය යයි ලෙස බේදයක් නැත
- මොන ආකාරයෙන් කුඹුර කෙටුවත් උරුම වන්නේ වෙහෙස මහන්සිය සහ සම්ප්රයුක්ත වශයෙන් දුකය
- කොටන ලද කුඹුරක් එතනින් නතර වන්නේ නැත. වගා කිරීම රැක බලා ගැනීමද අවසානයේ බෝග විකුණා ලැබෙන ධනයෙන් නැවත සිදු කරන්නේ කුඹුරු කෙටීමය
- එලෙසම මෙය සැපය, එය සැපය කියමින් සිදු කරන ලෞකික ගනුදෙනු තුළ ඇති වන්නේ දුකක්ය
- එම ලෞකික ගනුදෙනු තවත් ලෞකික ගනුදෙනුවකට පාර කපන අතර කුඹුරු කෙරුවාව සේ චක්රයක් ලෙස වරින් වර තමා වෙත පැමිණෙන්නේ දුකමය
- උපමාවක් ලෙස ලෞකික ජීවිතය යනු එය දුකය, මෙය සැපය කියමින් ක්රමය වෙනස් කරමින් නැවත නැවත සිදු කරන කුඹුරු කෙටීමක්ය
- ඉතිරියක් නැත. ලාභයක් නැත. අවසානයේ කුඹුර තුලම ජරා ජීර්ණව මිය පරලොව යාමට සිදුවන්නේය.අප සංසාරය තුළ මේ ආකාරයෙන් ඕනෑ තරම් කුඹුරු කොටා ඇත
- සංසාරය නැමැති මෙම දුක්ඛිත කුඹුරට, කුඹුරු කෙටීමට සමුදීමට කාලය එළැඹ ඇත
322. අඛණ්ඩත්වය සහ පුරුද්ද
- නිවැරදි බව සහ ප්රතිපදාවේ අඛණ්ඩත්වය ප්රතිඵල කෙරෙහි සෘජුවම බලපාන සාධක වේ
- මේ සඳහා පුරුද්දක් ලෙස දිනපතා යමක් ධර්මය වෙනුවෙන් සිදු කළ යුතුය. නැතහොත් ධර්මය අමතකව ගොස් ඒය නැවත සිහිපත් වනු ලබන්නේ බොහෝ කාලයකට පසුවය
- අප නොයෙක් දේ නොයෙක් මාතෘකා අනුව ධර්මානුකූල ප්රවේශයකින් ඉදිරිපත් කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ අපගේ ඔබගේ යහපත සඳහාය. හේතු සකස්වීම සඳහාය
- එය කියවීම පුරුද්දක් කර ගනිමින් ප්රතිපදාව අමතක වීමට නොදී පවත්වා ගැනීම, යම් ධර්මයක් මතුකර ගැනීම ආදිය සිදු කරනු ඇතැයි අප තුළ අපේක්ෂාවක් ඇත
- අධර්මයක් වුවද ලෝකය තුළ පවතින්නේ එය පැවතීමට අදාළ ධර්මයක් ද එහි පවතින බැවිනි
- එබැවින් ඕනෑම අධර්මයකින් වුවද ධර්මයක් මතුකර ගත හැකිය
- ධර්මය යනු කෙළවරක් නොමැති ලෞකික ඉගෙනීම් ආදී තවත් ඉගෙනීමක් නොවේ. එහි න්යායන් වැටහුණු පසු ප්රත්යක්ෂය සමඟ එහි නිමාව සිදුවේ
- ඒ සමගම බඩගින්න පිපාසය පීඩාව දුක සැප කනස්සල්ල ආදී සියල්ල අවසන් වේ. දුක්ඛිත සසර ගමන අවසාන වේ
- එම නිසා දිනපතා භාවනාව ධර්මශ්රවණය හෝ වෙනත් යම් පුරුද්දක් ඇතිකර ගන්නේ නම් කාලයත් සමඟ නොදැනුවත්වම ධර්ම අවබෝධයන් සිදුවනු ඇත
321. සසරට බිය විය යුතුය
- මේ ඉර හඳෙන් පෝෂණය වන ලෝකය තුළ සත්වයෝ සැප විඳින්නේ නැත. සසර යනු උලක් උඩ ගෙවෙනා ජීවිතයක් වැනිය. කුඩා වෙනස්වීමක් සිදුවුවහොත් බරපතල කර්ම සකස් වන්නේ ය
- කෙසේ නමුත් අප සසරට වැටී අවසානය. එය සිදුවූයේ කෙසේදැයි සොයා පලක් නැත. සිදුවී ඇති තුවාලයකට බෙහෙත් බැඳීම වෙනුවට එය සෙවීමට ගියහොත් සිදුවන්නේ සුව කර ගැනීමට පවතින කාලයද අහිමි වීමය
- වාතය, ජලය ආදිය කැළඹුණු විට කළ හැකි හදිය අප දනිමු. එයින් සිදු වන්නේ උපරිම වශයෙන් මරණය වුවත් මෝහයෙන් මත් වූ සිත කැළඹුණු විට සිදුවන විනාශය කාලය වශයෙන් කල්ප ගණනක් විය හැකිය
- අපට අද දිනයේ ද මෙය හොඳ යැයි, මෙය ගුණයයි කියමින් නොයෙකුත් ආකාරයෙන් ආහාර සකස්කොට බඩ වැලක් පිරවීමට සිදුවී ඇත්තේ අතීතයේ වරදවා වටහා ගත් සිත නිසාය
- සත්වයාට උරුම වී ඇති දුර්වල ඉන්ද්රියන් හේතුවෙන් හටගන්නා රූප ශබ්ද ගන්ධ ආදිය හටගන්නේ ම දෝෂ සහිතවය
- නමුත් එය වටහාගැනීමට නොහැකි සිත එය සත්ය යයි විශ්වාස කරමින් මුලාවී ඒ තුළ විපාක පිණිස නොයෙකුත් බරපතළ කර්මයන් සකස් වන්නේ තමාද නොදැනුවත්වය. එය ප්රමාණ කළ නොහැකි අසරණ භාවයකි
- ඒවා වළක්වා ගැනීමට නොහැකි වන්නේ නම් එයට අදාළ විපාකයන් ඉදිරි බව තුළ තමාටම ගෙවීමට සිදුවන්නේ කිසිදු සමාවකින් තොරවය
- බිරිඳ, ස්වාමිපුරුෂයා, දරුවන්, ඥාතීන් සහ හිතවතුන් ආදී කිසිවෙකු එවිට පිළිසරණට නොසිටිනු ඇත
- එම නිසා මේ පිළිබඳ ඉගැන්වීම සහිත තථාගත ශාසනය හමුවූ මොහොතේ වහ වහා තමාගේ පිළිසරණ තමාම සකසා ගත යුතුය
320. අභ්යන්තර ස්වභාවය
- දොඩම් ගසක්, එය කුමන ස්ථානයක සිටවූව ද, අවසානයේදී ලබා දෙන්නේ දොඩම් පමණි. එහි මූලික අභ්යන්තර ස්වභාවය බාහිර පරිසරයෙන් වෙනස් කළ නොහැක
- ගසක් සිය පැවැත්මට අවශ්ය වාතය, පස, ජලය සහ හිරු එළිය වැනි බාහිර පරිසර සාධක උපයෝගී කර ගනිමින් තමන්ටම ආවේණික වූ ඵලය (දොඩම්) නිපදවයි.
- අනෙකුත් ගස්වලට ද මෙම බාහිර සැපයුම (ජලය, පස, හිරු එළිය) එකම වුවත්, ඒ සෑම ගසක්ම තමන්ගේ ජානයට සහ ස්වභාවයට ආවේණික වූ ඵලයක්ම (අඹ, පොල් ආදිය) බිහි කරයි
- සමහර ගස් බාහිර සැපයුම එක සේ භාවිතා කළද එයින් සිදුවන නිෂ්පාදන එම ගසට හෝ පරිසරයට හෝ කිසිම යහපතක් සිදු නොකරයි
- ඒ ආකාරයෙන්ම, මිනිසුන්ද එකම ආහාර ද්රව්යයන් (පාන්, බත්, කව්පි, මුං ඇට වැනි දෑ) ආහාරයට ගෙන එකම බාහිර සාධක සහිත ලෝකය බෙදා ගත්තද, ඔවුන්ගේ අභ්යන්තර 'නිෂ්පාදනයන්' සහ ඒවායින් ඇතිවන බලපෑම එකිනෙකාට වෙනස් වේ
- සමහර පුද්ගලයන්ගෙන් කරුණාව, මෛත්රිය, සහ ගුණ යහපත්කම් වැනි දේ සමාජයට මුදා හැරෙන විට, තවත් අයගෙන් ද්වේශය, ඊර්ෂ්යාව සහ ගැටුම් වැනි දේ බිහිවේ
- විශාල පිරිසක් එම එකම බාහිර සැපයුමෙන්ම පෝෂණය වෙමින් පින පව තුළ කොටුවෙමින් තවමත් සසර සිරකරුවන් ලෙස සිටියි
- කළ යුත්තක් සහ නොකළ යුත්තක් නොවැටහෙන මෙම මානසික තත්ත්වයන් තුල අපිද සංසාරයේ බොහෝ කාලයක් ගත කළේ වෙමු
- නමුත් දැන් වටිනා මහගු අවස්ථාවක් එළැඹී ඇත. මෙයට පිළියම් කිරීම පහසු කාරණයක් නොවේ. නමුත් හොඳින් සිහිය ඇතිකර ගනිමින් පහසුවෙන් විසඳිය හැකි ප්රශ්න මුලින් විසඳමින් ක්රමානුකූලව අඛණ්ඩව ප්රතිපදාව කළ යුතුය
- වීර්යය අඩුවන බව දැණුනු විට නොයෙකුත් උපක්රම යොදමින් සිතෙහි පසු බැසීම වැළැක්විය යුතුය. මෙවිට නොදැනුවත්වම සියලු ප්රශ්න විසඳෙනු ඇත
319. බලය විනාශයට මුලකි
- බොහෝ පිරිසක් බලයට තණ්හා කරති. ආශා කරති. එම නිසාම බලය ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් ඕනෑම දෙයක් කිරීමට මැලි නොවෙති
- කොපමණ ප්රබල බලයක් පවතීද ඒ බලය තුළින් සිදු විය හැකි කර්මයන්ද ඉතා ප්රබලය
- මිනිසුන් බහුතරයක්, පිරිස් බලය, කාය බලය, මුදල් බලය ආදියට ඇලුම් කරන්නේ බොහෝවිට කාමයන් පිනවීමටය. මෙමඟින් පියවි සිහියද නැතිවන අතර සක්කායදිට්ඨිය තව තවත් ස්ථාවර වීමට වඩාත් ඉඩකඩ ඇත
- තම අනිසි බලය තුළ ලබාගන්නා තීරණ මගින් බොහෝ විට සිදුවන්නේ අනෙක් පිරිසට හානියක්ය. අන් අයගේ නිවන පවා අහිමි කිරීමේ හැකියාව ඒ තුළ ඇත
- නමුත් බලයන් අතරින් ඇත්තෙන්ම බලවත් විය යුත්තේ සිතෙහි බලයයි. ක්ලේශයක් ඇතිවන විටම එය හඳුනා ගැනීමේ බලය පැවතිය යුතුය. ඒවා දුරු කිරීමට සිතේ බලය සහ ශක්තිය පැවතිය යුතුය
- මක්නිසාද දුක් විපාක නිර්මාණය කරන සසර ගමනට පාර කපන සිතට, නැවත උප්පත්තියත් සමග සියලු බලයන් අහිමි කිරීමේ හැකියාව පවතින බැවිනි.
- නිහතමානීකම තුළින් යම් ආකාරයකින් සිත පාගා දැමීමක් සිදුවේ. සිත ස්වභාවයෙන්ම කැමැති වන්නේ මාන්නයට පත්වීමටය. නමුත් එයට එරෙහිව නැගී සිටීමට ප්රඥාව ආදී මානසික බලයක් පැවතිය යුතුය
- තම කැමැත්තට එරෙහිව නැඟී සිටීම යනු තවත් ඉතා අපහසු කාරණයකි. ඒ සඳහාද ප්රබල බලයක් අවශ්ය වේ
- ලෞකික බලයන් නිසි ලෙස පාලනය නොකළහොත් අවසානයේ එම බලයන් තමන්ටම එරෙහිව ක්රියාත්මක වනු ඇත.
318. මම සහ සොබාදහම
- සොබාදහම යනු මම ය. මම යනු සොබාදහම ය
- ආහාර ගැනීම, ආශ්වාස කිරීම ආදී නොයෙකුත් ලෙස සොබා දහමෙහි කොටස් කයට එකතු වෙයි
- මල පහ කිරීම, මුත්රා කිරීම, දහඩිය, සෙම සොටු කබ ආදී ලෙස ශරීරයේ කොටස් සොබාදහමට එකතුවේ
- එනම් එය මෙයට මෙය එයට එකතු වෙයි. පවතින්නේ සමතුලිතයකි. මෙහි මනා අවබෝධයක් ඇතිවිට පහත පරිදි එම අවබෝධය භාවිතා කළ හැකිය
- උදාහරණයක් ලෙස පරිසරය විනාශ කිරීම යනු මම මාව විනාශ කර ගැනීමක් ආදී ලෙස ද සොබාදහම තුළින් මම දැකිය හැකිය
- වැස්ස යනු මමය, සුළඟ යනු මමය, මුහුද යනු මමය, ආදී ලෙස සොබා දහමෙහි ඇති කොටස් මම ලෙස මෙනෙහි කළ හැක
- අනෙක් ආකාරයෙන් කයෙහි කොටස් සොබාදහම ලෙස සැලකිය හැකිය. ඇස කන නාසය ආදීය සොබා දහමම ලෙස සැලකිය හැක
- එවිට සොබා දහම සහ මම අතර පවතින භේදය දුරු වේ. දෘෂ්ටීන් වලට විශාල පහරක් එල්ල වේ
- මේ ආකාරයෙන් වැටහීම සිදුවන විට කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් පැනවිය නොහැකි බව ද සිදුවී ඇත්තේ මුලාවක් බව ද මනාව වැටහෙනු ඇත
317. පිළිතුර සංඥාව
- වර්තමානයේ ඇතිවී තිබෙන ප්රශ්න යනු ඇත්තෙන්ම මේ මොහොතේ ඇතිවූ ප්රශ්න නොවේ. අතීතයේ ඇතිකරගත් ප්රශ්න වලට ලැබෙන පිළිතුරුය
- උදාහරණයක් ලෙස අඹ ගෙඩි, අඹ කොළ ආදිය ඇතිවීම යනු ප්රශ්නයක් නොවේ
- අතීතයේ අඹ ගසක් සෑදීම ලෙස හේතුවක් සකස් වී ඇත එයට ලැබුණු පිළිතුරු ලෙස දැකිය හැකිය
- බොහෝ විට අතීතයේ ඇති කරගත් ප්රශ්නවලට ලැබෙන්නේ එක් පිළිතුරක් නොවේ. වරින් වර විශාල විවිධ වූ පිළිතුරු ප්රමාණයක් ලැබේ
- මේ මනුස්ස ජීවිතයද අතීතයේ සිදුකරගත් කර්මයට ලැබෙන විපාකයකි. එනම් එයද අතීත ප්රශ්නයකට, වර්තමානයේ ලැබුණු පිළිතුරක් ලෙස දැකිය හැකිය
- බුද්ධත්වය යනුද බොහෝ කාලයක් අතීතයේ සකස් කළ හේතූන්ට ලැබුණ ඵලය වේ. අන් ආකාරයෙන් අතීත ප්රශ්නයකට ලැබුණු වර්තමාන පිළිතුරක් ලෙසද දැකිය හැක
- යම් දෙයක් ප්රශ්නයක් ලෙස දකින විට, පිච්චීම වැඩිය. පිළිතුරු සොයන්නටම පෙළඹේ. ප්රශ්නයට නැවත නැවත පිළිතුරු සොයන්නට යෑමෙන් ඉතා වෙහෙසට පත්වේ. නැවත කර්මද සකස්වේ
- එය පිළිතුරක් ලෙසම දකින විට නැවත නැවත පිළිතුරු සෙවීමක් අනවශ්ය බැවින් සාපේක්ෂව සිතෙහි නිවීමක් ඇතිවේ
- එම නිසා වර්තමානයේ ලැබෙන්නේ පිළිතුරුය. එයට අදාළ ප්රශ්නය අතීතයේ සිදුවී ඇත, ආදී ලෙස මෙනෙහි කරමින් මෙම සංඥාවද ප්රගුණ කිරීම සිතෙහි නිවීම ඇතිවීම පිණිස හේතුවක් වනු ඇත