Report Menu
All Cards
227. නිවන් මඟ කල් යැවීම
- නිවන සඳහා වීර්යය කළයුතු බව පිළිගැනුණද ස්වභාවය එය කල් යෑමයි
- බැඳීම්, දෙමාපියන්, අඹු දරුවන්, ලෞකික අරමුණු, අනාගතය පිළිබඳ බිය, සැකය, ආශාවන් යනාදියක් හේතු විය හැකිය
- නමුත් නිවනට ඇතිවන අවදානම සලකන විට මේවා ඉතා දුර්වල හේතූන් වන අතර සසර පැවැත්ම පිණිසම සැකසුණු ධර්මතාවය
- වැඩ රාජකාරී, වගකීම් ආදිය අවසන් කොට නිවන් දැකීමට අපේක්ෂා කළද බොහෝ විට සිදුවන්නේ තව තවත් නිවන කල් යාම පිණිස හේතු සකස් වීමයි
- වැඩ රාජකාරී, වගකීම් තිබියදීම නිවන් මඟ වැඩීම සඳහා උපක්රම යෙදිය යුතුය. අතීතයේ රජවරු පවා මාර්ගඵලවලට පත්වූ බව සඳහන්ය
- අනාගතය සුරක්ෂිත කිරීම, සැප විඳීම ලෙස සිතමින් ලෞකික අරමුණු ආදිය පසුපස හඹා ගියද සිදුවන්නේ කාලය නාස්තියක් පමණි. උපමාවක් ලෙස හිල්වුණු පනිට්ටුවක් පුරවනවා වැන්නකි
- අනිත්ය, දුක්ඛ, අනාත්ම වූ ලෝකය තුළ පවතින ලෞකික වූ සැපක් නැත. පවතින්නේ සම්ප්රයුක්ත දුකකි
- ලෞකික යම් සැපයක් ඇත්නම් ඒවා තණ අග පිනි බිඳු ලෙස නොබෝ කලකින් අතුරුදහන් වනු ඇත. නැවතත් සුපුරුදු දුකම හිමිවනු ඇත
- භාග්යවතුන් වහන්සේ දේශනා කරන ලද්දේ හිස ගිනිගත්තෙකු එම ගින්න නිවන්නා සේ නිවන් මඟ වඩන ලෙසයි. එසේ දේශනා කරන ලද්දේ උන්වහන්සේට තේරුණු නමුත් අපට නොතේරෙන තරම් සසර බියක් මෙහි ඇති නිසා විය යුතුය
226. මහ පොළොව- 3
- මහ පොළොව යනු එක්තරා ආකාරයකින් පරිගණකයක් වැනිය
- පොළොවට ඇතුල් කළ විට ශාක බීජයක ඇති තොරතුරු කියවීම උදාහරණයකි
- තවද මනුස්ස ආදී සත්වයන්ගේ විඤ්ඤාණ බීජයන් තුළ පවතින තොරතුරු ද කියවීම සිදුකරයි
- සමාධි අභිඥා ආදී ධර්මතාවයන් ඉක්මවා ගිය අසමසම කියවීමක් මහ පොළොව සතුය
- කර්මය ආදී ලෙස එක් එක් විඤ්ඤාණයන් සමඟ වෙන වෙනම ගනුදෙනු කරන මහපොළොවට කිසි දිනක වරදින්නේ නැත. අමතක වන්නේද නැත
- තවත් ආකාරයකින් මහ පොළොව යනු විශ්වය තුළ සැරිසරන අද්භූත යානාවක් වැනිය
- හේතුව ඵලය ආදී ලෙස පුනරාවර්තනය වෙමින් නැවත නැවත සකස් වන මේ මහ පොළොවේ ධර්මතාවයන් අප හට වැටහෙන්නේ නැත
- ලබු ගෙඩිය තුළ පෙරහැර ලෙස සසර ගත කල අපට නැවත නැවතත් රඟ දැක්වීමට ඇත්තේ පරණ පිටපතේම කොටස්ය
225. මහ පොළොව- 2
- අප යනු මහ පොළොවෙහිම කොටසකි. ගහකොළ, සතා සීපාව, සුළඟ ආදී සියල්ලද මහ පොළොවෙහිම කොටස්ය
- කිසිම හරයක් නොමැති සසර තුළ ඉපදෙමින් මැරෙමින් බොහෝ කාලයක් අප මහ පොළොව සමග පොර බදා ඇත
- මහපොළව මේ පිළිබඳ අපට වඩා හොඳින් දන්නේය. නමුත් යම් අන්ධකාරයකින් අපට ඒ කරුණු වැසී ඇත
- අපගේ කල්ප ගණනක මතකයන් මේ පොළොව තුළ රැඳී ඇත
- තථාගතයන් වහන්සේ බුදු වන රාත්රියේ පොළොවට අත තබා පාරමිතා ශක්තිය අවදි කළ අවස්ථාවක් අප අසා ඇත
- විවාහය, දරුවන්, යාන වාහන, ඉඩකඩම්, ජීවිතය, ලෙඩ රෝග ආදී සංඥාවලින් අප පොර බදා ඇත්තේ ඇත්තෙන්ම මහපොළොව සමඟමය
- දැන් බොහෝ වෙහෙසය. පොළොව තරමටම අපද ආයුෂය ගෙවා ඇත. නමුත් අපට කාරණා වැටහීමට බොහෝ කල් ගත වී ඇත
- අපගේ මව පියා ලෙස මහ පොළොවට ආමන්ත්රණය කළද එහි ඇති වරදක් නැත
- මහ පොළොවට සමුදීමට කාලය එළැඹ ඇත
224. මහපොළොව
- මහ පොළොව යනු අකම්පිත ධර්මතාවයකි
- කොපමණ කැලි කසල ආදිය බැහැර කළත්, දුසිල්වත් ක්රියාවන් සිදුකළත් සියලු දෙනාට එකසේ සලකමින් අටලෝ දහමේ පාඩම මැනවින් විදහා දක්වයි
- සියල්ල පෙනෙන්නේය. සියල්ල ඇසෙන්නේය. සියල්ල දැනෙන්නේය. නමුත් මහ පොළව අකම්පිතය
- තමා සිදුරු කළේ යැයි තමාට හානි කළේ යයි තාඩනයට පීඩනයට ලක් වූයේ යයි වැට මායිම් ගසා තමාව කොටු කළේ යැයි දොස් නඟන්නේ නැත
- බොහෝ අතීතයේ සිටම මහ පොළොව බෙදා ගැනීමට බොහෝ පිරිසක් පොරබැදුවේය. සංග්රාමයන් සිදු කළේය
- ඒ සියලු දෙනා මිය පරලොව ගියා මිස කිසිවෙකුට මහපොළව උරුම වූයේ නැත
- මහ පොළොව යනු මහ පොළොවය. කිසිවෙකුට අයිතියක් නැත
- කල්ප ගණනක අත්දැකීම් හිමි අනන්ත ගුණයන්ගෙන් සමන්විත මහ පොළොව, ඉවසීම ආදී ගාම්භීර නිහඬ බණක් ලෝකයාට දේශනා කරන්නේය
- බුදුවරුන්ට පවා බුදුවීමට මගපෙන්වූ තථාගත ශ්රාවකයාගේ කල්යාණ මිත්රයා වූ මහ පොළොව අපගේද ගුරුවරයෙකු කරගත යුතුය
223. හඳුනා නොගත් සතුරා
- සසරේ බොහෝ දුක් පීඩා වලට උරදුන් අප, එයට වගකිව යුතු සතුරන් නිසි ලෙස හඳුනාගෙන සිටියේ නැත. උපමාවක් ලෙස වැරදිකාරයා ලෙස අප හඳුනා ගත්තේ නඩු තීන්දුව ලබා දුන් නඩුකාරයාය
- නමුත් එහි මහ මොළකරු වන, කර්මයන් රැස් කරන, වරදට පොළඹවන සිත කිසිසේත් වැරදිකරුවෙක් ලෙස හඳුනා ගත්තේ නැත
- සිත තමන්ට අවශ්ය කරන වින්දනයන් සූක්ෂමව ලබා ගනිමින්, සීලයක් සමාධියක් මැද වුවද පහසුවෙන් අපව රවටා උපක්රමශීලීව පැවැත්ම සකසා ගනී
- සතුරා සතුරා ලෙස කීවත්, චරිතය දෙස බැලූ විට පෙනෙන්නට ඇත්තේ සිත තවමත් හොඳ අඹ යාළුවෙකු බවයි
- සසර පුරා බොහෝ කාලයක් අපාය වල දුක් විඳිමින් කුඩා, විශාල ආදී නොයෙකුත් ශරීරයන් පෝෂණය කරමින් දීර්ඝ ගමනක් පැමිණීමට සිදුවූයේ මේ සිත නැමැති සතුරා තේරුම් ගැනීමට නොහැකි වූ නිසාය
- වෙනත් ආකාරයකින් සිත යනු සියලු ප්රේතයන්, යක්ෂයන්, නිරපල්ලන් ඇතුළු සියලු සතුරන්ගේ සේනාධි නායකයාය
- කර්මයෙන් බලගැන්වෙන, කර්මයන් බල ගන්වන, මේ සිත බොහෝ බලවත්ය
- ආයුධ භාවිතයෙන් පරාජය කළ නොහැක. එකඟ වී හෝ විරුද්ධ වී ද පරාජය කළ නොහැක
- සිත සහ මම පමණක් සිටිනා පාළු හුදකලා භූමියකි. සිතිවිලි වලින් සිදුවන ද්වන්ධ සටනකි. දෙවැනි පාර්ශ්වයක සහයක් නැත. කළ හැක්කේ යම් ක්රමයක් අසා ගැනීමක් පමණි. තමා විසින්ම සටන සිදු කළ යුතුය. විකල්ප නැත. විදර්ශනාව පිණිසය...
222. උපකල්පන
- තත්පරයෙන් තත්පරය, පැයෙන් පැය, දවසින් දවස ජීවිතය ගෙවී යයි. මහපොළොවේ යථාර්ථයට ඔබ්බෙන් ගිය බොහෝ උපකල්පන මෙම ජීවත්වීම තුළ පවතී
- දූ දරුවන් සමග නැවත සතුටින් වාසය කිරීමට හැකි කාලයක් පැමිණේ යැයි උපකල්පනයක් පවතී
- වර්තමානයේ දුක් වින්දත් අනාගතයේ තමන්ට හොඳ ජීවිතයක් ලැබේ යැයි උපකල්පනයක් පවතී
- තමන් වැරදි කාරයෙක් වුවත් මේ මේ ආකාරයෙන් තමන් නිවැරදි යැයි උපකල්පන පවතී. බොහෝ වැරැදිකාරයන් තමන් නිවැරදි යයි නිදහසට කරුණු ඉදිරිපත් කරයි
- බිරිඳ, ස්වාමිපුරුෂයා හා හිතවතුන් ආදීන් තමන්ට අවංක යැයි උපකල්පනයක් පවතී
- පිළිකාවක් ආදියක් නොවැළඳේය යන උපකල්පනය පවතී. පිළිකාවක් හැදුන පසු තමයි වැටහෙන්නේ තමන්ටත් පිළිකා හැදෙන බව
- අපායේ යන එකක් නැත ලෙස උපකල්පනයක් පවතී. නමුත් අතීතයේ බොහෝ පිරිසක් අපාගත වූයේ අපායට යන බව නොදැනය
- නොමැරේ යැයි උපකල්පනයක් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස ඉගෙනීම සිදු කරන්නේ අනාගතයේ තමා ජීවත් වේය යන උපකල්පනය උඩය
- තවත් බොහෝය. මම ලෙස කෙනෙක් පවතින බවද හුදෙක් උපකල්පනයක්ම පමණි
221. දුර්වල ඇස
- ඇස යනු දුර්වල ඉන්ද්රියකි. වැරදි තොරතුරු වාර්තා කරයි
- දුර්වල කැමරාවකින් ලබා ගන්නා ලද ඡායාරූපයක් මෙන් වර්ණ රටාවක් පමණක් පෙන්නුම් කරයි
- එහි බාහිර වස්තූන්ගේ පවතින අංශු භාවය නැත, ඒවා ඔබ මොබ චලනය වන තොරතුරු නැත
- ගඳ සුවඳ සීතල උණුසුම ආදිය ද නැත. ඒවා එකිනෙක ඝට්ටනය වීමෙන් ඇතිවන ශබ්දය පිළිබඳ තොරතුරක් ද එහි නැත
- ඒ වෙනුවට පෙනෙන්නට ඇත්තේ නොයෙක් පුද්ගලයන් සහ වස්තූන් ආදී ලෙසය
- මානසික පරීක්ෂණය: උප්පත්තියේ සිටම ඇසට අධි තාක්ෂණික අන්වීක්ෂ යුගලක් සවිකර ඇතැයි සිතන්න. එය උප්පත්ති ඇස ලෙසම සිතන්න
- එවිට ඇසට ගහකොළ පුද්ගල ගොඩනැගිලි ආදියක් හමු වන්නේ නැත. හමුවන්නේ හුදෙක් අංශුවල ඔබ මොබ චලිතයක් පමණි
- එවිට අමුතුවෙන් විදර්ශනා කළ යුතු නැත. සත්ව පුද්ගල සංඥා නිරායාසයෙන් බිඳී යනු ඇත
- මෝහයට පොළඹවන සසරට බැඳ තබන ඇස ආදී දුර්වල ඉන්ද්රියන් පවතින්නේ සත්වයාගේ දුක කඳුළ වේදනාව ආදී සසර පැවැත්ම සඳහාමය
220. ජිම්නාස්ටික්
- ජිම්නාස්ටික් යනු බොහෝ ජනප්රිය ක්රීඩාවකි
- එහි ශිල්පයන් කායික ලෙස සිදුකළ යුතු අතර කටපාඩම් කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් ශිල්පයේ ප්රවීණත්වයක් ලබාගත නොහැක
- නමුත් පිරිසකට ශිල්පය ඉගැන්වීම ද කළ හැකි වුවත් එහි තරම දන්නේ කායිකව ප්රගුණ කළ අයෙක් පමණි
- තථාගත දහම ද එවැනි ශිල්පයකි. දැනගත් පමණකින් ප්රායෝගිකව සිදුකළ නොහැක
- දැනගත් බොහෝ පිරිසකට ද නිර්වාණය අහිමි වී ඇත්තේ ඒ හේතුවෙනි
- ආශාවන් යට කොට වීරිය ආදිය උපදවා ජීවිත පරිත්යාගයෙන් කෙලෙස් දුරු කිරීම සිදුකළ යුතුය
- නමුත් බොහෝ පිරිසක් තැත් කරන්නේ ආශාවන් වලට හානියක් නොකර නිවන් අවබෝධ කිරීමටයි
- එය උපමාවක් ලෙස තුවාලය තබාගෙන වේදනාව දුරු කිරීමට දරන උත්සාහයකි
- තවමත් ප්රමාද නැත. නමුත් ඉක්මන් විය යුතුය. සංසාරගත ශක්තිය අවශ්යම මොහොත මෙයයි
219. ජරාවක පවතින ජරාව
- කය යනු ජරාවකි. ඒ තුළ බැසගෙන ඇති සිතද ජරාවකි
- ජීවත්ව සිටින කාලයේ කයේ පවතින ජරා ස්වභාවය ඉස්මතු නොවන්නේ එය වැසීමට නොයෙකුත් උපක්රම යොදන නිසාය
- නමුත් ප්රාණය ඉවත් වී ගිය පසු මනාව කයේ ජරා ස්වභාවය පිටතට ඉස්මතුව පෙනෙන්නේය
- සම දුර්වර්ණව ගොස් උසුලා ගත නොහැකි ලෙස දුර්ගන්ධය පිටවන්නේය
- ආවරණය කළ අසූචි කළයක් වැනි මේ කය පරිහරණය තුළින් ජීවිතය විඳීමක් හෝ වෙනත් සතුටක් ලබන්නේ නම් උන්මත්තක ස්වභාවයක්, වහල් භාවයක් හෝ යම් මොළේ අමාරුවක් තිබිය යුතුය
- තවද ඉර හඳ මගේ යයි පවසන මෝඩකමක් ඇත්නම් එයටත් වඩා මෝඩ බවක් සිත මගේ යැයි පැවසීම යන්නෙහි පවතී
- සිතිවිලි හඳුනනවා නොවේ, හැඳිනෙනවා. සිතනවා නොවේ සිතෙනවා. කර්ම රැස් කරනවා නොවේ, කර්ම රැස් වෙනවා
- ඉපදෙනවා නොවේ ඉපැදෙනවා. සිදු කරනවා නොව සිදුවෙනවා. සිත යනු අපගේ පාලනයට නතු නොවන ක්රියාවලියකි
- මේවා හොඳින් විමසා ප්රත්යක්ෂ කළ යුතුය. මේ සිතේ කිසිම අයිතියක් පැනවිය නොහැක. මේ එක සිතිවිල්ල නිවැරදි වූ විට සසරම නවතිනු ඇත
218. ලෞකික අරමුණු
- ලෞකික අරමුණු ඉටුකිරීම යනු කාන්තාරයක මිරිඟුවක් පසුපස දිවීම වැනිය
- ජලය කියා රැවටී එතැනට ගිය විට එතැන ජලය නැත. නැවත ඈත ජලය ඇති මෙන් (මිරිගුව) පෙනෙනු ඇත.
- ලෞකික අරමුණු ද එසේය. විවාහය, රැකී රක්ෂා, ව්යාපාර, යාන වාහන, කෙතරම් මහන්සි වී සඵල කළ ද සැබෑවටම එතැන සඵල වූ අරමුණක් නැත
- ඈත තවත් මිරිඟු පේනවා මෙන් තවත් ලෞකික අරමුණු මතුවීම සසර ස්වභාවයයි
- ධර්මාවබෝධය ලබන්නා මෙම මිරිගුවේ සැබෑ ස්වරූපය තේරුම් ගන්නා කෙනෙක් වැනිය
- ඔහු පැහැදිලිවම මිරිඟුවේ ජලය නොමැති බව දනී. එමනිසා ඒවා පසුපස දිවීම නවත්වයි
- මේවායේ සැබෑ ස්වරූපය නොදැන මුලාවට පත් වී ඒවා ඉටුකිරීමට දරන උත්සාහය කාලය නාස්ති කිරීමකි
- තේරෙනවා යයි සිතුවට තේරෙන්නේ නැත. සැලසුම අතේ තබාගෙන නිවාසය යැයි සිතනවා වැනිය
- හිස ගිනිගත්තෙකු ගින්න නිවන්නාක් මෙන් මෙම කාරණයන් වටහා ගැනීමට වීර්යය කළ යුතුය...
217. හොටෙල් එක
- තරු තුන, පහ, හත ආදී හොටෙල් පවතින අතර ඒවාට අනුව නොයෙකුත් මට්ටමේ විශේෂාංග සහ පහසුකම් පවතී
- කාමරයක් ආදී රැඳී සිටීමේ පහසුකමක් ලැබෙන අතර ආහාර පාන මෙන්ම වැසිකිළි කැසිකිළි පහසුකම් ආදියේ සිට සියල්ල සැලසේ
- රැඳී සිටීමේ හැකියාව ලැබුණු පමණකින් එහි උරුමකරුවෙක් නොවේ. අයිතිකරුවෙකු ද නොවේ. මුදල් ගෙවන තුරු ලැබෙන තාවකාලික පරිභෝජනයකි
- යම් හෙයකින් මුදල් ගෙවීමට අපොහොසත් වුවහොත් තවදුරටත් එහි රැඳී සිටීමට නොහැකි වේ. රැඳී සිටීමට උත්සාහ කළහොත් බලහත්කාරයෙන් එළියට ඇද දැමීමක් වුවද සිදුවිය හැක
- එලෙසම මනුස්ස ලෝකය නැමැති හෝටලය තුළ ශරීරය නැමැති කාමරයක් අපට වෙන් වී ඇත
- නමුත් පින තිබෙනතුරු පමණි. පින ගෙවී ගිය පසු කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් ශරීරයෙන් වහා ඉවත් වීමට සිදුවේ
- අපට මේ ලෝකයේ හෝ මෙම ශරීරයෙහි හෝ කිසිම අයිතියක් නොමැත
- පවතින්නේ සියල්ලෙහිම තාවකාලික භුක්තියක් පමණි. පින අවසන් වූ විට සියල්ලම අහිමි වේ
- මේ සියල්ල සත්ය වන අතර මහ පොළොවේ යථාර්ථයයි. මෙය තවත් වෘත්තාන්තයක් හෝ ප්රබන්ධයක් නොවේ
216. පළමුව ආරක්ෂාව
- ඉදිකිරීම් ආදී කර්මාන්තයන්හි safety first යන තේමාවෙන් පුද්ගල ආරක්ෂාව සඳහා විශේෂ වැඩපිළිවෙලක් පවතී
- පුද්ගල ආරක්ෂාව සිදු වූ විට ඉදිකිරීම පහසුවෙන් ඉදිරියට කරගෙන යා හැක
- ධර්ම මාර්ගය තුළද එවැන්නක් පවතී
- මාර්ගයට පිළිපන්නා වූ බොහෝ පිරිස් අවසානය දක්වා නොරැදෙන්නේ ආරක්ෂාව නිවැරදිව සිදු නොවූ හෙයිනි
- මාර්ගය වඩන විට බොහෝ ගුණවතුන් හමුවීම ස්වභාවයකි
- වචනය ලෙස, ක්රියාවන් ආදී ලෙස සුළු හෝ අතපසුවීමක් සිදුවූ විට එය විශාල විපාකයකට හේතු විය හැක
- දානය, සීලය, නිහතමානීකම, අන් වචනය පිළිගැනීම, ඉවසීම, අනුන්ගේ දුක හැඳිනීම ආදී ගුණයන් වත් අවම වශයෙන් පැවතිය යුතුය
- මාර්ගය වැඩීමට පෙර තම ආරක්ෂාව සලසන මෙම ගුණාංග මැනවින් පුරුදු පුහුණු කළ යුතුය
- නැතහොත් මාර්ගය වැඩීමට සිත් පහළ නොවන අතර හිතාගත නොහැකි ලෙස මාර්ගයෙන් ඉවතට විසිවී යනු ඇත
215. කපටිකම
- අපට කපටිකම පිළිබඳව සකස් වී ඇත්තේ සෘණාත්මක සංඥාවකි. නමුත් එය වටිනා ධර්මයකි
- මිනිසුන්ගේ සත්වයන් ආදීන්ගේ නොයෙකුත් කපටිකම් ඇත. නමුත් යහපතක් සිදු නොවන්නේ, නැවතත් සසරටම වැටෙන්නේ කපටිකම නිවැරදිව සිදු නොකරන හේතුවෙනි
- වාසියට කියා සිතාගෙන කපටිකම කළත් ඇත්තෙන්ම වාසියක් නොවන බැවින්, අවසානයේ කර්මයන් ආදිය සකස් වන බැවින්, ලාමක බැවින්, දුකට පත්වන බැවින් ඒවා නිවැරදි කපටිකම් නොවේ
- සිල් රැකීම යනු බොහෝ ආනිසංස ඇති කපටිකමකි
- එය සතර අපායේ නොයෑමට, නොපිරිහීමට, නඩු හබ ආදී ප්රශ්නවල හිර නොවීමට, සිතේ විසිරීම වැළැක්වීම ආදියට යොදන අගනා කපටිකමකි
- එසේම දානය, සමාධිය, ප්රඥාව ආදි ධර්මයන් සසරෙහි සිර නොවීමට, දුකකට නොවැටීමට සිදු කරන අගනා කපටිකම්ය
- එම අර්ථයෙන් ගත් විට ආර්ය ශ්රාවකයා යනු කපටියකි. සොබා දහමේ උගුලට හසු නොවීමට තරම් ප්රඥාවන්ත කපටියකි
- උගුලට හසු නොවී ඇම අනුභව කරන, කිසිම කර්මයකට හසු නොවන, භවයන් නිරෝධ කළ නිවැරදිම කපටිකම සිදුකළා වූ උතුම්ම පුද්ගලයා අපගේ ගුරු තථාගත සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේය
214. පැවැත්මේ ධර්මතාවය
- ලෝකය තුළ බොහෝ ධර්මතා ක්රියාත්මක වන්නේ පැවැත්ම මූලික කරගනිමින්ය
- එම ධර්මතා නොනවතින චක්රයක්, වලල්ලක් ලෙස ක්රියාකිරීම ස්වභාවයයි. බොහෝ දෑ ඒ සඳහා උපකාරක ධර්ම ලෙස ක්රියා කරයි
- උදාහරණයක් ලෙස දොඩම් ගසක ප්රධාන අංගය එහි පැවැත්ම ඇති කරන දොඩම් බීජයයි
- සුවඳ, රසය, පැහැය ආදිය බීජය පැළවීම පිණිස උපකාරකයන් ලෙස ක්රියා කරයි
- සත්වයන්ගේ ප්රධාන අංගය වන්නේ පැවැත්ම ඇති කරන ප්රජනනයයි
- ආදරය, කරුණාව, රාගය, ද්වේශය ආදිය ද වර්ණ, ශබ්ද, ගන්ධ ආදිය ද එම පැවැත්ම සඳහා උපකාරක ලෙස ක්රියාකරයි
- අප මුලාව ආදියේ ග්රහණයට යටත්ව, කර්මය ආදී මාරධර්මයන්ගෙන් පාලනය වන රූකඩ වැනිය
- ස්වභාධර්මය සැකසී ඇත්තේ කිසිසේත්ම අපගේ යහපතට නොවේ. අප සොබා ධර්මයෙහි සිරකරුවන්ය
- ඔබට අපට මින් ගැලවීමේ අවස්ථාව එළඹී ඇත. තවදුරටත් මාර ධර්මයන්ගෙන් පාලනය වන රූකඩ විය යුතු නැත
213. ලෞකික ජීවිතයෙන් නික්මීම
- ජීවිතය කියන්නේ ක්ලච් පෙලේට් ගියපු වාහනයක් වගේ
- රේස් කරන ප්රමාණයට දියුණුවක් නෑ. බොහෝමයක් බලාපොරොත්තු සඵල වෙන්නෙ නෑ
- හැම අවුරුද්දකම කිරි ඉතිරවීම සිදුකරත් මුට්ටියේ කිරි ඉතුරුණා පමණි. අපට ඉතිරූ කිරක් නෑ
- හැමදාම සිදුකරන්නේ අනාගතයේ ජීවත්වීමට වර්තමානයේ දුක් වේදනා විදීම පමණයි
- ගින්නට පනින පැළඟැටියෙක් වගේ, කොච්චර පිච්චුනත් අපට මේ දුක තේරෙන්නේ නෑ
- හැමදාම සිද්ධ වුණේ ඔහොම තමයි. සංසාරයක් තියෙනවාලු. නිර්වාණය කියලා මොකක්දෝ එකකුත් තියනවලු
- නිර්වාණ මග පෙන්නන්න තථාගතයන් වහන්සේ නමක් ගොඩක් කල් පෙරුම් පිරුවලු
- මේවා හුදෙක් වචන විතරයි. තේරෙන්නෙත් නෑ. මොකක්ද මේ අභිරහස..?
- පැටලුණු නූල් බෝලයක් වගේ, කොහොමද මේකෙන් නිදහස් වෙන්නෙ..? කවුද අපට පිහිට වෙන්නේ..?
212. බයිසිකලය
- බයිසිකලයක් යොදන තෙරපුමට අනුව ගමන් කරන්නේ සමබරතාවය ඇති විටය
- එම සමබරතාවය ප්රාර්ථනාවකින් අයදීමකින් ලබාගත නොහැක
- සමබරතාවය ලබා ගැනීමට බයිසිකලයේ වර්ගය, පුරුදු වන ස්ථානය ආදී ලෙස විශේෂ ක්රමයක් ද නැත
- උත්සාහය, කැමැත්ත, කැපවීම තුළ යම් අවස්ථාවක සමබරතාවය ඇතිවේ
- ඉන් මතු ඕනෑම බයිසිකලයක හෝ ඕනෑම ස්ථානයක අවශ්ය නම් අමතර බරක් ද සහිතව ගමන් කිරීමේ හැකියාව ලැබේ
- එලෙසම නිර්වාණයට අවශ්ය සමබරතාවයක් ඇත
- කැමැත්ත ඇති විට උත්සාහය, වීර්යය ආදී ලෙස පුරුදු කරගෙන යන යම් අවස්ථාවක සමබරතාවය වැටහෙනු ඇත
- ඉන් මතු සිටින ස්ථානය කරන කාර්ය ආදීය තුළද ආයාසයකින් තොරව මනාව සමබරතාවය පවතිනු ඇත
- නැවත නැවත උත්සාහ කළ යුතුය. සමබරතාවය ඒකාන්තයෙන් වැටහෙනු ඇත
211. අරමුණු
- එක් එක් පුද්ගලයන්ට එකිනෙකට වෙනස් අරමුණු ඇත
- බොහෝ මිනිසුන් උපරිම පරිශ්රමය යොදමින් එම අරමුණු ඉෂ්ට කර ගැනීම පිණිස කටයුතු කරයි
- නමුත් ඇත්තෙන්ම සිදුකළ යුත්තේ එම අරමුණු පසුපස හඹා යෑම වෙනුවට අරමුණු තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි
- මානසික පරීක්ෂණය: සිතේ ඇති සියලු අරමුණු යම් ඉෂ්ට දේවතාවෙක් පැමිණ ඉෂ්ට කළේ යැයි සිතන්න
- ඉන්පසු සිදුවන්නේ කුමක්දැයි සිතා බලන්න. නැවතත් වෙනත් අරමුණක් ඇති වන්නේ නම් එම අරමුණු සාරවත් අරමුණු නොවේ
- එසේ වී නම් නැවත සිදුව ඇත්තේ ස්වරූපය පමණක් වෙනස්ව නැවත අරමුණු පසුපස හඹා යෑමයි
- කළ යුත්තක් ඇත. දැනට තමන්ට පවතින අරමුණු හොඳින් විශ්ලේෂණය කළ යුතුය
- මුලින් බොහෝ මහන්සි වී විදර්ශනා කොට තමන්ට අවශ්ය අරමුණු කුමක්දැයි සොයා ගත යුතුය
- නැතහොත් පෙර ජීවිතවල සිදුවූවාසේම මේ ජීවිතයේද මිරිඟුවක් පසුපස හඹා යෑමක් වැන්නක් විය හැක
210. සෑහීමට පත්වීම
- විනෝද චාරිකාවක් ආදී ගමනක් ගමන් ගන්නා පිරිසක් ස්ථාන නරඹනවා මිස කිසිම ස්ථානයක ස්ථිරව නවතින්නේ නැත
- ගමන අතරතුර නොයෙකුත් ගොඩනැගිලි, කඩවල්, මිනිසුන්, නොයෙකුත් නිර්මාණ ආදී බොහෝ දෑ හමුවේ
- ඇතැම්විට ඒ ගොඩනැගිලි ආදිය තමාගේ මෙන් පරිභෝග කරයි
- ඡායාරූප ගැනීම, මිනිසුන් සමග කතා කිරීම, ගීත ගායනය ආදිය ද සිදු කරයි
- නමුත් ඒවායෙන් සෑහීමට පත්නොවේ. අරමුණින් අරමුණ අතහැර අවසානයේ නිවසට පැමිණි විට සුසුම්ලා ගිමන් හැර සෑහීමකට පත්වේ
- සිත ද එසේය. නොයෙක් අරමුණු පසුපස දිවගියද කිසිවකින් සෑහීමට පත්වී නැත. තවමත් ගමන් කිරීම එයට සාක්ෂියයි
- අප නොදන්නවා වුවත් ඇත්තෙන්ම මේ සිත සෑහීමට පත්වන්නේ නිර්වාණයෙන් පමණි
- නමුත් සංසාරේ කිසි දිනක සිත නිර්වාණය සහ ස්පර්ශව නැත
- මෙතෙක් නොයෙක් අරමුණු පසුපස දුවමින් සිත බොහෝ කාලයක් සෙවූ විමුක්තියද මෙයයි
209. ගුරුවරයා
- විඤ්ඤාණයක් නොමැති වුවත් ගහකොළ ආදිය ද බොහෝ දුකට උවදුරුවලට ලක්වේ
- එයට උපක්රම ලෙස ලපටි දලු ආදිය මේරිම සිදුවේ
- ක්රමානුකූලව අතු මුල් ආදිය විහිදුවා ශක්තිමත් වේ
- එයින් එයට බාධක වන දැඩි හිරු රශ්මිය, සුළඟ, වැස්ස ආදිය ද, කෘමි සතුන් ආදී උවදුරුවලින් සිදුවන හානියට ද බාධා එල්ල කරයි
- ගසට අනුපිළිවෙල වැඩපිළිවෙලක් පවතී. එබැවින් මල්ඵල දැරීම ආදිය මුලින් සිදුවන්නේ නැත
- හඳුනාගත හැකිනම් වීර්යය, අකම්පිත බව, ඉවසීම, සමබරතාවය, සීලය ආදී බොහෝ පණිවිඩ සොබා දහම තුළ අන්තර්ගතය
- ඇත්තෙන්ම සොබාදහම යනු නිහඬ බණ දේශනා කරන රහතන් වහන්සේලා වැනිය
- සසරින් නික්මුන බොහෝ උත්තමයන්ද බොහෝ පාඩම් ඉගෙනගෙන ඇත්තේ සොබාදහමින්ය
- සොබා දහම ද නිර්වාණයට මඟ පෙන්වන කල්යාණ මිත්රයෙක්, ගුරුවරයෙක් කර ගතහොත් මාර්ගය වඩා පහසු වනු ඇත...
208. පිළිගැනීමේ නිලධාරියා
- සිත යනු බිහිසුණු ධර්මතාවයකි
- සිත තුළ පෙනෙන ඇසෙන දැනෙන සිතෙන ආදී නිරීක්ෂණය වන කුඩා කොටසක් පවතී
- නිරීක්ෂණය නොවන ලොකු කොටස වන කර්මයන් රැස්වෙන ආකාරය, කර්මයන් විපාක දෙන ආකාරය, සිතිවිලි වල යාන්ත්රණය, කැමැත්ත අකමැත්ත ඇතිවීම ආදියක් ද මෙහි ඇත
- මේ සිත තුළ ජනනය වන කර්මයන් අප දන්නේ නැත. ලැබෙන විපාකවලට හේතූන් ආදී කිසිවක් අප දන්නේ ද නැත
- සිත මම, මගේ යැයි සිතා සිටිය ද මම යනු එන යන අයට හායි බායි කියන පිළිගැනීමේ නිලධාරියෙක් වැනිය
- එන යන කිසිවෙකු අපගේ යහපත පිණිස පැමිණෙන්නේ නැත
- කිසිදු පරීක්ෂාවකට ලක් නොවීමට තරම් විශ්වාස වුවත් අප කිසිවෙකුගේ තතු දන්නේ ද නැත
- සිත යනු අවස්ථාව පැමිණෙන තුරු සිටින හඳුනා නොගත් සතුරෙකු වැනිය
- අවස්ථාව පැමිණි පසු සිත ඔබට කිසිම අනුකම්පාවක් දක්වන්නේ නැත. ඒ බව සිත නිරෝධ කිරීම පිණිස අවස්ථාව ලද මේ මොහොතේ අවධාරණය කළ යුතුය