Report Menu
All Cards
342. ගෝනිබිල්ලා
- ගෝනිබිල්ලා යනු කුඩා දරුවන් නලවා ගැනීම පිරිස, බිය ගැන්වීම පිණිස ගොඩනගා ඇති මනඃකල්පිත ප්රතිරූපයකි
- චරිතය මනඃකල්පිත වූවත් ඒ හේතුවෙන් කුඩා දරුවන් තුළ නොයෙකුත් කර්ම සකස් වේ
- දිට්ඨධම්මවේදනීය ලෙස කළුවරට බිය වීම, තැතිගැනීම ආදී නොයෙකුත් ලෙස කුඩා දරුවන්ගේ මනසට බලපෑම් එල්ල වේ
- තරුණ භාවයට පත්වුවද එම අතීත සංඥා හේතුවෙන් බියට පත්වීම තැති ගැනීම වුවද සිදුවිය හැකිය. නමුත් හාස්යජනක කතාව වන්නේ මුල සිටම ගෝනිබිල්ලෙකු සිට නැත
- එලෙසම මම යන සංකල්පයද මනඃකල්පිත ය. උපමාවක් ලෙස ගෝනිබිල්ලාට සමාන කළ හැකිය
- හොඳින් සොයා බලන විට මම ලෙස අර්ථයක් දැමිය හැකි කිසිවක් නොමැත. නමුත් අති දීර්ඝ සංසාර ගමනට හේතුව එම මනඃකල්පිත මම නම් දෘෂ්ටියයි
- සරල උදාහරණයක් ලෙස මේ මගේ ශරීරය ලෙස පවසන විට, ඒ තුළ මම ලෙස ද එයට අයිති ශරීරය ලෙස අනෙකක් ද පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ ශරීරය මම නොවන බවය
- මේ මගේ සිත ලෙස පවසන විට එහි ද මම ලෙස සහ එයට අයිති සිත ලෙස අනෙකක් පවතී. එයින් අදහස් වන්නේ සිතද මම නොවන බවය
- එසේනම් මම යනු කුමක්ද ? ඇත්තෙන්ම මනඃකල්පිත ගෝනි බිල්ලෙක් පමණි
341. අතීතය සහ අනාගතය
- ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය ආදියෙන් අවසානයේ මනස තුළ සිදුවන්නේ දැන ගැනීමක් පමණි
- උදාහරණයක් ලෙස ඇසින් දැනගැනීමක් සිදුවේ. දැනගැනීම කුමක්දැයි යන ප්රශ්නය මතුවූ විට රූපයක් යැයි ද, එය විග්රහ කරන විට අම්මා තාත්තා ආදී ලෙස ද ගස ගල මල ආදී ලෙස ද නාම රූප මතුවේ
- සිතිවිල්ලක් ඇති වුවද අවසානයේ සිදුවන්නේ දැන ගැනීමක් වන අතර දැනගැනීම වන්නේ සිතිවිල්ලක් ඇති වූ බවය
- එපමණකින් නොනැවතී දැනුම අනුව විචිත්ර කරන්නේ ද නොයෙකුත් අර්ථ දමන්නේ ද සිත මෝහය තුළ පවතින තුරු පමණි
- ලියුම් බෙදන්නෙකුට සියල්ල ලියුම් ලෙස සමාන වටිනාකම පවතින අතර වටිනාකම් මතුවන්නේ ඒවා කඩා තම දැනුම තුළින් ඒ දෙස බැලුවහොත් පමණි
- සිතේ උපදින්නේ සිතිවිලි පමණි. ඇති වන්නේ වර්තමානයේ පමණි. අතීතයේ සිදුවූ සිදුවීමක් වුවද එය දැනගන්නේ වර්තමාන සිතිවිල්ලකිනි. එම නිසා තොරතුර අතීත වුවද එය වර්තමාන සිතිවිල්ලකි
- අතීත අනාගත ලෙස සිතුවිලි නැත. අතීතයේ ඇති වූ සිතිවිල්ලක් ඇති වී අවසානය එය නැවත ඇති කළ නොහැක
- අනාගතයේ ඇතිවන සිතිවිල්ලක් තවම ඇතිවී නොමැත එම නිසා එය නිගමනය කළ නොහැක
- සිතිවිල්ලට, සිතිවිල්ලක වටිනාකම පමණක් ලබාදිය යුතුය. එවිට සිතිවිල්ලකි. එපමණකි
340. දුරස්ථ පාලනය
- නවීන තාක්ෂණය අනුව බොහෝ දෑ දුරස්ථව පාලනය කළ හැක
- ඇත්තෙන්ම සිදුවී ඇත්තේ නොයෙක් දෑ නොයෙක් දේ ට සංවේදී භාවයක් ඇතිවීමය
- අපේ සිත ද ආකාර කිහිපයක් යටතේ නොයෙක් දෑ සඳහා සංවේදී බවක් දක්වයි
- කෙනෙක් බැන්න විට සිතේ රිදීමක් ඇතිවෙන්නේ එම බැනීමට සංවේදී පරිපථ කොටසක් මනස තුළ ඇති බැවිනි
- එය උපමාවක් ලෙස අපගේ මනසට ක්රියාත්මක කරවිය හැකි දුරස්ථ පාලකයක් ඔහු සන්තකයේ පවතිනවා වැනිය
- මෙලෙස නොයෙකුත් ලෙස මනස ක්රියාත්මක කරවිය හැකි දුරස්ථ පාලකයන් රූප, ශබ්ද, ගන්ධ ආදිය තුල සැඟව පවතී
- අටලෝ දහමින් කම්පා නොවීම යනු මෙම සංවේදී කොටස් ගලවා විසි කිරීමක් වැනිය
- මේ තුළින් අපව පාලනය කළ හැකි දුරස්ථ පාලක බාහිරය තුළ පැවතිය නොහැක, ලෙස සංඥාවක් වැඩිය හැකිය
- මේ තුළ ලැජ්ජාව බය ආදී ධර්මතාවයන් උපදවා ගනිමින් ක්ලේශයන් යටපත් කළ හැකිය
339. පිරිසිදු කිරීම 6
- ධර්මය රකින්නා ධර්මයෙන් රැක දෙන්නේය. මේ තුළ සැඟවුණු බොහෝ ධර්මතා අන්තර්ගත වේ
- වත්ත පිටිය ගෙවත්ත පිරිසිදු කිරීම තුළින් ගේ දොර තුල සිරියාවක් උපදින අතර පිරිසිදුකම විසින් පෙරලා මනසට ප්රබෝධයක් ද ලබාදේ
- වෙහෙස මහන්සි වී සිදු කරන බැවින් කාය ශක්තිය උපදින අතර කාය නීරෝගී භාවය ද සකස් වේ
- ඩෙංගු ආදී රෝග සඳහා සඳහා හේතු නැති වන බැවින් ශ්රම දානය තුළ නීරෝගීකම ද දානයක් ලෙස පිරිනැමේ
- සර්පයන් ආදී සත්වයන්ගෙන් ඇතිවන අනතුරුද අවම වන බැවින් ආරක්ෂාව ද දානයක් ලෙස පිරිනැමේ
- අන් ආකාරයෙන් අප පරිසරය රකින විට පරිසරය විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් අපව රකිනු ලැබේ
- පිරිසිදු කිරීම තුළ අන් අයගේ යහපත සිදුවේ. ඒ තුළින් විදර්ශනාවක් අවදි කළ හැකි අතර ඒ තුළ කරුණාව මෛත්රිය ද උපදවා ගත හැක
- ගසක් ඉපදී මියැදී යන ආකාරය දැකීම තම ජීවිතයට ගැලපීම තුළ මරණානුස්සතිය ආදී භාවනාවන් වුවද ඉස්මතු කළ හැකිය
- පිරිසිදු කිරීම තුළ පිරිසිදු බව මෙන්ම ඒ තුළින් අති පිරිසිදු ප්රඥාවද මතු කළ හැකිය
338. පිරිසිදු කිරීම 5
- අප නොයෙකුත් උපකරණ උපක්රම භාවිතා කරමින් පිරිසිදු කිරීම සිදුකළද සොබා දහම තුළද ස්වයං පිරිසිදු වීමක් පවතී
- දිරාපත් වීම එක්තරා පිරිසිදු වීමකි. වර්ෂාව මගින් කැලි කසල ගසාගෙන යෑම තවත් පිරිසිදු වීමකි
- එලෙසම මනස තුළද පවතින ද්වේශය, රාගය, තණ්හාව ආදී අපිරිසිදු වීම් කාලයත් සමග යම් පිරිසුදු වීමේ ස්වභාවයක් ඇත
- තවද පිරිසිදු බව හෝ අපිරිසිදු බව යනු පුද්ගල සාපේක්ෂ දෘෂ්ටියකි
- සොබාදහම තුළ කිසිවක් පිරිසිදු හෝ අපිරිසිදු හෝ ලෙස නැත
- ඒවා පැනවෙන්නේ එම ස්ථානයට පුද්ගලයාගේ පැමිණීමත් සමඟය
- තවත් ආකාරයකින් පිරිසිදු කිරීම යනු මාන්නයට විශාල පහරක් එල්ල වන කටයුත්තකි
- බාහිරින් පිරිසිදු කරන ලෙස පෙනුණද ඇත්තෙන්ම එය මාන්නයත් සමඟ අභ්යන්තරයේ සිදුකරන පොර බැඳීමකි
- අවසානයේ පිරිසිදු කළ භූමිය දෙස බලන විට සිතෙහි ද ප්රබෝධමත් ගතියක් ඇති වන්නේ ඒ සමග සිතද පිරිසිදු වී ඇති හෙයිනි
337. පිරිසිදු කිරීම 4
- පිරිසිදු කිරීමකට ප්රධාන හේතුව වන්නේ එය අපිරිසිදුයි ලෙස සකස් වන හේතුවයි
- එලෙසම තමන් පිරිසිදු ලෙස සලකන අයෙකු තම අපිරිසිදු බව හඳුනාගන්නා තුරු පිරිසිදු වීමට උත්සාහ දරන්නේ නැත
- තමන් අපිරිසිදු යැයි හේතුව ඇති විට පිරිසිදු කිරීම නැමති ඵලය ඉබේ සිද්ධ වන්නේය
- තවද තමන් ඉතා අපහසුවෙන් පිරිසිදු කළ ස්ථානයක් වෙනත් අයෙකු විසින් අපිරිසිදු කරන විට ද්වේශයක් මතුවීමට බොහෝ ඉඩකඩ පවතී
- නමුත් හැමදාම කොළ වැටෙනවා, අතු වැටෙනවා ලෙස සොබා දහමින් සිදුකරන අපිරිසිදු කිරීම් වලින් අපට කේන්ති යන්නේ නැත
- එලෙසම පුද්ගලයන් ද ඉහත ආකාරයේ ධර්මතා ලෙස සලකන විට ඔවුන් සිදු කරන අපිරිසිදු කිරීම් වලටද කේන්ති යන්නේ නැත
- ආදි කාලයේ යුද්ධයකට පුහුණුවීමේදී ලී කඩු ආදියෙන් පුහුණුව ලබන අතර හොඳින් පුහුණුව ලැබූ පසු ඇත්ත කඩුව ද මනා ලෙස හැසිරවීමේ හැකියාව ලැබේ
- එලෙසම පිරිසිදු කිරීම ආදිය ඔස්සේ පුහුණුව ලබා, භාවනා ආදිය සිදු කරන විට සිතේ තතු දන්නා බැවින් ඉක්මනින් සිත සමාධි කර ගැනීම, ප්රඥාව අවදි කර ගැනීම සිදු කරගත හැකිවේ
- එම නිසා එදිනෙදා දින චරියාව තුළ සිදුවන පිරිසිදු කිරීම්ද පුහුණුවක් ලෙස සලකා කටයුතු කළ යුතුය. එය දිනෙක නිර්වාණය පිණිස ද පිළිසරණක් වනු ඇත
336. පිරිසිදු කිරීම 3
- සමහර වල් ගස් විශාල ලෙස පෙනුන ද ඉතා පහසුවෙන් ගලවා ඉවත් කළ හැක
- නමුත් සමහර වල් ගස් කුඩා ලෙස, දුර්වල ලෙස පෙනුනද ගැලවීම ඉතා අපහසුය. විශාල පරිශ්රමයක් දැරිය යුතුය
- සියලු ගස් ඉවත්කිරීමේ අරමුණ ඇත්නම් පහසුවෙන් සියල්ල ඉවත් කළ හැකිය
- නමුත් වැදගත් යැයි සලකන යමක් ඇති විට, වටිනාකම් ඇති විට, පිරිසිදු කිරීමේදී ඒවා වෙන් කිරීමට මහත් පරිශ්රමයක් දැරිය යුතුය. එලෙසම ඒ තුළ වල් ගස් වලටද සැඟවීමේ හැකියාව ඇත
- ක්ලේශයන් දුරු කිරීමේදී ද එලෙසය. සමහර ක්ලේශයන් පහසුවෙන් ඉවත් කළ හැකි ය
- ක්ලේශයක් ලෙසවත් නොපෙනෙන දරු සෙනෙහස ආදී බැඳීම් ඉවත් කිරීම ඉතා අපහසුය. මෙය එක් එක් පුද්ගලයාට සාපේක්ෂය
- තවද ගසක එළියට පෙනෙන්නට ඇත්තේ කොටසක් පමණි. වැඩි කොටස පවතින්නේ පොළොවෙන් යටය
- එලෙසම ක්ලේශයක් ලෙස හසු වන්නේ ක්ලේශයේ කුඩා කොටසකි. ඒවායේ පැතිරුණු තරම වැටහෙන්නේ ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කරන විටය
- සිත යනු ක්ලේශයකි. එම ක්ලේශ භූමිය තුළ තවත් ක්ලේශයන් පැලවී ඇති ලෙස උපමා කළ හැකිය. නිවන් මාර්ගය යනු එම ක්ලේශයන් ට තුඩු දුන් හේතූන් ඉවත් කිරීමක් වැනිය. එවිට ක්ලේශයන් ඉවත් වන්නේ නිරායාසයෙනි
335. පිරිසිදු කිරීම 2
- වල් ගැලවීම තුළින් ද යම් හේතුඵල ධර්මයක් වටහා ගත හැකිය. උදළු ආදී උපකරණ භාවිතයෙන් වත්ත සුද්ද කිරීමේදී වල් ගසේ උඩින් කැපී යාම සිදුවේ
- එහිදී සිදුවන්නේ හේතුව ඉතිරිව තිබියදී ඵලය විනාශ වීමයි. ඒ වෙනුවට පස බුරුල් කර අලය පිටින්ම ඉවත් කර දැමීම හේතුව නැති කිරීමයි
- එලෙසම ද්වේශය, රාගය ආදිය ඵලයන්ය. ඒවා දුරු කිරීම කළ නොහැක
- ඒ වෙනුවෙන් සිදුකළ යුත්තේ ඊට තුඩු දෙන ප්රධාන හේතුව වන, සිතන ක්රමය සහ දකින ක්රමය වෙනස් කිරීමයි
- සක්කාය දිට්ඨිය ප්රහාණය යනු දැකීමේ ක්රමයේ සිදුවන වෙනසයි. නැතහොත් සම්මා දෘෂ්ටියයි
- සක්කාය දිට්ඨිය ප්රහාණය වූ පසු සිදුවී ඇත්තේ ගසක මුදුන් මුල කැපීමක් වැනිය. වල් පැළෑටියක අලය ගලවා ඉවත් කිරීමක් වැනිය
- සක්කාය දෘෂ්ටිය ප්රහාණය වූ පසු අටවෙනි ජීවිතයක් එළඹීමට පෙර සියලු ක්ලේශයන් දුරුවන බව තථාගත දේශනාවයි
- එම නිසා රාගය, ද්වේශය ආදී සියලු ක්ලේශයන් සක්කාය දෘෂ්ටිය හේතු කරගෙන පවතින ධර්මතාවයන්ය. නැතහොත් සියලු ක්ලේශයන්ගේ රජුන් වන්නේ සක්කාය දෘෂ්ටිය නම් ධර්මතාවයයි
- සක්කාය දෘෂ්ටිය බිඳුණු පසු කිසිදු ක්ලේශයක් නොනැසි ඉතිරි වීමේ ක්රමයක් ලෝක ධර්මතාවය තුළ නොමැත
334. පිරිසිදු කිරීම
- වත්ත, මිදුල පිරිසිදු කිරීම එදිනෙදා දින චර්යාවේ කාර්යයකි. එහි බොහෝ ධර්මයන් ද ගැබ්ව පවතී
- වල් ගැලවීම වැනි කාර්යයක් තුළ මුලින් ලොකු වල් පැලෑටි ඉවත් කළ යුතු අතර, එවිට ඊළඟට ඇති වල් පැළෑටි ඉස්මතු වී පෙනේ
- එලෙසම මනස තුළ ඇති කෙලෙස් ද මේ ආකාරයෙන්ම උපමා උපමේය ලෙස ගැලපිය හැකිය
- වත්ත විශාල විට පිරිසිදු කිරීමේ කටයුත්ත අපහසුය. අද නොව හෙට ලෙස, සහ නොයෙකුත් මනසිකාරයන් ඔස්සේ සිත පසුගාමී වීම ස්වභාවයකි
- එවිට මෙම කොටස පමණක් සිදුකරනවා යැයි සිතා කුඩා කොටසක් තෝරාගෙන පිරිසිදු කිරීමට පටන් ගැනීම සිදුකළ යුතුය
- මෙවිට සිත මෙල්ල කිරීම සඳහා නොයෙකුත් උපක්රම යෙදීමට සහ සිතෙහි ස්වභාවය වටහා ගැනීමට පහසුවනු ඇත
- නමුත් ඇත්තෙන්ම සියල්ල සිදුකිරීමට නොහැකි විට, හැකි පමණ පිරිසුදු කොට සෑහීමට පත්විය යුතුය. එවිට සෑහීමට පත්වීම ලෙස ගුණයක් ද වැඩිය හැකිය
- හැමදාම සුද්ද කිරීම, අනෙක් අය සහභාගි නොවීම පිළිබඳ කනස්සල්ල, කරදරයක් ලෙස සිතීම ආදී ලෙස ද්වේශය මතුවිය හැකිය
- එවිට නොයෙකුත් සංඥා භාවිතා කරමින් නොයෙකුත් ධර්මයන් භාවිතා කරමින් සිත යටපත් කළ යුතුය. මෙලෙස සිත යටපත් කිරීම සඳහා උපක්රම භූමියක් ලෙස වත්ත මිදුල පිරිසිදු කිරීම සැලකිය හැකිය
333. ටෝච් එළිය
- ටෝච් එක විශාල ප්රදේශයක් පුරා පතිත වන විට බොහෝ කලාපයක් පෙනෙන අතර අඩු ආලෝකය නිසා පැහැදිලිව හඳුනාගත නොහැකිය
- නමුත් ටෝච් එළිය ක්රමානුකූලව ෆෝකස් කරන විට හසුවන ප්රමාණය අඩු වන අතර එවිට එළිය වැඩිවන හෙයින් පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකිය
- හොඳින් ෆෝකස් වූ විට පොල් ගසක ඇති ගෙඩි ගණන වුවද ගණන් කළ හැකිය
- එලෙසම සියලු දෙනාටම පවතින යම් සිහියක් පවතී
- නාමරූප වල පවතින මෝහයන් හොඳින් හඳුනා ගැනීමට මනා සිහියක් අවශ්ය වේ
- එම නිසා පැතිරුණු සිහිය එක්තැන් කළ යුතුය. විදර්ශනාවට පෙර බොහෝ භාවනාවන් පවතින්නේ ඒ සඳහා ය
- බොහෝ පිරිසක් සිහිය නැතැයි කනස්සල්ලට පත්වුවද ඇත්තෙන්ම සිහිය එම අරමුණේ නැති වුවද යම් වෙන අරමුණක එම මොහොතේ, එම සිහිය පැවතී ඇත
- සිහියේ නිවැරදි ප්රයෝජනය නම් ලෝකෝත්තර ධර්මයන් අවබෝධ කිරීමය
- සිහිය ද හේතුඵල ධර්මයකි. එම සිහිය දිගටම තිබේ යැයි සහතිකයක් දිය නොහැකිය. එබැවින් සිහිය පවතින මේ මොහොතේ කළ යුත්ත සිදු කළ යුතුය.විදර්ශනාව පිණිසය
332. නොහැකියාව
- ශරීර ක්රියාවලිය අපගේ පාලනයෙන් තොර වෙනත් ධර්මතා වලින් පාලනය වේ
- නමුත් එය සිදු කරන්නේ අප යැයි සිතීම මහත් වූ අනුවණ කමකි
- අපට පැලයක් සිටුවා ගැනීමද අපහසු කාරණයකි. කෙස් ගසක් සිටවීම කිසිසේත් කළ නොහැකි කාරණයකි
- එක වැඩක් එක දිගට පැය කිහිපයක් වත් කල නොහැකි අපට කෙස් ගසක් අඛණ්ඩව වර්ධනය කිරීම කළ නොහැකි කාරණයකි
- ශරීරය, බත් පරිප්පු මුං ඇට යොදා ශක්තිය නිෂ්පාදනයක් සිදු කළද එය අපට සිදු කළ නොහැකි කාරණයකි
- ආහාරයක් දකින විට කටට කෙළ පැමිණීම සිදුවේ. එය අපට කළ නොහැකි කාරණයකි
- සිත සම්බන්ධව ද හේතුවක් නොමැතිව සතුටක් හෝ දුකක් ඉපදවීම කළ නොහැකි කාරණයකි
- මේ ආදී ලෙස මේ කිසිවක් අපගේ පාලනයේ නොමැති ධර්මතා ලෙස මෙනෙහි කළ යුතුය
- අපට කළ හැකි එකම දේ සිදුවන දේ සිදු වූ විට දැනගැනීම පමණි. විදර්ශනාව පිණිසය
331. කාය ස්පර්ශය
- කාය ස්පර්ශය ද එක්තරා ආකාරයක ප්රතිබිම්බයකි
- යම් වස්තුවක් කයේ ස්පර්ශ වන විට කයට දැනෙන්නේ වස්තුවේ ස්පර්ශය නොවේ. එම වස්තුවට සාපේක්ෂ ස්නායු වල තෙරපීමයි
- සිත පෙන්වා දෙන්නේ එය වස්තුවෙහි ස්පර්ශය ලෙසය. නමුත් එය වැරදි වැටහීමකි
- යම් වස්තුවක් මගින් ස්නායු මත ඇති කරන තෙරපීමම, වෙනත් උපක්රමයකින් සිදුකළ හැකිනම් සිත හඳුනාගන්නේ එම වස්තුව ස්පර්ශ වූ ලෙසය
- ස්නායු අක්රීය අයෙකුට කුමන වස්තුවක් ස්පර්ශ වුවද ස්පර්ශය නොදැනෙන්නේ ස්පර්ශය ලෙස සිත හඳුනාගන්නේ වස්තුවට සාපේක්ෂ ස්නායු වල යම් හැසිරීමක් බැවිනි
- තවද කාය ස්පර්ශය දුර්වල බැවින්, උදාහරණයක් ලෙස හයිඩ්රජන් ඔක්සිජන් වැනි වායු අණු දෙකක ස්පර්ශයෙහි වෙනසක් ශරීරයට හඳුනාගත නොහැක
- එලෙසම වෙනත් ලෝහ අංශු දෙකක ආදියෙහි වෙනසක් ද හඳුනාගත නොහැක
- තවද මොන ඉරියව්වෙන් සිටියද ශරීරයේ කුමන හෝ කොටසක් පොළොව සමග තෙරපීම සිදුවේ. තෙරපීමක් යනු දුක් සහගත ස්පර්ශයකි
- සිත ස්පර්ශය දැනගන්නා ආකාරය තුළ පවතින්නේ ද විශාල එළිපිටම පවතින මුලාවකි. විදර්ශනාව පිණිසය
330. ඇසෙන ශබ්දය
- කණට ඇසෙන ශබ්ද ද එක්තරා ආකාරයකට ප්රතිබිම්බයකි. නැතහොත් ඡායාවකි. මේ පිළිබඳ යම් විග්රහයක් පහත පරිදිය.
- වාහනයක් ගමන් කරන විට යම් ශබ්දයන් කනට ඇසීම සිදුවේ
- නමුත් ඇත්තෙන්ම කන ස්පර්ශ කරන්නේ වාහනේ ඇති කම්පනය වන කොටස් නොවේ
- කනෙහි ඇති මස් කෙන්ද ස්පර්ශ කරන්නේ කන අවට ඇති අංශුවල කම්පනයයි
- එය වස්තුව යම් ආකාරයකින් කම්පනය වන විට එයට සාපේක්ෂ අංශු වල කම්පනයයි
- නමුත් සිත අපට පෙන්වා දෙන්නේ එය වාහනයේ කම්පනය ලෙසය
- තවද කන දුර්වල බැවින් කන ග්රහණය කරන්නේ කම්පන රටා ආකාරයෙනි
- නමුත් පවතින්නේ කුඩා කුඩා එකිනෙකට ස්වායක්ත බොහෝ කම්පනයන්ය
- මේ ආදී වශයෙන් ශබ්දයක් හඳුනා ගැනීම තුළ එළිපිට පවතින, සිත මුලාවට පත් කරන බොහෝ දුර්වලතා පවතී. විදර්ශනාව පිණිසය
329. කම්පනය සංඥාව
- ලෝකය යනු කම්පනයක් ලෙස කැටි කළ හැකිය. මෙහි යම් විග්රහයක් පහත පරිදිය
- සියල්ල සතර මහ ධාතුව සහ එම සතර මහා ධාතුව සම්බන්ධන් මෝහය විඤ්ඤාණ ධාතුවෙහි පැවැත්ම ලෙස සඳහන් කළ හැකිය
- පොදුවේ ගත් කල සියල්ල ධාතූන් ය. ධාතූන් නිකං පවතින්නේ නැත තියුණු අන්වීක්ෂීය නිරීක්ෂණයකට හසු වන්නේ නිරතුරුව කම්පනය වෙමින් පවතන ස්වභාවය කි
- අප විද්යාව ලෙස සිදු කළ ඉගෙනීම් තුළද පරමාණු ලෙසද ඉලෙක්ට්රෝන ප්රෝටෝන නියුට්රෝන ආදිය න්යෂ්ටිය වටේ කම්පනය වීමක් ලෙසද අසා ඇත
- හොඳින් දූවිලි පවතින අවස්ථාවක අපට හොඳින් අරමුණු වන්නේ දූවිලි අංශු නොව එහි පවතින කම්පනය වීමක් ය
- එලෙසම ලෝකය, මනසින් ධාතු කම්පනයක් ලෙස අරමුණු කළ විට ලෝකයේ කම්පනය නොවන කිසිවක් නොමැති බව වැටහෙනු ඇත
- සියල්ලෙහි පොදු සාධකය ලෙස කම්පනය ඉස්මතු කොට එම අරමුණෙහි සිහිය පවත්වාගෙන යන විට ඒ තුළ හිත හොඳින් සමාධිගත වනු ඇත
- එවිට ක්ලේශයන් ස්පර්ශ නොවනු ඇත
- මේ ඔස්සේ විදර්ශනා කරමින් ලෝකයේ යනු කම්පනයක් ලෙස සංඥාවක් මතුකළ හැකිය
328. වේගය
- වේගය යනු කුමක්දැයි ඇසූ විට එලෙස යමක් ඇතත් අර්ථ දැක්වීමක් දීම අපහසුය
- වාහනයක වේගය සම්බන්ධයෙන් ගතහොත් වාහනය ගමන් කිරීම ම වේගය යි
- මලක පිපීමේ වේගය සම්බන්ධයෙන් ගතහොත් මළ පිපීම ම වේගය යි
- වේගයක් ලෙස යමක් ඇත්තෙන්ම ඇති නමුත් එය භාජනයක දමා ගෙනත් පෙන්විය නොහැක
- එලෙසම මම යන්නෙහි අර්ථකථනය ද එවැන්නෙකි
- පෙනීමක් ඇසීමක් දැනීමක් හැඟීමකින් තොරව සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් පැනවෙන්නේ නැත
- එම නිසා පෙනෙන පුද්ගලයෙක් ලෙස නොව, පෙනීම ම මමයි, ඇසීම ම මමයි, දැනීම ම මමයි, හැඟීම ම මමයි ලෙස මෙනෙහි කළ විට ඒ තුළ සැඟවුණු යම් ධර්මයක් මතු කර ගත හැකිය
- පෙනීම ඇසීම දැනීම හැඟීම ඇති විට පුද්ගලයෙක් පහළ වෙයි. පූර්ණ වශයෙන් නැති විට නිරෝධ වේ.
- පෙනීම ඇසීම දැනීම හැඟීම නිරෝධ වූ විට ඒවායේ අයිතිය ඇති වෙනත් ධර්මතාවයක් ඉතුරු වන්නේ නැත. එයින් සියල්ල නිරෝධ වී ඇත. විදර්ශනාව පිණිසය
327. මාළු දැල
- මාළුවන් සිටින පොකුණක මාළුවන්ගේ පැවැත්ම බොහෝ අස්ථීර එකකි
- මාළුවන්ට, තමන්ගේම ලොකු මාළුවන්ට මෙන්ම කුරුල්ලන්, කිඹුලන් සහ මිනිසුන් ආදී බොහෝ පිරිසකගේ ගොදුරු වලට පත්වීමට සිදුවේ
- ඉතිරි වන්නේ බොහෝ අතලොස්සකි. ඔවුන්ද ආයුෂ අවසන් වී මරණයට පත් වන්නේය
- එලෙසම මනුස්ස ලෝකය නම් වූ මාළු වලට, බොහෝ මාළු දැල් විටින් විට පතිත වන්නේය
- ස්වභාවික විපත්, ලෙඩ රෝග ආදිය ද මිනීමැරුම්, සියදිවි නසා ගැනීම් ආදී දැල් වලට ද විටින් විට පිරිස් ගොදුරු වන්නේය
- ඉතිරි වන පිරිසද ආයුෂ කෙළවර මරණයට පත්වන්නේය
- මෙලෙස නොයෙක් ආකාරයෙන් මෙනෙහි කරමින් ලෝකය කෙරෙහි පවතින ඡන්ද රාගය දුර්වල කළ යුතුය
- ලෝකය පිළිබඳ සුභ සංඥාව ඉස්මතු වන සෑම මොහොතකම සිදු වන්නේ කර්ම සකස් වීම පිණිස මාර්ගයක් විවර වීමකි
- එම නිසා දුක ලෙස, අසුභ ලෙස, අසාර ලෙස, මෙනෙහි කිරීම සියලු සත්වයන්ගේ යහපත පිණිසද, හිත සුව පිණිසද වන්නේය
326. විවාහ ජීවිතය 2
- වෙරළට ගොස් මුහුදේ සිරි නැරඹීම තුළ විශාල වරදක් නැත
- නමුත් වෙරළ තුළ වැලිවලින් නොයෙකුත් නිර්මාණ කිරීම කාලය නාස්ති කිරීමක් සහ තමා කරා දුක පැමිණීමට පාර කපා ගැනීමක් වැනිය
- එයට වඩා හොඳ නිර්මාණයක් වෙනත් අයෙකු සිදුකරන විට, මුහුදු රළ විසින් ඒවා කඩා බිඳ දමන විට සිත තුළ ඇතිවන්නේ වේදනාව කි
- තවද වඩා කැපවීමෙන් එම නිර්මාණ සිදු කරන අයෙක් වේ නම් මුහුදු රළ විසින් ඒවා කඩා බිඳ දමන විට ඔහු වඩා දුකට පත්වන්නේය
- විවාහ ජීවිතය ද වෙරළ තුළ නිර්මාණයක් සිදුකරනවා වැන්නකි. අතීතයේ බොහෝ සාර්ථක වූ පවුලක් වුවද ඉතුරු වූයේ නැත. සියලු දෙනා මිය පරලොව ගියේය. සියලු වත්කම්ද විනාශ වූයේය
- තවද බොහෝ පිරිසක් තම විවාහ ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා බොහෝ කැප කිරීම් සිදුකරයි
- නමුත් ලෙඩ රෝග, වෙනත් සම්බන්ධතා, හදිසි අනතුරු ආදිය සිදුවූ විට වඩා තැවෙන්නේ/ ගෙල වැලලා ගන්නේ වඩා කැපකිරීමක් සිදුකළ පිරිසය. එවිට පැමිණෙන දුක දරා ගත නොහැක
- තවද විවාහ ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය පවතින්නේ නිරෝගිකම පවතින තුරු පමණි. නිරෝගී කම නැති වූ පසු ක්රමානුකූලව වෙනත් අතක් බලා ගැනීම මනුස්ස ස්වභාවයයි
- විවාහ ජීවිතයේ අග්රඵලය වන දරුවන්ගෙන් අවසාන කාලයේ සැලකිය යුතු සත්කාරයක් ලබන්නේ ඉතා අල්ප පිරිසකි. ඒය සිදුවන්නේද බොහෝවිට අකමැත්තෙනි
325. විවාහ ජීවිතය
- අප ඉපදී ඇත්තේ අතීත කර්මයන්ට ලැබුණු දඬුවමක් ලෙසය. ලෝකය යනු එම චූදිතයන්ට දඬුවම් විඳීම පිණිස සකස් වූ පාවෙන සිර මැදිරියක් වැනිය
- රාගය, ද්වේශය ආදිය ඇතිවීම එම දඬුවමේම කොටසකි. විවාහ ජීවිතය යනු එම දඬුවමෙන් ඇතිවෙන පීඩාව මඳක් සමනය කර ගැනීමට යයි සිතා චූදිතයන් විසින්ම සකස් කර ගත් ක්රමයකි
- වෙනත් ආකාරයකින් විවාහ ජීවිතය යනු එලයිමන්ට් වල දෝෂ සහිත බොහෝ බර පටවාගත් වාහනයක් පදිනවා වැනිය
- වම් පස රෝදය එක අතකට සකස් වී ඇති අතර දකුණු පස රෝදය පවතින්නේ වෙනත් අතකට සකස් වීය
- බොහෝ මුදල් ඉපයීම සිදුකළ ද ඉතුරුවක් නොමැත. හිල් වූ පනිට්ටුවකට වතුර එකතු කරනවා මෙන් එකතුවන ප්රමාණයට වඩා පිටව යන්නේය. මුදල් රඳන්නේ නැත
- කළු ගලක් කරේ තබා බැඳ ගැනීමක් වැනිය. නීතිය පවා සකස් වී ඇත්තේ කොපමණ බර වුවත් පහසුවෙන් බිම තැබීමට නොහැකි වන ලෙසය
- තවද විවාහ වී බොහෝ කාලයක් ගතවුව ද එකිනෙකාගේ චරිත ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීම ද අපහසු කාරණයකි
- එකිනෙකාගේ නොයෙකුත් අඩුපාඩු ඉස්මතු වන්නේ කාලයත් සමගය. අවසානයේ පවුල් ජීවිතය ගතවන්නේ වෙනත් කිරීමට දෙයක් නොහැකි නිසාය
- විවාහය යනු නිර්වාණය පවා අහිමි කරන මාර ධර්මයකි. එම නිසා විවාහයේ නිස්සාර බව දැන සරණ යෑම කිසිසේත් නොකළ යුතුය
324. වතුර බෝතලය
- වතුර බෝතලයක් ගත්විට එහි බර පාට භෞතික ලක්ෂණ ආදිය විස්තර කළ හැකිය
- තවත් අයෙකුට මෙම වතුර විශ සහිතය, මෙම වතුර නුගුණය ලෙස පවසමින් වතුර පානය කිරීම කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය බිඳවීමේ හැකියාව ඇත
- වතුර බෝතලය පුද්ගලයාට සාක්කුවේ දාගත හැකිය. රැගෙන යා හැකිය. නමුත්, එවිට වතුර බෝතලය එකකි. පුද්ගලයා තව එකකි. දැනුම උපමාවක් ලෙස මෙවන් දෙයකි
- නමුත් වතුර පානය කළ විට වතුර සහ පුද්ගලයා ලෙස දෙකක් නොපවතී. වතුර සහ පුද්ගලයා එකකි, වෙන්කළ නොහැක
- එම වතුර කෙරෙහි විශ්වාසය බිඳ වැට්ටවීමක් පැනවිය නොහැක. තවද පානය කළ වතුර වල පාට බර ආදී භෞතික ලක්ෂණ ද ඉස්මතු කළ නොහැක
- එය එකක්ම වී ඇති බැවින් එය සහ මෙය ලෙස වෙනසක් නොපවතී. අවබෝධය හෝ ප්රත්යක්ෂය මෙවැනිය
- එය ඵලයක් වන අතර එය තව කෙනෙකුට දිය නොහැක
- කළ හැකි වන්නේ එය සිදුවූයේ කෙසේද ලෙස ජලය පානය කළ ක්රමය විස්තර කිරීමය
- අන් ආකාරයෙන් එයට අදාල නිවැරදි ධර්මය වන්නේ ජලය පානය කළ ආකාරයයි. එයින් පමණක් පිපාසය සංසිඳීම සිදුවේ
323. කුඹුරු කෙටීම
- කුඹුරු කෙටීමක් සිදු කරන්නේ වගාවක් සඳහාමය
- මේ ආකාරයෙන් කුඹුර කෙටීම සැපය, අර ආකාරයෙන් කුඹුර කෙටීම සැපය යයි ලෙස බේදයක් නැත
- මොන ආකාරයෙන් කුඹුර කෙටුවත් උරුම වන්නේ වෙහෙස මහන්සිය සහ සම්ප්රයුක්ත වශයෙන් දුකය
- කොටන ලද කුඹුරක් එතනින් නතර වන්නේ නැත. වගා කිරීම රැක බලා ගැනීමද අවසානයේ බෝග විකුණා ලැබෙන ධනයෙන් නැවත සිදු කරන්නේ කුඹුරු කෙටීමය
- එලෙසම මෙය සැපය, එය සැපය කියමින් සිදු කරන ලෞකික ගනුදෙනු තුළ ඇති වන්නේ දුකක්ය
- එම ලෞකික ගනුදෙනු තවත් ලෞකික ගනුදෙනුවකට පාර කපන අතර කුඹුරු කෙරුවාව සේ චක්රයක් ලෙස වරින් වර තමා වෙත පැමිණෙන්නේ දුකමය
- උපමාවක් ලෙස ලෞකික ජීවිතය යනු එය දුකය, මෙය සැපය කියමින් ක්රමය වෙනස් කරමින් නැවත නැවත සිදු කරන කුඹුරු කෙටීමක්ය
- ඉතිරියක් නැත. ලාභයක් නැත. අවසානයේ කුඹුර තුලම ජරා ජීර්ණව මිය පරලොව යාමට සිදුවන්නේය.අප සංසාරය තුළ මේ ආකාරයෙන් ඕනෑ තරම් කුඹුරු කොටා ඇත
- සංසාරය නැමැති මෙම දුක්ඛිත කුඹුරට, කුඹුරු කෙටීමට සමුදීමට කාලය එළැඹ ඇත